Najpierw doręczenie, potem ewentualnie rozbiórka

Teza Organ nie może przyjąć, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji o nakazie rozbiórki jeśli nie doręczono jej skarżącym.

Stan faktyczny Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego w Opolu nakazał L.M. i H.M. rozbiórkę poddasza użytkowego oraz lukarny wykonanych w budynku mieszkalnym. Decyzja ta została przesłana L.M. i H.M. dwiema odrębnymi przesyłkami, które zwrócono organowi jako niepodjęte w terminie. W odwołaniu od tej decyzji zawarty został wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Pełnomocnik stron wskazał, że decyzja nie została doręczona. Wskazał również, że L.M. i H.M. poinformowali organ pismem o tym, że wyjechali z Polski i zamieszkali w Niemczech na stałe, podając jednocześnie nowy adres zamieszkania i zaznaczyli, że zostali wymeldowani ze stałego miejsca pobytu w Polsce. Opolski wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego w Opolu stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu złożyli L.M. i H.M.

Uzasadnienie WSA uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem sędziów postanowienie wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Sąd zwrócił uwagę, że po otrzymaniu odwołania, przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, organ odwoławczy obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Sąd wskazał, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od doręczenia decyzji stronie, a gdy ta została ogłoszona ustnie, od dnia jej ogłoszenia stronie. Zdaniem sądu możliwość rozważania przez organ kwestii uchybienia terminowi do wniesienia odwołania zachodzi wówczas, gdy w sposób bezsporny ustalono faktyczną datę doręczenia decyzji, od której strona wnosi odwołanie. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącym decyzji ani drogą pocztową, ani też nie można mówić o ogłoszeniu tej decyzji skarżącym. Ponadto sędziowie zwrócili uwagę, że byt prawny decyzji rozpoczyna się z momentem uzewnętrznienia woli organu poprzez jej doręczenie lub ogłoszenie oraz że z tym momentem następuje związanie organu własną decyzją. Sąd uznał, że wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego w Opolu nie miał podstaw do przyjęcia, iż doszło do uchybienia terminu do wniesienia przez L.M. i H.M. odwołania. Jeśli nie doręczono skarżącym decyzji o nakazie rozbiórki, to nie mógł upłynąć termin do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 129 par. 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz 1071 z późn. zm.), bowiem decyzja niedoręczona to decyzja, która nie istnieje i nie weszła do obrotu prawnego. W związku z tym brak jest podstaw do ustalenia, że rozpoczął bieg termin do złożenia odwołania. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ powinien prawidłowo doręczyć decyzję każdemu ze skarżących, jeśli czynność ta nie została dotąd dokonana.

Oprac. Ewelina Stępień

z 3 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Op 239/12.

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2012/192/i02.2012.192.08800120h.802.jpg@RY2@

Karolina Frańczak, prawnik Stopczyk & Mikulski Kancelaria Radców Prawnych

Zaprobatą przyjąć należy wyrok Wojewódzkiego Sądu Apelacyjnego w Opolu z 3 lipca 2012 roku, w którym orzeczono jednoznacznie, iż doręczenie (lub ogłoszenie) jest immanentnym warunkiem bytu prawnego decyzji administracyjnej, który rozpoczyna się dopiero z momentem uzewnętrznienia woli organu poprzez doręczenie lub ogłoszenie decyzji. Wtedy też następuje związanie organu własną decyzją. Wobec powyższego, uznać należy, iż decyzje niedoręczone to de facto decyzje nieistniejące, które nie korzystają z przymiotu domniemania prawidłowości i nie wchodzą do obrotu prawnego. Nie ma w tym zakresie znaczenia prawnego okoliczność, że strona uzyskała informację o treści decyzji, jeżeli nie nastąpiło to drogą oficjalnego doręczenia. Niezachowanie tych warunków powoduje także, że strona nie nabywa prawa do wniesienia odwołania od takiej nieistniejącej decyzji. Brak skutecznego doręczenia decyzji wyklucza zatem dokonywanie przez organ jakichkolwiek ustaleń w kwestii zachowania przez skarżących terminu do wniesienia odwołania. Skoro decyzji nie doręczono, nie ma podstaw do przyjęcia, iż doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, bowiem termin ten nie mógł upłynąć.