Urzędnik nie zawsze zapłaci za naruszenie dyscypliny finansów publicznych przy postępowaniu przetargowym

Funkcjonariuszem publicznym, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych, jest osoba działająca w charakterze organu administracji publicznej lub z jego upoważnienia. Alternatywnie może nią być członek kolegialnego organu administracji publicznej lub osoba wykonująca w urzędzie organu administracji publicznej pracę w ramach stosunku pracy, stosunku służbowego lub umowy cywilnoprawnej.

Dodatkowo musi ona brać udział w prowadzeniu sprawy rozstrzyganej w drodze decyzji lub postanowienia przez taki organ. Wydaje się więc, że definicja funkcjonariusza publicznego zawarta w ustawie o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych nie obejmuje pracowników zamawiającego. Pracownicy zamawiającego nie biorą bowiem udziału w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji lub postanowienia wydanego przez organ administracji publicznej.

Czynności i zaniechania zamawiających, które mają miejsce w czasie trwania postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, np. wykluczenie wykonawcy, odrzucenie oferty, wybór oferty najkorzystniejszej nie mają charakteru decyzji czy postanowień administracyjnych.

Z tych względów odpowiedzialność za naruszenie przepisów o zamówieniach publicznych jest uregulowana odrębnie. Na regulację tę składają się postanowienia ustawy z 29 stycznia 2004 r. prawo zamówień publicznych (Dz.U. z 2010 r. nr 113, poz. 759 z późn.zm. dalej p.z.p.) i ustawy 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. nr 14, poz. 114 z późn.zm.).

Zgodnie z p.z.p. zamawiający, który udzielił zamówienia publicznego w sposób sprzeczny z ustawą, podlega karze pieniężnej nakładanej co do zasady przez prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Jej wysokość zależy od wartości zamówienia. Może ona wynosić od 3000 zł do 150 tys. zł.

Na podstawie przepisów zamówieniowych nie odpowiadają jednak pewne kategorie zamawiających, np. ci z sektora finansów publicznych w rozumieniu przepisów o finansach publicznych oraz osoby wykonujące konkretne czynności przy udzielaniu zamówienia (kierownik zamawiającego, członkowie komisji przetargowej).

Konsekwencje niezgodnego z prawem ich postępowania określa ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Zgodnie z jej art. 19 za naruszenie dyscypliny finansów publicznych odpowiedzialność ponosi osoba (w tym pracownik jednostki sektora finansów publicznych, którym powierzono określone czynności przewidziane w przepisach o zamówieniach publicznych), która popełniła czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych określony przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia.

Organ orzekający w sprawie naruszenia dyscypliny finansów publicznych bierze pod uwagę stopień winy oraz skutki i stopień szkodliwości czynu. Katalog kar obejmuje upomnienie, naganę, karę pieniężną w wysokości od jednokrotności do trzykrotności miesięcznego wynagrodzenia osoby odpowiedzialnej, zakaz pełnienia funkcji kierowniczych związanych z dysponowaniem środkami publicznymi.

Odpowiedzialność pracownika na gruncie ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, podobnie jak odpowiedzialność urzędnika za rażące naruszenie prawa, oparta jest na zasadzie winy, natomiast ustawa - Prawo zamówień publicznych nie uzależnia kary nakładanej na zamawiającego od winy, a zwłaszcza od postaci oraz od stopnia zawinienia.

Dodatkowo odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy - Prawo zamówień publicznych jest niezależna od stwierdzenia wyrządzenia szkody. Odpowiedzialność ta powstaje już w przypadku dokonania czynności wymienionych w ustawie - Prawo zamówień publicznych oraz w ustawie odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

@RY1@i02/2011/203/i02.2011.203.088000600.801.jpg@RY2@

Monika Kucharczyk

Monika Kucharczyk

prawnik z Zespołu Prawa Zamówień Publicznych w Kancelarii Salans

Ustawa z 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz.U. nr 34, poz.173).