Uchwała musi wskazać termin utraty mocy obowiązującej

Brak zatwierdzenia zarządzenia porządkowego należy uznać za równoznaczny z odmową jego zatwierdzenia. W konsekwencji jest ono wyeliminowane z obrotu prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę wojewody na zarządzenie wójta gminy w przedmiocie ograniczenia poboru wody na terenie gminy. W uzasadnieniu wskazał, że zarządzenie wójta gminy zostało wydane na podstawie art. 40 ust. 3 w związku z art. 41 ust. 2 i ust. 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Zarządzeniem tym, w związku z dużym poborem wody z sieci wodociągowej na terenie gminy spowodowanym długotrwałym brakiem opadów atmosferycznych, wprowadzono zakaz używania wody do celów innych niż socjalno-bytowe. Wobec powyższego zobowiązano wszystkich mieszkańców, zakłady pracy i instytucje do oszczędnego i racjonalnego korzystania z wody pitnej pod sankcją odpowiedzialności przewidzianą w przepisach szczególnych. W par. 4 zarządzenia stwierdzono, że podlega ono zatwierdzeniu na najbliższej sesji rady gminy. Następnie rada gminy, powołując się na art. 41 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, podjęła uchwałę w sprawie zatwierdzenia zarządzenia wójta. Rozstrzygnięciem nadzorczym wojewoda stwierdził nieważność uchwały rady, wskazując, że akt rady gminy zatwierdzający bądź odmawiający zatwierdzenia wydanego zarządzenia porządkowego ma cechy aktu powszechnie obowiązującego - aktu prawa miejscowego wobec powyższego koniecznym zatem warunkiem wejścia w życie uchwały tego rodzaju jest jego publikacja w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Pomijając skierowanie jej do publikacji, rada istotnie naruszyła przepisy. Dodatkowo zadaniem wojewody rada bezpodstawnie zatwierdziła zarządzenie. Po pierwsze - jak zauważył wojewoda - jedynym organem, który jest uprawniony do ograniczenia poboru wody, jest dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej. Po drugie nie istniały, zdaniem organu nadzoru, okoliczności dające podstawę do wydania przepisów porządkowych. Ostatecznie sprawa trafiła do sądu.

Zdaniem NSA art. 41 ustawy o samorządzie gminnym nie zawiera regulacji wprost odnoszącej się do sytuacji, jaka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Należy zatem w drodze wykładni, zwłaszcza systemowej i funkcjonalnej, ustalić, jakie skutki prawne wywołuje stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały zatwierdzającej zarządzenie porządkowe wójta. Konsekwencją wyeliminowania przedmiotowej uchwały z obrotu prawnego poprzez wydanie prawomocnego rozstrzygnięcia nadzorczego (ze skutkiem ex tunc - art. 91 ust. 1 i ust. 5 w zw. z art. 98 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym) jest brak zatwierdzenia zarządzenia porządkowego. Brak zatwierdzenia zarządzenia porządkowego należy uznać za równoznaczny z odmową zatwierdzenia i w konsekwencji prowadzący do takich skutków prawnych jak odmowa zatwierdzenia albo nieprzedstawienie zarządzenia do zatwierdzenia na najbliższej sesji. Zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym zarządzenie porządkowe traci moc z chwilą odmowy zatwierdzenia albo nieprzedstawienia do zatwierdzenia na najbliższej sesji. Utrata mocy wymaga jednak jeszcze określenia przez radę gminy terminu utraty mocy obowiązującej zarządzenia. Stwierdzenie nieważności uchwały zatwierdzającej powinno zatem skutkować określeniem przez radę terminu utraty mocy obowiązującej zarządzenia porządkowego.

Oprac. Hanna Wesołowska