W sprawie o legalizację samowoli nie ustala się obszaru oddziaływania

Kodeks postępowania administracyjnego w art. 28 określa, kto może być stroną w procedurze administracyjnej. Takie ustalenie zawiera także prawo budowlane w art. 28 ust. 2 przy pozwoleniach budowlanych. Jaka jest relacja między tymi regulacjami?

Artykuł 28 ust. 2 prawa budowlanego zawęża pojęcie strony w stosunku do art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W przypadku, gdyby w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę stosowany był art. 28 k.p.a., wówczas krąg stron byłby potencjalnie szerszy niż w przypadku regulacji z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. Liczbę stron na podstawie art. 28 ust. 2 prawa budowlanego wyznacza strefa oddziaływania przyszłego obiektu, natomiast krąg stron na podstawie art. 28 k.p.a. wyznaczałoby samo powiązanie z prawem własności (lub innym prawem) przyszłej inwestycji niezależnie od tego, czy spowodowałoby to ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości takiej strony czy też nie. Tym samym art. 28 ust. 2 prawa budowlanego stanowi lex specialis wobec art. 28 k.p.a.

Czy osoba, która powołuje się na ograniczenia w zagospodarowaniu jej nieruchomości musi wskazywać konkretny artykuł regulacji, z której one wynikają?

Wprawdzie prawo budowlane (np. art. 28 ust. 2) reguluje odmiennie niektóre kwestie związane z postępowaniem w sprawie pozwolenia na budowę, to jednak nie zostały wyłączone podstawowe zasady postępowania administracyjnego, a w tym zasada prawdy obiektywnej zawarta w art. 7 k.p.a. Zgodnie z tą regułą w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Właśnie z tej zasady wynika obowiązek organu administracji architektoniczno-budowlanej ustalania z urzędu kręgu stron. Jeżeli urzędnik ustalił już zakres stron i zgłasza się do postępowania dodatkowo inna jeszcze osoba, twierdząc, że ona także powinna być stroną, wówczas to należy z urzędu ustalić, czy tak zgłaszający się podmiot rzeczywiście posiada status strony. Taka osoba nie ma obowiązku powoływania się na konkretny przepis chroniący jej interes prawny, ale jeżeli wskaże na niego, to tym samym dodatkowo zobowiąże organ administracji do ustosunkowania się i oceny, czy w związku z treścią takiego przepisu dany podmiot powinien być stroną, czy też nie.

Obszar oddziaływania obiektu ustala się w zwykłym postępowaniu. Czy taki obowiązek dotyczy także procedury nieważnościowej (nadzwyczajnej) oraz innych postępowań, np. legalizacyjnego albo o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu?

Zgodnie z art. 28 ust. 2 prawa budowlanego stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Taka definicja pojęcia strony wskazuje, że w każdym postępowaniu, którego przedmiotem jest pozwolenie na budowę, krąg stron określa ten właśnie przepis. Takim postępowaniem będzie postępowanie odwoławcze od decyzji udzielającej lub odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę, a także postępowanie wznowieniowe dotyczące postępowania w sprawie pozwolenia na budowę i postępowanie nieważnościowe dotyczące pozwolenia na budowę.

Natomiast w innych postępowaniach, dotyczących np. legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, udzielenia pozwolenia na użytkowanie lub zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, krąg stron winien być ustalany na podstawie art. 28 k.p.a. Artykuł 28 ust. 2 prawa budowlanego stanowi bowiem wyjątek od art. 28 k.p.a. i w związku tym zakres jego zastosowania nie podlega wykładni rozszerzającej. Takie też stanowisko w większości przyjmują sądy administracyjne.

@RY1@i02/2014/136/i02.2014.136.08800050a.802.jpg@RY2@

dr Kazimierz Bandarzewski Katedra Prawa Samorządu Terytorialnego Uniwersytetu Jagiellońskiego, sędzia Wojwódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

Rozmawiał Leszek Jaworski