Wydatki na nowe zadania będą limitowane

Konsekwencją wprowadzenia nowelizacji ustawy o finansach publicznych i niektórych innych ustaw ma być bardziej racjonalne wydatkowanie środków publicznych. Będzie to możliwe dzięki wprowadzeniu m.in. reguły wydatkowej oraz zwiększeniu dyscypliny nad uchwalaniem zmian prawnych, które będą skutkowały wzrostem wydatków jednostek lub zmniejszeniem dochodów.

Od nowego roku został wprowadzony obowiązek określania w projektach ustaw i rozporządzeń przyjmowanych przez rząd limitów wydatków, które mogą zostać przeznaczone na zadanie, o ile realizacja tego zadania spowoduje zwiększenie wydatków lub zmniejszenie dochodów jednostki. Wyjaśnijmy, że obecnie w projektach ustaw musi się znaleźć informacja o skutkach finansowych zmian.

Zgodnie z nowelizacją w treści projektu trzeba będzie ustalić maksymalny limit wydatków wyrażony kwotowo na okres 10 lat budżetowych wykonywania ustawy - oddzielnie dla każdego roku - poczynając od pierwszego roku planowanego wejścia w życie ustawy, w podziale na:

● budżet państwa,

● jednostki samorządu terytorialnego i ich jednostki organizacyjne,

● pozostałe jednostki sektora finansów publicznych.

Jeśli projekt ustawy będzie przewidywał, że okres jej obowiązywania jest krótszy niż 10 lat, to wówczas limity trzeba będzie ustalić na wszystkie lata, w których ustawa będzie stosowana.

Nad limitami mają czuwać wyznaczone do tego organy. W razie zagrożenia, że dojdzie do przekroczenia limitu zapisanego w ustawie, lub w razie przekroczenia limitu organy te mają obowiązek wdrożenia mechanizmów korygujących.

Nowelizacja przewiduje trzy mechanizmy. Po pierwsze, jeśli limit na dany rok budżetowy będzie zagrożony lub dojdzie do jego przekroczenia, to świadczenia na zadanie, do którego przypisany jest limit, mogą zostać ograniczone. Po drugie, wypłaty na określone zadanie może dostać mniejsza liczba jednostek. Decydował będzie dochód lub majątek, jakim dysponuje jednostka. Trzecim mechanizmem korygującym jest zmiana kosztów realizacji zadań publicznych wykonywanych na rzecz obywateli. W efekcie może to prowadzić np. do obniżenia jakości zadań. Przykładowo jeśli zadaniem będzie budowa drogi, to w razie przekroczenia limitu wydatków na jej realizację może zostać podjęta decyzja o stosowaniu tańszego budulca.

Konsekwencje wprowadzenia limitów oraz mechanizmów korygujących odczują więc w pierwszej kolejności ministerstwa, które będą przedstawiały nowe projekty ustaw i rozporządzeń, a następnie jednostki sektora finansów publicznych (np. gminy) i obywatele. Limity będą dyscyplinowały wykonawców zadań do oszczędnego gospodarowania środkami publicznymi.

Ministerstwo Finansów zwracało też uwagę, że maksymalny kwotowy limit wydatków i inne mechanizmy określone w nowelizacji nie będą zawierać rozwiązań dyskryminujących lub przyznających przywileje danym podmiotom, a jedynie określać np. warunki, wymogi czy kryteria, które będą musiały być spełnione w celu zabezpieczenia przed niekontrolowanym wzrostem wydatków sektora finansów publicznych wynikających z realizacji zadań publicznych.

Nowelizacja ustawy o finansach publicznych i niektórych innych ustaw została podpisana przez prezydenta.

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl

Art. 1 pkt 2 ustawy z 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych i niektórych innych ustaw.