Poszukiwania mogą zostać zakończone dopiero po wielu latach

Od 20 czerwca 2012 r. obowiązuje nowe zarządzenie komendanta głównego policji określające metody i formy prowadzenia poszukiwań osób zaginionych. Dokument ten przedstawia krok po kroku, jakie czynności powinni podejmować funkcjonariusze, do których zgłosił się np. rodzic zaginionego dziecka albo opiekun starszej osoby cierpiącej na zaniki pamięci, która nie wróciła do domu. Wprowadzone przez komendanta głównego rygory mają na celu maksymalne zintensyfikowanie działań jego podwładnych w sytuacji, gdy o życiu czy zdrowiu poszukiwanego decydują godziny lub nawet minuty.

Niezwłocznie po otrzymaniu informacji

Policja musi podjąć poszukiwanie osoby zaginionej niezwłocznie po otrzymaniu informacji o jej zaginięciu (nie dotyczy to przypadku, gdy od tego czasu upłynęło 5 lat). Przy przyjmowaniu zawiadomienia należy ustalić m.in.: pełne dane personalne osoby zaginionej, cechy wyglądu, opis ubioru, miejsce i okoliczności zaginięcia, a nawet nazwy kont internetowych portali społecznościowych, do których należała osoba zaginiona.

Zakres czynności poszukiwawczych zależy od tego, do której z trzech kategorii zostanie zaliczony zaginiony. Najintensywniej poszukiwana jest osoba kategorii I, czyli taka, która opuściła nagle ostatnie miejsce swojego pobytu w okolicznościach uzasadniających podejrzenie popełnienia na jej szkodę przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności, albo uzasadniających podejrzenie zagrożenia dla tych jej dóbr. Jest tak w szczególności w sytuacjach wskazujących na możliwość popełnienia samobójstwa, albo jeśli chodzi o osobę do lat 15, której zaginięcie zgłoszono po raz pierwszy. Zaginiony otrzymuje kategorię II przede wszystkim wówczas, gdy z zebranych informacji wynika, że okazywał wcześniej niezadowolenie z własnej sytuacji życiowej lub zamiar jej zmiany i zniknął, zabierając ze sobą rzeczy osobiste. Osoba zaginiona jest zaś zaliczana do kategorii III, gdy opuściła ostatnie miejsce swojego pobytu w okolicznościach nieuzasadniających niezwłocznej potrzeby zapewnienia ochrony jej życia, zdrowia lub wolności, albo udzielenia pomocy (m.in. gdy jest to osoba małoletnia, której zaginięcie jest samowolnym oddaleniem się w wyniku kolejnej ucieczki z domu rodzinnego czy domu dziecka).

Podjęcie i...

Niezwłocznie po przyjęciu zawiadomienia o zaginięciu policja rejestruje osobę zaginioną w ewidencji oraz sporządza notatkę urzędową zawierającą dodatkowe ustalenia i informacje. W przypadku przyjęcia zawiadomienia o zaginięciu osoby należącej do kategorii I trzeba niezwłocznie zorganizować i przeprowadzić penetrację terenu ostatniego miejsca jej pobytu. W trakcie sprawdzania zabudowań czy pomieszczeń należy dążyć do ujawnienia miejsc, w których osoba zaginiona mogła się ukryć, nie może się z nich wydostać lub gdzie mogą znajdować się jej zwłoki. Policja powinna również szczegółowo rozpytać osoby, które jako ostatnie miały kontakt z zaginionym. Dokonywane jest sprawdzenie szpitali, izb oraz domów dziecka, noclegowni czy izb wytrzeźwień. Dokładnie sprawdzane jest również ostatnie znane miejsce pobytu osoby zaginionej. Jest to robione pod kątem zabezpieczenia śladów i dowodów mogących ukierunkować czynności poszukiwawcze (w tym śladów linii papilarnych, próbek pisma ręcznego oraz przedmiotów indywidualnego użytku, z których można uzyskać materiał do analizy DNA). To tylko przykłady czynności, które muszą podjąć funkcjonariusze.

Forma i zakres dokumentowania czynności poszukiwawczych są uzależnione od kategorii osoby zaginionej. Zebrane dokumenty gromadzi się w teczce poszukiwania (z wyjątkiem zaginionych kategorii III). Jeżeli podejmowane czynności nie doprowadzają do odnalezienia zaginionego, po upływie każdego kolejnego roku policja sporządza analizę i ocenę wykonanych w sprawie czynności wraz z wnioskami i planem dalszych poszukiwań.

...wstrzymanie działań

Zakończenie poszukiwania osoby zaginionej następuje wówczas, gdy została ona odnaleziona lub gdy zostały odnalezione jej zwłoki. Następuje to także w przypadku, gdy odnaleziona pełnoletnia i nieubezwłasnowolniona osoba zaginiona nie wyraża zgody na ujawnienie swojego aktualnego miejsca pobytu osobie, która złożyła zawiadomienie.

Czynności poszukiwania osoby zaginionej kończy się, gdy upłynęło: 10 lat od dnia przyjęcia zawiadomienia o zaginięciu osoby pełnoletniej albo od dnia, w którym zaginiona osoba osiągnęłaby pełnoletniość lub 5 lat od zaginięcia osoby, która w chwili złożenia zawiadomienia miała ukończone 70 lat.

Adam Makosz

adam.makosz@infor.pl

Podstawa prawna

Zarządzenie nr 124 komendanta głównego policji z 4 czerwca 2012 r. w sprawie prowadzenia przez policję poszukiwania osoby zaginionej oraz postępowania w przypadku ujawnienia osoby o nieustalonej tożsamości lub znalezienia nieznanych zwłok oraz szczątków ludzkich (Dz.Urz. Komendy Głównej Policji z 2012 r., poz. 29).