NSA o uzasadnieniu skargi na bezczynność organu

Sygn. akt I OSK 413/14

z 4 września 2014 r.

A.K., jako bezrobotny, wystąpił do Powiatowego Urzędu Pracy w Poznaniu z wnioskiem o przyznanie jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej. Dyrektor urzędu poinformował wnioskodawcę, że z przyczyn formalnych odstępuje od rozpatrzenia podania. W uzasadnieniu wskazał, że A.K. nie spełnia warunku z par. 7 ust. 1 rozporządzenia ministra pracy i polityki społecznej z 23 kwietnia 2012 r. w sprawie dokonywania z Funduszu Pracy refundacji kosztów wyposażenia i doposażenia stanowisk pracy skierowanego bezrobotnego oraz przyznawania środków na podjęcie działalności gospodarczej (Dz.U. poz. 457).

A.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Powiatowego Urzędu Pracy w Poznaniu. Ten oddalił skargę, stwierdzając, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie. A.K. złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W jej uzasadnieniu wskazał, że przepisy mające w sprawie zastosowanie nie przewidują takiego sposobu rozstrzygnięcia sprawy, jaki przyjął organ, tj. poinformowania pismem o odstąpieniu od rozpoznania wniosku. NSA oddalił skargę.

W przypadku skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Innymi słowy wniesienie skargi na milczenie władzy jest uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, lecz także w przypadku odmowy wydania aktu w przepisanej formie mimo istnienia w tym względzie ustawowego obowiązku. W niniejszej sprawie skarżący nie kwestionuje, że doręczono mu pismo organu informujące o odstąpieniu od rozpoznania jego wniosku o przyznanie jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej. Kwestionuje natomiast sposób rozstrzygnięcia sprawy z tego wniosku. Wyjaśnić przy tym należy, że w zastosowanej przez organ formule "odstąpienia od rozpatrzenia wniosku" mieści się w istocie odmowa uwzględnienia wniosku, na co wyraźnie organ wskazuje w podsumowaniu informacji. Odpowiedź na pytanie, czy w niniejszej sprawie zachodzi bezczynność organu, zależy od ustalenia, czy organ udzielając odpowiedzi skarżącemu w formie pisma, uchybił wymogom ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 674) i rozporządzenia wykonawczego, regulujących zagadnienie będące przedmiotem sprawy. Ustawa nie określa form działania organów właściwych do rozpoznania wniosku bezrobotnego o przyznanie jednorazowo środków na podjęcie działalności gospodarczej. Z par. 7 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wynika natomiast, że o uwzględnieniu lub odmowie uwzględnienia wniosku o dofinansowanie starosta powiadamia bezrobotnego w formie pisemnej, w terminie 30 dni od dnia złożenia kompletnego wniosku. W przypadku nieuwzględnienia wniosku starosta podaje przyczynę odmowy.

Zdaniem NSA skoro rozporządzenie wyraźnie określiło (przesądziło) sposób rozstrzygnięcia (zarówno pozytywnego, jak i negatywnego) w przedmiocie wniosku o dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej przez bezrobotnego, wskazując na "pisemne poinformowanie" wnioskodawcy, to nie można domniemywać, że powyższe oświadczenie woli organu powinno nastąpić w innej formie. Zwłaszcza nie można przyjąć, że w sprawie należy wydać decyzję. W ustawie wymieniono bowiem w sposób wyczerpujący sprawy, w jakich starosta obowiązany jest rozstrzygać w tej właśnie formie (art. 9 ust. 1 pkt 14). Zatem podjęcie decyzji w sprawie dofinansowania bezrobotnego na podjęcie działalności gospodarczej byłoby bezprawne. Rozstrzygnięcie organu w przedmiocie wniosku bezrobotnego o przyznanie jednorazowo środków dofinansowania na podjęcie działalności gospodarczej wydane w formie pisemnej odpowiedzi jest zgodne z prawem. Zarówno gdy dotyczy uwzględnienia, jak i odmowy uwzględnienia wniosku. W niniejszej sprawie taka pisemna odpowiedź została wydana, a także w określonym terminie doręczona wnioskodawcy. Zatem nie sposób skutecznie zarzucić organowi bezczynności.

Oprac. Leszek Jaworski