Najpierw wpis do ekoewidencji, potem działalność gospodarcza

Przepisy dotyczące wprowadzania różnego rodzaju wyrobów czy towarów na rynek oraz ich recyklingu są podane w wielu aktach prawnych, ale zostały zbudowane w podobny sposób - przedsiębiorcy mają zapewnić odpowiedni poziom odzysku i recyklingu wyrobów, które wprowadzają do obrotu. Albo firma osiąga ów poziom, albo płaci. Inna możliwość to podpisanie umowy z firmą (zazwyczaj organizacją odzysku), która specjalizuje się w wypełnianiu za przedsiębiorcę tych obowiązków. Bywa to opłacalne, bo koszty wynikające z takiej umowy są zazwyczaj niższe niż opłaty, które przedsiębiorca musiałby uiścić, nie wywiązując się w ogóle z recyklingu, a ponadto umowa zdejmuje zazwyczaj z prowadzącego przedsiębiorstwo wypełnianie obowiązków sprawozdawczych (niekiedy też innych, np. związanych z edukacją ekologiczną).

By łatwiej było ustalić, kto wypełnia obowiązki i tym samym dba o środowisko, a kto nie, wprowadzono obowiązek rejestracyjny przynajmniej dla części firm i wyrobów. Wielu przedsiębiorców nie wie, że ciążą na nich te obowiązki. Inni nie rejestrują się świadomie, chcąc uniknąć biurokratycznej mitręgi związanej z przesyłaniem sprawozdań (a przy okazji kontroli, bo tajemnicą poliszynela jest, iż firmy, zwłaszcza małe, które nie figurują w rejestrach, są zdecydowanie rzadziej sprawdzane np. przez inspekcję ochrony środowiska). Przypominamy dziś te regulacje związane z ekorejestracją, które dotyczą dużych grup przedsiębiorców.

Elektronika i agd

Jeżeli przedsiębiorca zamierza kupić na potrzeby firmy za granicą tablet, telefon komórkowy czy komputer, to najlepiej żeby jeszcze przed wyjazdem wpisał się do specjalnego rejestru. Staje się bowiem wprowadzającym sprzęt elektryczny i elektroniczny zgodnie z ustawą z 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz.U. nr 180, poz. 1495 z późn. zm. - dalej ustawa o sprzęcie). Tak samo jak ten, kto wprowadza taki sprzęt na rynek w celu jego sprzedaży. Rejestr prowadzi w formie elektronicznej główny inspektor ochrony środowiska.

Co jest sprzętem? Zgodnie z definicją z ustawy o sprzęcie chodzi o te urządzenia, których prawidłowe działanie jest uzależnione od dopływu prądu elektrycznego lub od obecności pól elektromagnetycznych i mogące służyć do wytwarzania, przesyłu lub pomiaru prądu elektrycznego lub pól elektromagnetycznych, zaprojektowane do użytku przy napięciu elektrycznym do 1000 V dla prądu zmiennego i 1500 V dla prądu stałego (grupy sprzętu określa i bardziej szczegółowo wskazuje załącznik do ustawy).

Dane do GIOŚ

Wprowadzający muszą wpisać się do rejestru prowadzonego przez głównego inspektora ochrony środowiska (GIOŚ). Mają to zrobić przed rozpoczęciem działalności w tym zakresie. Aby tego dokonać, oprócz danych firmy przedsiębiorca podaje:

wnumery i nazwy grup oraz rodzajów sprzętu, którymi się zajmuje,

winformację o umowie z organizacją odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, jeśli została zawarta.

Wpis dla wprowadzających jest odpłatny. Ponadto raz w roku trzeba uiścić roczną opłatę za figurowanie w rejestrze. Wprowadzający sprzęt uiszcza ją do końca lutego za rok bieżący. Kwotę określoną w rozporządzeniu ministra środowiska z 22 grudnia 2008 r. w sprawie wysokości stawek opłaty rejestrowej oraz opłaty rocznej (Dz.U. z 2008 r. nr 236, poz. 1649) należy wnieść na odpowiedni rachunek bankowy Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska. Numery kont podane są na stronie internetowej GIOŚ w zakładce http://www.gios.gov.pl/artykuly/181/oplaty.

Uzyskując wpis do rejestru, przedsiębiorca dostanie numer rejestrowy i ma obowiązek umieszczać go na fakturach i innych dokumentach sporządzanych w związku z wykonywaniem działalności gospodarczej związanej ze sprzętem. W roku, w którym firma dokonuje rejestracji, nie wnosi opłaty rocznej.

W rejestrze zajmujących się sprzętem elektrycznym i elektronicznym prowadzonym przez GIOS poza wprowadzającymi sprzęt mają obowiązek figurować także zbierający zużyty sprzęt, przetwarzający go, prowadzący recykling oraz inne niż recykling procesy odzysku odpadów ze sprzętu oraz oczywiście organizacje odzysku.

Ustawa o sprzęcie reguluje też zasady wypisywania się z rejestru.

Opakowania z zawiadomieniem

Wiele obowiązków mają też firmy wprowadzające towary w opakowaniach oraz oleje smarowe i opony. Wynikają one przede wszystkim z ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 90, poz. 607 z późn. zm.).

Firmy rozpoczynające taką działalność nie muszą wprawdzie figurować w ogólnodostępnym rejestrze (dopiero nowelizacja ustawy o opłacie produktowej ma wprowadzić ten obowiązek), ale składają zawiadomienie o tym fakcie marszałkowi województwa. W tym wypadku ustawodawca jest nieco łagodniejszy i daje na to 30 dni od rozpoczęcia działalności w określonym ustawą zakresie. Za dzień rozpoczęcia działalności, uważa się datę pierwszego wprowadzenia na terytorium kraju lub powstania pierwszego długu celnego dla produktów w opakowaniach, olejów smarowych bądź opon.

Te obowiązki mają przedsiębiorcy:

wwprowadzający na terytorium kraju produkty w opakowaniach, a także oleje smarowe i opony,

wpakujący produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę i wprowadzający je na rynek krajowy.

Wprowadzający produkty w opakowaniach to także:

wprowadzący sklepy detaliczne o powierzchni handlowej powyżej 500 mkw., sprzedającego produkty tam pakowane;

wprowadzący więcej niż jeden sklep detaliczny, jeśli łączna powierzchnia handlowa tych placówek wynosi ponad 5 tys. mkw., bez względu na powierzchnię pojedynczego sklepu sprzedający produkty tam pakowane

Ważne

Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym nie zwalnia z obowiązków tych firm, które przywożą urządzenia z zagranicy (także z UE) tylko na potrzeby własnego przedsiębiorstwa

Uwaga

Jeżeli wprowadzającym jest firma spoza UE, to o wpis do rejestru występuje albo za pośrednictwem osoby upoważnionej do jego reprezentowania w kraju, albo za pośrednictwem organizacji odzysku, z którą zawarła umowę

Wysokość stawki opłaty rejestrowej oraz wysokość stawki opłaty rocznej

Lp.	Roczny obrót netto*	Stawki opłaty rejestrowej oraz opłaty rocznej w złotych
	wprowadzającego sprzęt	dla mikroprzedsiębiorców	dla pozostałych przedsiębiorców
1	do 500 000 zł	50	500
2	powyżej 500 000 zł do 5 000 000 zł	100	2000
3	powyżej 5 000 000 zł	200	4000

* Przez roczny obrót netto rozumie się obrót netto ze sprzedaży sprzętu elektrycznego i elektronicznego w poprzednim roku obrotowym

Lp.	Roczny obrót netto* wprowadzającego baterie lub akumulatory	Stawki opłaty rejestrowej oraz opłaty rocznej w złotych
		dla mikroprzedsiębiorców	dla pozostałych przedsiębiorców
1	do 500 000 zł	50	250
2	powyżej 500 000 zł do 5 000 000 zł	100	500
3	powyżej 5 000 000 zł	200	1000

* Przez roczny obrót netto rozumie się obrót netto ze sprzedaży baterii i akumulatorów w poprzednim roku obrotowym.

Odrębne przepisy recyklingowe dotyczą przedsiębiorców wprowadzających baterie i akumulatory. Mają oni podobnie jak zajmujący się sprzętem obowiązek wpisu do rejestru, który zgodnie z ustawą z 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (Dz.U. z 2009 r. nr 79, poz. 666 ze zm.) prowadzi także główny inspektor ochrony środowiska.

Aby się zarejestrować, przedsiębiorca musi, podobnie jak przy sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, złożyć stosowny wniosek. Jego wzór określa rozporządzenie ministra środowiska z 20 sierpnia 2009 r. w sprawie wzoru wniosku o wpis do rejestru, wzoru wniosku o zmianę wpisu do rejestru oraz wzoru wniosku o wykreślenie z rejestru (Dz.U. z 2009 r. nr 141, poz. 1155).

Wnioski mogą być przekazywane pisemnie na adres:

Główny Inspektorat Ochrony Środowiska

ul. Wawelska 52/54

00-922 Warszawa

lub elektronicznie, opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym, na adres skrzynki podawczej Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska.

Po złożeniu wniosku przedsiębiorca uzyskuje numer rejestrowy, który podaje na dokumentach związanych z obrotem ogniwami. Dla wprowadzających wpis do rejestru z reguły jest odpłatny. Opłaty rejestrowej nie uiszcza tylko ten wprowadzający ogniwa, który figuruje w rejestrze EMAS (krajowy system ekozarządzania i audytu), a składając wniosek o wpis do rejestru wprowadzających baterie i akumulatory przedłoży informację potwierdzającą dobrowolny udział w systemie EMAS.

Ponadto corocznie uiszczać trzeba opłatę roczną (z wyjątkiem roku, w którym dokonano wpisu). W pierwszym roku płaci się tylko opłatę rejestrową, której wysokość jest równa rocznej. Przetwarzający ogniwa rejestrują się nieodpłatnie. Firmy rozpoczynające działalność podlegającą wpisowi muszą to zrobić, zanim zaczną wprowadzać do obrotu baterie lub akumulatory. Wysokość stawek określa rozporządzenie ministra środowiska z 2 września 2009 r. w sprawie wysokości stawek opłaty rejestrowej oraz opłaty rocznej (Dz.U z 2009 r. nr 149 poz. 1209) - patrz tabela.

Zgodnie ze stanowiskiem ministra środowiska z 26 października 2009 r. (DGOop-022-5-36/09/AB) wprowadzający baterie lub akumulatory zamontowane w sprzęcie lub w pojeździe (które nie są odrębnie sprzedawane) mają obrót netto ze sprzedaży baterii i akumulatorów równy 0. Dlatego zgodnie z rozporządzeniem zapłacą opłatę rejestrową bądź roczną według najniższej stawki - 50 zł mikroprzedsiębiorcy, a pozostali 250 zł.

Zofia Jóźwiak

zofia.jozwiak@infor.pl

Mały samochód nie może trafić na szrot

Wykaz takich miejsc prowadzi marszałek województwa i informacji tych należy szukać na stronach internetowych Biuletynu Informacji Publicznej urzędu marszałkowskiego. Obowiązek przekazywania niektórych pojazdów do demontażu wynika z ustawy z 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. z 2005 r. nr 25, poz. 202 z poźn. zm,). Chodzi o samochody odpowiednich kategorii zarejestrowane w Polsce.

Nie wystarczy jednak odwieźć tylko wrak do stacji demontażu lub punktu zbierania. Właściciel auta lub osoba przez niego upoważniona musi dodatkowo okazać dokumenty: dowód rejestracyjny oraz kartę pojazdu (jeżeli była wydana) i dowód osobisty. Jeżeli w dowodzie rejestracyjnym osoba ta nie figuruje jako właściciel auta, to okazuje także dokument potwierdzający własność samochodu.

Ustawie podlegają pojazdy kategorii M1 i N1 zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.

wKategoria M1 to samochody osobowe, mające nie więcej niż osiem miejsc oprócz siedzenia kierowcy (w sumie dziewięć).

wKategoria N1 to samochody ciężarowe (tzw. auta dostawcze) o maksymalnej masie nieprzekraczającej 3,5 tony.

Natomiast auta ciężarowe i autokary jeszcze nadal można oddawać na szrot.

Stacja demontażu przyjmie pojazd, który daje się zidentyfikować (jakie są cechy identyfikacyjne, mówi art. 66 ust. 3a pkt 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 108, poz. 908). Konkretnie chodzi o numer VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy. Jeśli auto jest kompletne stacja czy punkt zrobią to nieodpłatnie.

Jeśli jest to mniej niż 90 proc. pełnej masy pojazdu - właściciel stacji może zażądać dopłaty. Podobnie jest gdy przedsiębiorca oddaje do demontażu pojazd niekompletny. Opłata nie może przekraczać 10 zł za 1 kg brakującej masy samochodu.

Jeśli przedsiębiorca nie przekaże zużytego samochodu do stacji demontażu albo do punktu zbierania pojazdów, tylko np. na złom, to grozi mu grzywna.

Ze stacji demontażu (punktu zbierania) przedsiębiorca dostanie zaświadczenie o oddaniu pojazdu. Natomiast dowód rejestracyjny i tablice, a także karta pojazdu (o ile była wydana) zostaną tam unieważnione. Niestety to nie koniec formalności. W ciągu 30 dni od przekazania auta do demontażu należy złożyć wniosek o wyrejestrowanie go w urzędzie gminy.