Wniosek do sądu może odroczyć rozbiórkę

Inwestor - by wstrzymać rozbiórkę - musi złożyć skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na decyzję inspektora nadzoru budowlanego wydaną w drugiej instancji. Jednak sama skarga do sądu jej nie wstrzyma, bo decyzja taka jest już formalnie ostateczna i powinna być wykonana. Inwestor powinien więc wraz ze skargą wystąpić do sądu z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji rozbiórkowej. Pozwala na to art. 61 par. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej ustawa).

Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części nakazu rozbiórki, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że sąd z urzędu nie zdecyduje o wstrzymaniu rozbiórki, ale może to zrobić jedynie z inicjatywy inwestora.

Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 8 lipca 2011 r. (sygn. II OZ 570/11), nakaz rozbiórki w każdym przypadku, ze swojej istoty, wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Jednak rozstrzygnięcie sądu nie jest automatyczne, czyli nie każdy wniosek musi być uwzględniony na korzyść inwestora. Warto więc szczegółowo uzasadnić wniosek. Cenne są zwłaszcza argumenty dotyczące sytuacji majątkowej i finansowej przedsiębiorcy. Jednym z najczęstszych argumentów przedsiębiorców jest sugestia, że wykonanie nakazu rozbiórki sklepu, warsztatu pracy, restauracji oznacza likwidację prowadzonego biznesu i utratę jedynego źródła utrzymania całej rodziny.

Jeśli WSA nie uwzględni wniosku, to inwestor może wnieść zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z drugiej strony zażalenie na uwzględniony wniosek - na niekorzyść inwestora - mogą też składać uczestnicy postępowania, którzy mają przeciwstawne interesy.

Gdy wojewódzki sąd administracyjny oddali skargę na decyzję o rozbiórce (choć wcześniej uwzględnił wniosek o jej wstrzymanie), to zgodnie z art. 61 par. 6 ustawy wstrzymanie wykonania decyzji rozbiórkowej upada. Nie oznacza to jeszcze, że wszystko stracone. Inwestor może wnieść skargę kasacyjną, a w raz z nią kolejny wniosek o wstrzymanie rozbiórki do czasu wydania orzeczenia przez sąd. Przy jego składaniu obowiązują analogiczne zasady jak przy wniosku do WSA. Tak wynika z art. 193 ustawy.

Przedsiębiorca, który chce, aby sądy administracyjne zbadały prawidłowość ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę jego inwestycji, może też o wstrzymanie jej wykonania poprosić organ II instancji, który ją wydawał (najczęściej chodzi o wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego). Pozwala na to art. 61 par. 2 pkt 1 ustawy. Należy jednak pamiętać, żeby wniosek o wstrzymanie rozbiórki do urzędników złożyć możliwie najszybciej. Organ drugiej instancji może go bowiem rozpatrzyć, zanim zdąży przekazać do sądu administracyjnego wnoszoną za jego pośrednictwem właściwą skargę na nakaz rozbiórki. Urzędnicy nie muszą uwzględniać wniosku inwestora o wstrzymanie rozbiórki. Jednak odmowa wstrzymania rozbiórki przez urzędników nie pozbawia inwestora prawa do złożenia analogicznego wniosku do sądu administracyjnego.

Właściciel sklepu spożywczo-przemysłowego nielegalnie go rozbudował - kilkakrotnie zwiększył powierzchnię i kubaturę obiektu, a jedną z jego ścian przesunął na bliską odległość do działki sąsiada. Choć nadzór budowlany kazał rozebrać cały sklep, to inwestor zwrócił się do sądu o wstrzymanie rozbiórki - argumentował, że zatrudnia osiem osób, a likwidacja sklepu oznacza ich zwolnienie i brak środków utrzymania dla rodziny właściciela. Sąd wniosek uwzględnił.

Sąd wstrzymał rozbiórkę drewnianej chaty postawionej przez małżonków w miejscu spalonego domu na działce, o której zasiedzenie się starają (mają nieprawomocne postanowienie w tej sprawie sądu I instancji). Rozstrzygnięcie to zaskarżyła uczestniczka postępowania (osoba, której działka podlegała zasiedzeniu). Sąd zażalenie oddalił, tłumacząc m.in., że rozbiórka uczyniłaby z mieszkańców chaty bezdomnych.

@RY1@i02/2011/162/i02.2011.162.210.003b.001.jpg@RY2@

Michał Kosiarski

Michał Kosiarski

prowadzi firmę konsultingową

Ustawa z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.