Określono warunki realizacji wychowania fizycznego

1 września 2011 r. wchodzi w życie rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 9 sierpnia 2011 r. w sprawie dopuszczalnych form realizacji obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego. Jest ono wynikiem upoważnienia zawartego w art. 13a ust. 3 ustawy o systemie oświaty.

Zgodnie z nim to minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw kultury fizycznej, określa - w drodze rozporządzenia - dopuszczalne formy realizacji obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego. Powinien zrobić to mając w szczególności na względzie potrzeby zdrowotne uczniów, ich zainteresowania oraz osiągnięcia w danym sporcie lub aktywności fizycznej, warunki realizacji zajęć wychowania fizycznego oraz tradycje sportowe danego środowiska lub szkoły.

To upoważnienie zostało dodane w ustawie o systemie oświaty na podstawie art. 58 pkt 3 ustawy z 25 czerwca 2010 r. o sporcie. W obowiązującym stanie prawnym minister właściwy do spraw oświaty i wychowania został upoważniony do uregulowania form realizacji wszystkich obowiązkowych godzin zajęć wychowania fizycznego, w wymiarze określonym w art. 13a ust. 2 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty, a nie jak dotychczas - form realizacji dwóch godzin obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego.

W par. 1 w ust. 1 rozporządzenia zostały wymienione formy realizacji obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego dla uczniów klas IV - VI szkół podstawowych, gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych. Spośród nich wyróżnia się zajęcia klasowo-lekcyjne oraz zajęcia do wyboru przez uczniów, realizowane jako zajęcia sportowe, zajęcia sprawnościowo-zdrowotne, zajęcia taneczne lub aktywnej turystyki.

Pojęcie "zajęcia klasowo-lekcyjne" oznacza, że uczniowie szkoły podzieleni są na grupy zwane klasami i odbywają zajęcia w formie lekcji zgodnie z tygodniowym planem nauczania. Pojęcie "zajęcia klasowo-lekcyjne" oznacza formę prowadzenia zajęć (grupa uczniów zwana klasą uczestniczy w lekcji), nie zaś miejsce prowadzenia tych zajęć. Zgodnie z zalecanymi warunkami i sposobem realizacji podstawy programowej kształcenia ogólnego z przedmiotu wychowanie fizyczne, zajęcia wychowania fizycznego nie mogą być prowadzone w sali lekcyjnej. Mogą być one realizowane jedynie w sali sportowej, gimnastycznej, na boisku szkolnym lub innym obiekcie sportowym, do którego szkoła ma dostęp.

Zajęcia do wyboru przez uczniów są tzw. alternatywnymi formami wychowania fizycznego i mogą być organizowane np. w grupie międzyklasowej jako kilkugodzinne zajęcia odbywające się poza szkołą. Należy zauważyć, że nowe rozporządzenie, w porównaniu z dotychczasowymi regulacjami, nie wprowadza zmian w dotychczasowym sposobie realizacji lekcji wychowania fizycznego.

W przypadku zajęć z wyboru uczniowie korzystają z oferty przedstawionej im przez dyrektora szkoły. Ofertę takich zajęć przygotowuje dyrektor szkoły w porozumieniu z rodzicami i nauczycielami biorąc pod uwagę między innymi potrzeby i zainteresowania uczniów. Tryb opracowania i prezentacji przez dyrektora szkoły uczniom oferty zajęć w porównaniu z dotychczasowymi regulacjami nie ulega zmianie. Konkretne zajęcia uczniowie wybierają zgodnie ze swoimi potrzebami zdrowotnymi lub zainteresowaniami sportowymi.

Zajęcia klasowo-lekcyjne są realizowane w wymiarze nie mniejszym niż:

● 2 godziny lekcyjne tygodniowo w szkołach podstawowych i gimnazjach,

● 1 godzina lekcyjna tygodniowo w szkołach ponadgimnazjalnych.

Oznacza to, że szkoła może realizować zajęcia do wyboru przez uczniów jako dwie godziny zajęć w tygodniu, jako jedną godzinę lub wcale. W nowym rozporządzeniu zrezygnowano z przepisu określającego, że zajęcia wychowania fizycznego mogą być organizowane w grupach oddziałowych, międzyoddziałowych lub międzyklasowych, ponieważ regulacja o powyższej treści jest określona w rozporządzeniu ministra edukacji narodowej i sportu z 12 lutego 2002 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz.U. nr 15, poz. 142, z późn. zm.).

W celu umożliwienia szkołom dogodnej organizacji zajęć sportowych, sprawnościowo-zdrowotnych, tanecznych i aktywnej turystyki, dopuszczono możliwość ich łączenia w okresie nie dłuższym niż 4 tygodnie, z zachowaniem liczby godzin przeznaczonych na te zajęcia. Rozwiązanie to pozwoli w większym niż dotychczas stopniu sprostać oczekiwaniom uczniów i zapewnić różnorodność zajęć.

Dyrektor szkoły przygotowuje propozycję zajęć do wyboru przez uczniów, uwzględniając:

● potrzeby zdrowotne uczniów, ich zainteresowania oraz osiągnięcia w danym sporcie lub aktywności fizycznej;

● uwarunkowania lokalne,

● miejsce zamieszkania uczniów,

● tradycje sportowe środowiska lub szkoły,

● możliwości kadrowe.

Propozycję zajęć po uzgodnieniu z organem prowadzącym i po zaopiniowaniu przez radę pedagogiczną i radę szkoły lub radę rodziców dyrektor szkoły przedstawia do wyboru uczniom. Dookreślono także odpowiedzialność rodziców w podejmowaniu decyzji o wyborze zajęć przez uczniów niepełnoletnich. Przepis ten potwierdza udział rodziców w decyzji uczniów oraz może wpływać na uspołecznienie rodziców w życiu szkoły. Chodzi tu o zapis, zgodnie z którym uczniowie (z wyłączeniem uczniów pełnoletnich) dokonują wyboru zajęć za zgodą rodziców.

Rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 9 sierpnia 2011 r. w sprawie dopuszczalnych form realizacji obowiązkowych zajęć wychowania fizycznego (Dz.U. nr 175, poz. 1042).

Barbara Jagiełło

ekspert z zakresu prawa pracy