Prywatne przedszkole zmienia właściciela. Co z dotacją?

W naszej gminie jest niepubliczne przedszkole. Podmiot prowadzący je musi zakończyć działalność. Czy może przekazać nowemu nabywcy prowadzenie tego przedszkola w trakcie roku? Czy prawo do tej dotacji przejdzie na nowy podmiot zgodnie z ustawą o systemie oświaty?

Przypomnijmy, że podmiotami uprawnionymi do założenia (i prowadzenia) niepublicznej szkoły lub przedszkola są osoby fizyczne lub prawne, takie jak fundacje, stowarzyszenia, spółki. Ustawa z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) nie przewiduje szczegółowej procedury zmiany organu prowadzącego przedszkole niepubliczne czy niepubliczny punkt przedszkolny (osoby fizycznej czy prawnej) w trakcie roku. Nie oznacza to jednak, że taka operacja nie jest możliwa do przeprowadzenia. Zgodnie z art. 82 ust. 1 ww. ustawy osoby fizyczne oraz osoby prawne mogą zakładać i prowadzić szkoły oraz placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego, zobowiązaną do prowadzenia danego typu szkoły lub placówki. Jednocześnie ustawodawca precyzuje, jakie elementy powinno zawierać zgłoszenie do ewidencji, wskazując m.in., że jednym z nich powinno być oznaczenie osoby zamierzającej prowadzić daną szkołę lub placówkę.

W świetle zaś art. 82 ust. 5 ww. ustawy organ prowadzący (dotychczasowa osoba fizyczna lub prawna) jest zobligowany do zgłoszenia organowi właściwemu do dokonania wpisu (jednostce samorządu terytorialnego, w tym przypadku gminie), wszelkich zmian danych zawartych w zgłoszeniu powstałych po wpisie do ewidencji - w tym również zmiany organu prowadzącego (czyli osoby fizycznej czy prawnej) - przy czym organ prowadzący musi wypełnić ten obowiązek w terminie 14 dni od dnia powstania zmian.

Obowiązek zgłoszenia zmiany danych osoby prowadzącej przedszkole należy więc wyłącznie do obecnego prowadzącego - właściciela przedszkola czy niepublicznego punktu przedszkolnego - a nie do nowego nabywcy, który ma je dalej prowadzić. Na podstawie tego zgłoszenia jednostka samorządu terytorialnego wydaje nowe zaświadczenie o wpisie do ewidencji z uwzględnieniem niezbędnych zmian.

Co zaś się tyczy fizycznego przekazania prowadzenia konkretnej placówki pomiędzy dotychczasowym i nowym organem prowadzącym, to mogłoby nastąpić np. poprzez zawarcie umowy cywilnoprawnej (np. w drodze przelewu wierzytelności stwierdzonej pisemnie) między organami. Konsekwencją zawarcia umowy cywilnoprawnej byłyby z kolei odpowiednie zmiany w statucie danego przedszkola czy niepublicznego punktu przedszkolnego.

Niektóre jednostki samorządu terytorialnego przyjęły praktykę polegającą na uwzględnianiu w uchwałach dotyczących udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli również warunków i przesłanek zmiany organu prowadzącego daną placówkę. Taka praktyka jest godna uznania, bowiem zapisy te rozwiewają ewentualne wątpliwości, jakie mogą powstać w związku ze zmianami organu. Zazwyczaj więc organowi dotującemu (jednostce samorządu terytorialnego) wraz z wnioskiem o przekazanie dotacji należy wówczas przekazać następujące inne dodatkowe informacje:

wna jakiej podstawie została dokonana zmiana organu prowadzącego (nazwa i data umowy, porozumienia lub odpowiedniej uchwały),

wnazwę nowego organu prowadzącego i jego siedzibę,

wdatę zaświadczenia o dokonaniu zmian w zaświadczeniu o wpisie placówki do ewidencji szkół i placówek niepublicznych, w którym są podane informacje o zmianie organu prowadzącego nazwa i numer rachunku bankowego placówki, na który ma być przekazywana dotacja.

Wydaje się, że powyższa praktyka została również pośrednio usankcjonowana w orzecznictwie sądowo-administracyjnym. Przykładowo w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 listopada 2010 r. (sygn. akt I Sa/Wa 722/10) podjęto rozważania dotyczące zmiany organu prowadzącego przedszkole w aspekcie zmiany danych w ewidencji placówek niepublicznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego. Podkreślenia wymaga, że ani jednostka samorządu terytorialnego, ani również sąd orzekający nie zakwestionowały przyjętej praktyki, czyli zmiany organu prowadzącego w trakcie roku, i to w następstwie zbycia składników majątkowych potrzebnych do prowadzenia placówki w drodze przelewu wierzytelności na nowy podmiot. Z tego wynika, że nie ma przeciwwskazań do dalszego dotowania danej placówki (przedszkole niepubliczne, niepubliczny punkt przedszkolny) zgodnie z art. 90 ustawy o systemie oświaty, jeśli doszło do zmiany jej organu prowadzącego w wyniku następstwa prawnego.

Zmianę podmiotu prowadzącego placówkę niepubliczną należy odróżnić od innych, prawnie dopuszczalnych przekształceń placówek przewidzianych w ustawie o systemie oświaty. Zaliczyć do nich można np. zmianę formy prawnej przedszkola publicznego prowadzonego przez jednostkę samorządu terytorialnego w przedszkole niepubliczne. Procedury w tych przypadkach są jednak znacznie bardziej zróżnicowane, zależą m.in. od podmiotów biorących udział w przekształceniu.

Marcin Nagórek

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 82 ust. 1 i ust. 5, art. 90 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.).