Grunt to osiągnąć wiek emerytalny
Mam 22 lata stażu pracy i brakuje mi ośmiu lat do wieku emerytalnego. Nikt nie chce mnie zatrudnić z ubezpieczeniem, pracuję trochę na czarno, trochę na podstawie umowy o dzieło. Myślę więc o pracy za granicą - pisze pan Wiktor. - Czy przepracowany tam okres zostanie mi zaliczony do emerytury w Polsce? Czy wpłynie na jej wysokość?
Osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r. otrzymają emeryturę niezależnie od stażu ubezpieczeniowego, czyli okresów składkowych i nieskładkowych. Podstawowym warunkiem nabycia prawa do świadczenia jest osiągnięcie wymaganego ustawą wieku emerytalnego (uzależniony jest on od daty urodzenia, maksymalnie 67 lat). Nie trzeba mieć więc udokumentowanego określonego minimalnego stażu ubezpieczeniowego, co znaczy, że wystarczy nawet pół roku odkładania składek. Wysokość emerytury obliczana jest na podstawie kwoty składek emerytalnych zgromadzonych na koncie ubezpieczonego w ZUS, kwoty kapitału początkowego ustalonego na podstawie okresów składkowych i nieskładkowych przebytych w Polsce przed 1 stycznia 1999 r. oraz kwoty składek zgromadzonych na subkoncie ubezpieczonego w ZUS (część kapitałowa emerytury dla osób będących członkami OFE). Osobom urodzonym po 31 grudnia 1948 r. ZUS wyliczy emeryturę wyłącznie na podstawie odprowadzonych składek do polskiego systemu ubezpieczeniowego. Co znaczy, że nie łączy ich ze składkami odprowadzanymi w innych krajach.
Ale to, co legalnie zarobimy za granicą, nie jest stracone. Podejmując pracę poza Polską, można również ubiegać się o emeryturę z państwa, do którego migrujemy zarobkowo. Jest to możliwe, jeśli podejmiemy pracę w państwie członkowskim Unii Europejskiej i w państwach Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), w których instytucja ubezpieczeniowa ustali uprawnienia do emerytury na podstawie własnych przepisów.
Zgodnie z regulacjami unijnymi każde państwo członkowskie określa warunki, od których uzależnione jest przyznanie świadczeń emerytalno-rentowych. Zatem osoba, która pracowała i podlegała ubezpieczeniom w Polsce i posiada okresy ubezpieczenia lub zamieszkania za granicą w państwach członkowskich UE i EFTA, emeryturę może uzyskać zarówno z Polski, jak i każdego innego państwa członkowskiego, w którym była ubezpieczona lub zamieszkiwała (np. Francji, Wielkiej Brytanii, Szwecji), o ile spełni wszystkie warunki wymagane do nabycia prawa do emerytury w tych państwach.
Jeśli do nabycia prawa do emerytury przepisy danego państwa wymagają posiadania określonej długości ubezpieczenia, instytucja ustalająca uprawnienia do świadczeń w danym państwie uwzględnia również okresy przebyte w innych państwach członkowskich, np. Wielkiej Brytanii, Holandii czy Polsce, o ile okresy te się nie pokrywają. Ale tylko wtedy, gdy przepisy tego państwa wymagają minimalnego stażu do nabycia prawa do emerytury. Natomiast do wyliczenia wysokości emerytury - już nie.
Podkreślając raz jeszcze - wysokość nowej emerytury, tj. dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r., ustalana jest wyłącznie na podstawie polskich okresów ubezpieczenia, bez uwzględniania zagranicznych okresów ubezpieczenia lub zamieszkania.
Osoby zamieszkałe w Polsce, pobierające emeryturę z ZUS i jednocześnie świadczenia z innych państw członkowskich, których łączna wysokość jest niższa od obowiązującej w Polsce kwoty najniższej emerytury, mogą uzyskać dopłatę do najniższej polskiej emerytury. Dopłata ta jest różnicą między kwotą najniższej polskiej emerytury a sumą kwot emerytury z FUS (ewentualnie okresowej emerytury kapitałowej) oraz emerytury zagranicznej. Warunkiem otrzymania dopłaty jest wykazanie się odpowiednim stażem, czyli zsumowanymi okresami ubezpieczenia w Polsce i za granicą, wynoszącymi 20 lat dla kobiet i 25 dla mężczyzn.
Gdyby pan Wiktor pracował w kraju, z którym Polskę łączy umowa bilateralna (dwustronna) o zabezpieczeniu społecznym (tj. USA, Kanada, Australia, Korea, Macedonia, Bośnia i Hercegowina, Serbia, Czarnogóra, Ukraina), jego emerytura liczona byłaby z zastosowaniem zasady sumowania okresów ubezpieczenia (emerytura proporcjonalna).
Renata Żaczek
Podstawa prawna
Art. 24 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1440). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.Urz. L 166, 30/04/2004 ze zm.).
PORADA EKSPERTA
@RY1@i02/2014/213/i02.2014.213.00700020d.803.jpg@RY2@
Radosław Milczarski Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Jeżeli do uzyskania prawa do emerytury w danym państwie członkowskim UE i EFTA - w myśl przepisów unijnych - konieczne jest uwzględnienie zagranicznych okresów ubezpieczenia lub zamieszkania przebytych w innych państwach członkowskich, to obliczając wysokość emerytury, w pierwszej kolejności obliczana jest teoretyczna (pełna) kwota emerytury, jaka przysługiwałaby danej osobie, gdyby wszystkie jej okresy ubezpieczenia (zamieszkania) były w państwie ustalającym świadczenie. Następnie na podstawie kwoty teoretycznej obliczana jest rzeczywista (częściowa) kwota emerytury, odpowiadająca stosunkowi okresów ubezpieczenia przebytych w państwie ustalającym świadczenie do sumy wszystkich okresów przebytych we wszystkich zainteresowanych państwach członkowskich (a więc zarówno własnych, jak i zagranicznych). Tak obliczona emerytura proporcjonalna jest kwotą należną osobie zainteresowanej.
Według powyższych zasad ustalana jest emerytura z ZUS, do której prawo zależy od długości okresów ubezpieczenia, czyli przede wszystkim urodzonym przed 31 grudnia 1948 r. osobom, którym przy ustalaniu tego prawa uwzględnione zostały zagraniczne okresy ubezpieczenia (zamieszkania) albo którym uwzględnienie okresów zagranicznych przy obliczaniu wysokości emerytury da wyższą kwotę świadczenia.
@RY1@i02/2014/213/i02.2014.213.00700020d.804.jpg@RY2@
getty images
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu