Sędziowie z UE przeciw zwiększaniu uprawnień ministra

Przyznanie ministrowi sprawiedliwości prawa do zasięgania informacji o toczącej się sprawie oraz wglądu do akt postępowania prowadzi do zachwiania równowagi władz, nawet jeśli chodzi o uzasadnione przypadki. Tak uznało Europejskie Stowarzyszenie Sędziów i Prokuratorów MEDEL, odnosząc się do resortowych propozycji zmian w prawie o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1121 - dalej p.u.s.p.).

Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało projekt nowelizacji p.u.s.p. Dokument przyznaje szefowi resortu prawo do żądania (poprzez prezesa właściwego sądu apelacyjnego) informacji o każdej toczącej się w sądach sprawie, jak również akt każdego postępowania sądowego. Zdaniem Rady Administracyjnej MEDEL może to "zagrozić niezależności wymiaru sprawiedliwości", a "niektóre aspekty proponowanego procesu reform budzą poważne obawy".

W stanowisku czytamy też, że "przyznanie ministrowi sprawiedliwości prawa do żądania informacji o toczących się sprawach jest zagadnieniem bardzo wrażliwym. Nawet ewentualność, że minister może być zainteresowany szczególną sprawą sądową, może mieć wpływ na sędziego orzekającego w tej sprawie".

MEDEL zwraca również uwagę, że szef resortu musi być ostrożny w korzystaniu ze swoich uprawnień (także tych obecnych) przede wszystkim w sprawach "wrażliwych politycznie". W takich przypadkach powinien szczególnie unikać sprawiania wrażenia, że bezpośrednio ingeruje w tok postępowania. W przeciwnym wypadku może to nasuwać podejrzenia, że "władza wykonawcza próbuje pozbawić sądownictwo atrybutu niezależności".

Kolejnym problemem, jaki może się wyłonić po wejściu w życie omawianych rozwiązań, jest opóźnianie postępowań.

"(...) wniosek ministra może opóźnić postępowanie poprzez konieczność przesyłania akt na żądanie. Tylko na pierwszy rzut oka wydaje się to mieć znaczenie marginalne, ale w niektórych postępowaniach, które mają lub mogą mieć znaczenie polityczne, może to być nawet decydujące" - piszą europejscy sędziowie.

MEDEL działa od 1985 r. Zrzesza obecnie stowarzyszenia sędziowskie z 13 krajów europejskich. Jego celem jest przede wszystkim dążenie do wzmocnienia i wspierania praworządności, a także niezależności i bezstronności wymiaru sprawiedliwości.

Małgorzata Kryszkiewicz

malgorzata.kryszkiewicz@infor.pl