Komentarze

@RY1@i02/2014/165/i02.2014.165.08800010a.810.jpg@RY2@

W ósmej części komentarza kontynuujemy omawianie art. 383 kodeksu wyborczego. Obowiązkiem rady gminy (rady powiatu lub sejmiku województwa) związanym z wygaśnięciem mandatu radnego jest stwierdzenie tej okoliczności w formie uchwały. Jeżeli organ stanowiący jednostki samorządowej jej nie podejmie, właściwy wojewoda, jako organ nadzoru nad samorządem, wyda zarządzenie zastępcze. Pozbawienie radnego mandatu powoduje konieczność przeprowadzenia wyborów uzupełniających.

Omawiamy dzisiaj także dwa przewidziane w kodeksie wyborczym warianty dotyczące wyborów do rad przed upływem kadencji. Są to wspomniane już wybory uzupełniające oraz przedterminowe. Te pierwsze należy przeprowadzić wyłącznie w razie opróżnienia mandatu w radzie w gminie niebędącej miastem na prawach powiatu. Wybory uzupełniające zarządza wojewoda. Muszą się one odbyć w ciągu trzech miesięcy od daty stwierdzenia przez radę gminy wygaśnięcia mandatu, z tym zastrzeżeniem, że nie są przeprowadzane, jeżeli ich data przypadałaby w okresie sześciu miesięcy przed zakończeniem kadencji rady. Zupełnie inny system przyjęto w kodeksie wyborczym w przypadku wygaśnięcia mandatu radnego w gminie będącej miastem na prawach powiatu, a także w wyborach do rady powiatu i sejmiku województwa. Wówczas właściwa rada (sejmik) po stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu podejmuje na następnej sesji uchwałę o wstąpieniu na opróżnione miejsce kandydata z tej samej listy, który w wyborach uzyskał kolejno największą liczbę głosów, a nie utracił prawa wybieralności. Druga forma elekcji przed upływem kadencji, omówiona w komentarzu, to wybory przedterminowe. Kodeks wyborczy nie wymienia przypadków, kiedy muszą się one odbyć. Wynika to z przepisów odrębnych. Przykładem jest odwołanie rady (sejmiku) przez mieszkańców w drodze referendum. Katalog innych sytuacji, w których muszą być przeprowadzone wybory przedterminowe, omówiliśmy szczegółowo w dzisiejszej części komentarza.

Ważnym czynnikiem umożliwiającym zapewnienie uczciwego głosowania jest instytucja protestów wyborczych. Postępowanie w tym zakresie prowadzone jest przez sądy okręgowe. W komentarzu poddane zostały analizie przepisy dotyczące trybu wnoszenia protestów i ich rozpoznania. Omawiamy także skutki unieważnienia głosowania przez sąd.

Dużo miejsca w niniejszym komentarzu poświęcimy powiadomieniu o utworzeniu komitetu wyborczego. W zależności od rodzaju komitetu organem właściwym do przyjęcia zawiadomienia jest Państwowa Komisja Wyborcza lub właściwy komisarz wyborczy. Od dnia wydania postanowienia o przyjęciu zawiadomienia przez odpowiedni organ komitet wyborczy może podejmować działania związane ze zgłaszaniem list kandydatów na radnych i kandydatów na wójtów (burmistrzów, prezydentów miast), np. zbierać podpisy poparcia, pozyskiwać i wydatkować środki finansowe (co jest dodatkowo uwarunkowane uprzednim otwarciem rachunku bankowego) czy prowadzić agitację wyborczą. Aby ułatwić komitetom wyborczym prawidłowe wypełnienie opisanego obowiązku, zamieściliśmy w niniejszym komentarzu najważniejsze druki niezbędne do przygotowania dokumentacji składanej organom wyborczym. Pozostałe można pobrać ze strony internetowej PKW.

Do 8 września 2014 r., do godziny 16.45. należy powiadomić Państwową Komisję Wyborczą lub właściwego komisarza wyborczego o utworzeniu komitetu wyborczego. Jeżeli powiadomienie to spełnia warunki określone w kodeksie wyborczym, odpowiedni organ w terminie trzech dni od jego złożenia postanawia o przyjęciu zawiadomienia. Dopiero od dnia wydania tego aktu komitet wyborczy może wykonywać czynności wyborcze.

@RY1@i02/2014/165/i02.2014.165.08800010a.811.jpg@RY2@

Leszek Jaworski   prawnik specjalizujący się w prawie administracyjnym

Leszek Jaworski

 prawnik specjalizujący się w prawie administracyjnym

@RY1@i02/2014/165/i02.2014.165.08800010a.812.jpg@RY2@

Łukasz Sobiech   radca prawny

Łukasz Sobiech

radca prawny

Wykaz skrótów

- Krajowe Biuro Wyborcze

- ustawa z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. nr 88, poz. 553 ze zm.).

- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.).

- ustawa z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 101 z późn.zm.).

- ustawa z 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz.U. nr 21, poz. 112 ze zm.).

- ustawa z 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 176, poz. 1190 ze zm.).

- Państwowa Komisja Wyborcza.

- ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.).

- ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 595 ze zm.).

- ustawa z 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 706).

- ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 596 ze zm.).

- wytyczne dla komisarzy wyborczych oraz terytorialnych i obwodowych komisji wyborczych dotyczące przygotowania i przeprowadzania wyborów do rad gmin, rad powiatów, sejmików i rad dzielnic miasta stołecznego Warszawy oraz wyborów wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w toku kadencji 2010-2014, stanowiące załącznik do uchwały PKW z 17 stycznia 2011 r., publ. Prawo Wyborcze nr 1-2/2011.

● cz. I / 29 stycznia 2014 r. / nr 19,

● cz. II / 26 lutego 2014 r. / nr 39,

● cz. III / 26 marca 2014 r. / nr 59,

● cz. IV / 16 kwietnia 2014 r. / nr 74,

● cz. V / 28 maja 2014 r. / nr 102,

● cz. VI / 2 lipca 2014 r. / nr 126.

● cz VII / 30 lipca 2014 r. / nr 146