Pisma sądowe trzeba doręczać na adres wskazany w KRS

Przesyłka sądowa adresowana do strony będącej spółką z ograniczoną odpowiedzialnością powinna być skierowana do organu upoważnionego do reprezentowania spółki i wysłana na adres siedziby spółki, a nie jej oddziału.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożyła do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę na decyzję samorządowego kolegium odwoławczego w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Skargę podpisała D.K. (osoba będąca pracownikiem spółki). W związku z powyższym przewodniczący wydziału WSA wezwał D.K. do złożenia pełnomocnictwa i wykazania, że spełnia ona kryteria określone w art. 35 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako: p.p.s.a.), w terminie 7 dni pod rygorem odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze pełnomocnika. W odpowiedzi na wezwanie D.K. przedłożyła sądowi odpis z KRS, z którego wynikało, że do jednoosobowego reprezentowania spółki upoważniony jest prezes zarządu. Ponadto wskazała na oświadczenie prezesa, że w dniu składania skargi D.K. była pracownikiem spółki, pełnomocnictwo udzielone przez prezesa panu A.B. z możliwością udzielania dalszych pełnomocnictw oraz pełnomocnictwo substytucyjne udzielone D.K. przez A.B. "do prowadzenia wszelkich uzgodnień związanych z uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanej przez spółkę inwestycji". Sąd I instancji uznał, iż z treści pełnomocnictw wynika, że nie uprawniają one D.K. do wniesienia skargi i reprezentowania spółki przed sądem. Pełnomocnictwo dla A.B., który upoważnił D.K., nie obejmuje bowiem postępowania w sprawie dotyczącej decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Stąd też spółka została wezwana do podpisania skargi przez upoważnioną osobę. W związku z brakiem odpowiedzi na wezwanie WSA odrzucił skargę. Od powyższego postanowienia spółka złożyła skargę kasacyjną, żądając uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

NSA uchylił postanowienie będące przedmiotem skargi kasacyjnej i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji. Na wstępie uzasadnienia wskazał, że zgodnie z art. 67 par. 3 p.p.s.a. pisma w postępowaniu sądowym dla przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych, wpisanych do rejestru sądowego na podstawie odrębnych przepisów, doręcza się na adres podany w rejestrze, chyba że strona wskazała inny adres do doręczeń. Stosownie natomiast do treści art. 67 par. 5 p.p.s.a., jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. NSA zauważył, że w początkowej fazie postępowania, od dnia wniesienia skargi, pisma sądowe kierowane do strony skarżącej doręczane były na adres jej pełnomocnika wskazany w skardze. Następnie po wykonaniu przez D.K. wezwania sąd I instancji w wykonaniu zarządzenia przewodniczącego wydziału skierował kolejne wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi - poprzez jej podpisanie. Jako przyczynę podano nieskuteczność przedstawionych pełnomocnictw przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Jednakże wezwanie to zostało wysłane na adres oddziału skarżącej spółki, który nie jest tożsamy z adresem oznaczonym jako siedziba podmiotu w przestawionym odpisie KRS. Z uwagi na powyższe NSA stwierdził, że za skuteczne doręczenie przesyłki sądowej stronie będącej spółką z o.o. niemającą pełnomocnika procesowego ani osoby upoważnionej do odbioru pism w postępowaniu sądowym uznać można takie, które nastąpiło do rąk organu upoważnionego do reprezentowania spółki przed sądem. W tym wypadku chodzi o potwierdzenie odbioru przesyłki w siedzibie spółki, a nie w jej oddziale. Zatem pogląd sądu I instancji o skutecznym doręczeniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych NSA uznał za przedwczesny. Wskazał, że sąd I instancji winien skierować ponownie wezwanie, tym razem na prawidłowy adres spółki.

z 26 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 1451/12.

komentarz eksperta

asystent sędziego NSA

W świetle przepisów ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pisma sądowe wysyłane są bezpośrednio do stron postępowania - chyba że w sprawie został ustanowiony pełnomocnik lub pełnomocnik do doręczeń. To, komu należy doręczać korespondencję sądową, nie budzi wątpliwości w przypadku, gdy stroną jest osoba fizyczna. Problemy pojawią się niekiedy w stosunku do jednostek organizacyjnych, które mogą występować w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 67 par. 2 cyt. ustawy pisma w postępowaniu sądowym lub orzeczenia dla osoby prawnej, jak również dla jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism. O tym, jakie organy są właściwe do reprezentowania określonej jednostki organizacyjnej, decydują przepisy prawa regulujące ustrój tych jednostek. Dla spółek handlowych regulacje znajdują się w kodeksie spółek handlowych. Podkreślić należy, że organ osoby prawnej lub innej jednostki organizacyjnej ma obowiązek wykazać sądowi swoje umocowanie przy pierwszej czynności w postępowaniu. W praktyce w odniesieniu do spółek kapitałowych polega to na przedstawieniu aktualnego odpisu z Rejestru Przedsiębiorców KRS. W orzecznictwie przyjęto, że brak dokumentu uprawniającego do działania za stronę w postępowaniu jest brakiem formalnym, który można uzupełnić na wezwanie sądu. Istotną kwestią jest również adres osoby prawnej, na jaki pisma sądowe mają być doręczane. Zasadą jest, że pisma w postępowaniu sądowym dla przedsiębiorców i wspólników spółek handlowych wpisanych do rejestru sądowego doręcza się na adres podany w rejestrze (art. 67 par. 3 p.p.s.a). Zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego, ponieważ strona może podać inny adres do doręczeń. Wadliwe doręczenie pisma sądowego stronie nie może wywoływać dla niej negatywnych skutków prawnych.