Komentarz

Osoby zajmujące się finansami publicznymi są na cenzurowanym, a w razie popełnienia błędów odpowiadają za powstałe nieprawidłowości. Dlatego warto, żeby szczególnie dokładnie zapoznały się z dzisiejszym, czwartym już odcinkiem komentarza do ustawy z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (dalej ustawa). Zasadniczą jego część stanowią bowiem przepisy o postępowaniu w sprawie o naruszenie dyscypliny (dział IV ustawy).

Przepisy precyzują nie tylko prawa osób obwinionych za naruszenia, ale i takich, wobec których wszczęto postępowanie wyjaśniające. Osoby te, podobnie jak obwinieni, mogą korzystać z prawa do obrony w trakcie postępowania, przedstawiania rzecznikowi dowodów na swoją obronę, a także korzystania z pomocy obrońcy. W obu sytuacjach obowiązuje zasada domniemania niewinności, to znaczy, że do czasu udowodnienia błędów i potwierdzenia tego prawomocnym orzeczeniem osobę taką uznaje się za niewinną.

Nowością obowiązującą od ostatniej nowelizacji, czyli od 11 lutego 2012 r., jest możliwość zawieszenia postępowania w sytuacji gdy długotrwała przeszkoda uniemożliwia jego prowadzenie. Zawieszenie następuje w drodze postanowienia wydanego przez organ prowadzący sprawę na danym etapie.

Ustawa nakłada także obowiązki na instytucje państwowe i samorządowe. Zobowiązuje je, by udzielały pomocy przy prowadzeniu postępowań, czyli: wydawały odpowiednie opinie i przekazywały dokumenty mające znaczenie. Szczególnie podkreślono w tym względzie rolę prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Ustawa określa też zasady zbierania i rozpoznawania materiału dowodowego, przy czym wyjaśnia, co jest, a co nie jest dowodem, tylko np. faktem powszechnie znanym.

Z dzisiejszej części komentarza czytelnicy mogą też dowiedzieć się, jakie są prawa i obowiązki świadków. Mają oni co do zasady stawić się na wezwanie organu prowadzącego postępowanie. Zeznanie składa się ustnie, a strony mogą w tym czasie zadawać pytania. W uzasadnionych przypadkach świadek ma prawo odmówić udzielenia odpowiedzi lub zostać przesłuchany w miejscu swojego pobytu. Za nieusprawiedliwione niestawienie się grozi natomiast kara do 100 zł za pierwszym razem i do 200 zł za ponownym. Środkiem dowodowym może być także przedstawienie na piśmie informacji w określonej sprawie i w ramach posiadanej wiedzy (pozwalający na to przepis także obowiązuje od lutego br.). Organy prowadzące postępowanie mają prawo wezwać dowolny podmiot do przedstawienia pisemnie i w wyznaczonym terminie takich informacji.

Dzisiaj odpowiadamy także na pytanie, kto może zostać powołany na rzecznika dyscypliny finansów publicznych (a także głównego rzecznika) i jakie musi spełnić wymagania. Ustawa określa także szczegółowo wynagrodzenie dla tych osób oraz zasady zwrotu kosztów przejazdu i noclegów.

Przypominamy, że za nieprawidłowości zgodnie z lutową nowelizacją ukarani mogą zostać nie tylko szefowie jednostek odpowiedzialnych za budżet, lecz (po obowiązujących od lutego br. nowelizacjach przepisów) także ci, którzy faktycznie odpowiadają za realizację zadań. Nawet wtedy gdy nie pracują w urzędzie, tylko np. w ramach zlecenia, przygotowując przetargi w imieniu zamawiającego. Szerszy jest też katalog czynów stanowiących naruszenia.

Osoby zainteresowane rozwinięciem powyższych zagadnień zachęcam do lektury, dzisiejszej części komentarza. Dodatkowym atutem publikacji jest to, że autorami publikacji są uznani eksperci - członkowie Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie.

@RY1@i02/2012/143/i02.2012.143.08800010a.802.jpg@RY2@

Zofia Jóźwiak, redaktor prowadzący

Zofia Jóźwiak

redaktor prowadzący