Wojewoda musi rozpoznać odwołanie bez zbędnej zwłoki

Wymaganie, by strona domagająca się sądowej ochrony konstytucyjnie gwarantowanej wolności zgromadzeń, poprzedziła wniesienie skargi na bezczynność wojewody w rozpoznaniu odwołania od decyzji zakazującej przeprowadzenia zgromadzenia zażaleniem do ministra spraw wewnętrznych i administracji jest niezgodna z prawem. Stoi bowiem w sprzeczności z założeniami rzeczywistej i zgodnej z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP sądowej kontroli działań administracji ograniczających wolność zgromadzeń.

Prezydent miasta, powołując się na art. 8 pkt 2 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z 5 lipca 1990 r. - Prawo o zgromadzeniach (Dz.U. nr 51, poz. 297 z późn. zm.), orzekł o zakazie przeprowadzenia zgromadzenia publicznego organizowanego przez pełnomocnika trójki wnioskodawców w dniach 17,18 i 19 maja 2011 r. Jeden z nich wniósł odwołanie od tej decyzji do wojewody. Następnego dnia złożył skargę na bezczynność wojewody do wojewódzkiego sądu administracyjnego, podnosząc, że decyzja organu I instancji została wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego. Z argumentował, że decyzja wojewody powinna zostać wydana bez zbędnej zwłoki w myśl art. 35 k.p.a. Wprawdzie wojewoda ma trzy dni na wydanie decyzji, ale w sytuacji, gdy manifestacja ma się odbyć w dacie sporządzenia i złożenia skargi - tj. 18 maja 2011r., to decyzja powinna zostać wydana odpowiednio wcześniej.

Wymóg szczególnej szybkości postępowania - związany z samą istotą wolności zgromadzeń, uzasadnia przyjęcie, że wniesienie skargi na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania odwołania strony od decyzji zakazującej przeprowadzenia zgromadzenia publicznego nie wymaga uprzedniego wniesienia zażalenia na bezczynność do organu wyższego szczebla. Jeśli bowiem zważyć, że decyzja zakazująca przeprowadzenia zgromadzenia jest wykonalna, zanim stanie się ostateczna (art. 9 ust. 3 ustawy - Prawo o zgromadzeniach), to okazuje się, że bezczynność organu odwoławczego w tego rodzaju sprawie może doprowadzić do unicestwienia procesowych gwarancji wolności zgromadzeń. Zatem wymaganie, by strona domagająca się sądowej ochrony konstytucyjnie gwarantowanej wolności zgromadzeń, poprzedziła wniesienie skargi na bezczynność wojewody w rozpoznaniu odwołania od decyzji zakazującej przeprowadzenia zgromadzenia zażaleniem do ministra spraw wewnętrznych i administracji stoi w sprzeczności z przedstawionymi wyżej założeniami rzeczywistej, zgodnej z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP sądowej kontroli działań administracji ograniczających wolność zgromadzeń.

Art. 9 ust. 4 ustawy - Prawo o zgromadzeniach nakazuje doręczyć decyzję wydaną w wyniku rozpoznania odwołania od decyzji o zakazie zgromadzenia publicznego organizatorowi w terminie trzech dni od dnia otrzymania odwołania. Zdaniem sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę jest to maksymalny termin załatwienia sprawy, zakreślony dla ochrony praw strony - organizatora zgromadzenia. Art. 9 ust. 4 ustawy - Prawo o zgromadzeniach nie jest natomiast przepisem szczególnym, wyłączającym stosowanie art.12 par. 2 k.p.a. oraz 35 2 k.p.a., które ustanawiają zasadę niezwłocznego załatwiania spraw niewymagających zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień.

Wojewoda w toku postępowania przed sądem nie powołał się na żadne okoliczności, które wymagałyby dla załatwienia sprawy zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, a zatem uznać należało, że odwołanie strony wniesione od decyzji prezydenta miasta zakazującej zgromadzenia publicznego powinno zostać rozpoznane niezwłocznie zgodnie z powołanymi wyżej przepisami procedury administracyjnej.

oprac. Katarzyna Sawicka

@RY1@i02/2011/120/i02.2011.120.207.008a.001.jpg@RY2@

Izabela Kulińska radca prawny z Warszawy

Wójt, burmistrz bądź prezydent miasta ma obowiązek zakazać zgromadzenia publicznego, jeżeli jego cel lub odbycie sprzeciwiają się ustawie - Prawo o zgromadzeniach lub naruszają przepisy ustaw karnych (czyli np. służą propagowaniu faszyzmu) albo odbycie zgromadzenia może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi bądź mieniu w znacznych rozmiarach. Decyzja o zakazie nie jest jednak niepodważalna i można ją zaskarżyć. Właściwą procedurę wskazuje art. 9 ust. 1 ustawy - Prawo o zgromadzeniach. Decyzja o zakazie powinna najpierw zostać doręczona organizatorowi w terminie trzech dni od dnia zawiadomienia o planowanym zgromadzeniu, nie później jednak niż na 24 godziny przed planowanym terminem jego rozpoczęcia. Organizator, który się z nią nie zgadza, może w ciągu trzech dni wnieść odwołanie do wojewody. Ten ma obowiązek doręczyć decyzję wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania w terminie trzech dni od dnia otrzymania odwołania. Zadaniem organu odwoławczego jest jednak nie tyle rozpoznanie pisma w trzydniowym terminie, ale najszybciej jak to możliwe. Art. 9 ust. 4 - Prawa o zgromadzeniach wskazuje jedynie maksymalny limit czasowy dla rozpoznania sprawy, w której nie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające szybsze działanie organu administracji.