Nie każdy może kwestionować ustalenia projektu planu

Niezależnie od tego, jaką postać przybierze czynność stwierdzenia zgodności projektu planu ze studium, ocena jej dokonania oraz ocena rzeczywistej zgodności projektu planu ze studium, może nastąpić na etapie kontroli legalności uchwały zatwierdzającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Dwóch mieszkańców Zambrowa, powołując się na art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zarzuciło rażące naruszenie prawa materialnego i zasad praworządności uchwale rady miasta stwierdzającej zgodność projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta w części obejmującej obszar położony w obrębie dwóch ulic ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta. Wniesienie skargi poprzedziło wezwanie rady miasta do usunięcia naruszenia prawa. Skarżący podnieśli, że nie zaistniała stwierdzona kwestionowaną uchwałą zgodność projektu miejscowego planu ze studium, albowiem według studium droga omijała działkę skarżących. Według projektu planu droga przecina zaś powyższą nieruchomość. Według nich oznacza to, że doszło do rażącego naruszenia art. 20 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 1 i 28 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 z późn. zm.). Zdaniem skarżących plan musi być zgodny ze studium, a ewentualna niezgodność sankcjonowana jest nieważnością. Rada miasta, ustosunkowując się do skargi, uznała zarzuty wezwania za bezzasadne.

Stwierdzenie zgodności projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze studium jest czynnością towarzyszącą procedurze uchwalania planu. Plan uchwala rada gminy po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium. Niezależnie od tego, jaką postać przybierze czynność stwierdzenia zgodności projektu planu ze studium, ocena jej dokonania oraz ocena rzeczywistej zgodności projektu planu ze studium może nastąpić dopiero na etapie kontroli legalności uchwały zatwierdzającej miejscowy plan. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewiduje bowiem samodzielnej sankcji nieważności dla czynności towarzyszących uchwaleniu planu, wymienionych w art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. dla stwierdzenia zgodności projektu planu ze studium, rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz rozstrzygnięcia o sposobie realizacji zapisanych w planie inwestycji infrastrukturalnych stanowiących zadania własne gminy). Żadna z tych czynności samoistnie nie kształtuje uprawnień czy obowiązków właścicieli nieruchomości. Dopiero treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez określenie sposobu zagospodarowania terenu wpływa bezpośrednio, realnie i konkretnie na prawa właścicieli nieruchomości położonych na obszarze ustaleń planu. Dodatkowo, jak wynika z ustaleń sądu, odrzucenie skargi w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta na uchwałę w sprawie planu nie otworzyło skarżącym skutecznie drogi do podważenia czynności poprzedzającej uchwalenie planu, podlegającej ocenie wyłącznie na etapie kontroli legalności uchwały o planie. Brak prawnej możności wykazania przez skarżących, że zaskarżona uchwała samodzielnie naruszyła ich uprawnienia, czynił koniecznym oddalenie skargi.

oprac. Katarzyna Sawicka

@RY1@i02/2011/134/i02.2011.134.207.008a.001.jpg@RY2@

Łukasz Kuśmierczyk, Urząd Miasta Łuków

Omawiany wyrok Sądu Administracyjnego w Białymstoku po raz kolejny pokazuje, że możliwość zaskarżenia uchwały organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej należy do sytuacji wyjątkowych. Z takich środków mogą korzystać tylko obywatele, których interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone w wyniku podjęcia decyzji przez kolegialny organ gminy. Jak podkreślilił sędziowie wojewódzkiego sądu administracyjnego, interes prawny skarżącego, do którego nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. W orzecznictwie i doktrynie podnosi się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realność charakteru interesu prawnego strony, kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Należy przy tym pamiętać, że oprócz wykazania interesu prawnego zamierzający zaskarżyć uchwałę obywatel musi dopełnić wymogów proceduralnych. Skarga jest skuteczna dopiero po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa.