Opłatę ustala się indywidualnie

Organ wykonawczy gminy nie może wydać zarządzenia, w którym określi zryczałtowaną taryfę opłat za udostępnienie informacji publicznej.

Burmistrz miasta wydał na podstawie ar. 15 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112 poz. 1198 z późn. zm., dalej: ustawa) zarządzenie w sprawie wysokości opłat za udostępnianie informacji publicznej. W przedmiotowym akcie ustalił m.in. wysokość opłat za udostępnienie takich danych. Zarządził, że odstępuje się od ich pobierania, jeżeli koszty kserokopii i wydruku nie przekraczają 1 zł oraz zobowiązał wszystkich kierowników referatów oraz osoby zatrudnione na stanowiskach równorzędnych i samodzielnych stanowiskach pracy do realizacji postanowień wydanego aktu. Na powyższe zarządzenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wniósł wojewoda. Zdaniem organu nadzoru przepisy nie dają podstawy do wydania zarządzenia ustalającego w sposób generalny wysokość opłat za udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę burmistrz miasta żądał jej oddalenia. Według niego art. 15 ust. 1 ustawy wprowadza wyjątek od wyrażonej w art. 7 ust. 2 ustawy zasady bezpłatnego dostępu do informacji publicznej i określa dwa przypadki, w których dopuszczalne jest żądanie opłaty od wnioskodawcy.

W ocenie sądu ustalanie zryczałtowanych opłat za udostępnianie informacji publicznej nie jest zgodne z obowiązującym prawem. Na wstępie sędziowie podkreślili, że podstawy do wydania przedmiotowego zarządzenia nie mógł stanowić ani wskazany przez organ art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej ani żaden inny jej przepis. Nie mogą nią być również przepisy ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, z zastrzeżeniem art. 15, który stanowi, że jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Sędziowie podkreślili, że co prawda ustawa o dostępie do informacji publicznej określa zasady ponoszenia kosztów za udostępnienie publicznych danych, ale wyłącznie w sprawach indywidualnych. W żadnym razie nie wynika z nich uprawnienie dla organu wykonawczego gminy do ustalenia w drodze zarządzenia zryczałtowanej taryfy opłat za udostępnienie informacji publicznej. Pobranie powyższych opłat ma charakter uznaniowy, gdyż z treści art. 15 ust. 1 ustawy wynika jedynie możliwość, a nie obowiązek ich ustalenia. Nadto organ może domagać się uiszczenia opłaty, tylko gdy ponosi dodatkowe koszty. W związku z powyższym powinny być one ustalane w toku realizacji każdego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Będą one bowiem różne przy realizacji konkretnych podań, gdyż są uzależnione od treści wniosku oraz wskazanej w nim formy udostępnienia danych.

z 6 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 676/13.

Opracowała Ewelina Stępień