Tydzień z komentarzami

W ostatniej, dziewiątej części komentarza do ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.; dalej: u.t.d.) omówiono przepisy zawarte w rozdziale 11 - Kary pieniężne, oraz niektóre przepisy przejściowe zawarte w rozdziale 12 - Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe. W tym ostatnim przypadku zrezygnowaliśmy z omawiania części przepisów. Biorąc pod uwagę upływ czasu od wejścia w życie ustawy, w niektórych wypadkach stało się to bezcelowe.

Podmioty ponoszące odpowiedzialność za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego zostały w ustawie podzielone na trzy grupy.

Do pierwszej grupy zalicza się kierowców, którzy wykonując czynności kierowania, ponoszą odpowiedzialność za naruszenia, które są wynikiem bezpośredniego ich działania lub zaniechania.

Do drugiej grupy zalicza się osoby zarządzające przedsiębiorstwem lub osoby zarządzające transportem w przedsiębiorstwie, czyli osoby fizyczne posiadające wymagane kompetencje zawodowe, aby zarządzać operacjami transportowymi. Odpowiedzialność tych osób związana jest przede wszystkim z dopuszczeniem do wykonania określonego przewozu niezgodnie z obowiązującymi wymogami wynikającymi z przepisów krajowych lub międzynarodowych. Szczegóły związane z zakresem i charakterem odpowiedzialności zarówno osób zarządzających, jak i kierowców uregulowane są w art. 92 u.t.d. i zostały omówione w ósmej części komentarza.

Do trzeciej grupy zalicza się podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem. W przypadku tych podmiotów odpowiedzialność za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu oparta jest na zasadach odpowiedzialności administracyjnej, a nie wykroczeniowej. Nie jest więc oparta na zasadzie winy, a do stwierdzenia naruszenia wystarczające jest zaistnienie określonego faktu, z którym przepisy prawa wiążą sankcję administracyjną w postaci kary pieniężnej. Katalog naruszeń obowiązków lub warunków przewozu jest dość obszerny, sankcje zaś za poszczególne naruszenia, zgodnie z wytycznymi wynikającymi z przepisów prawa wspólnotowego, mają być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. W tym celu różnicuje się sumę kar pieniężnych nałożonych podczas kontroli drogowej i kontroli w przedsiębiorstwie.

Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za rezultaty prowadzonej działalności na zasadzie ryzyka. Obciążają go zatem wszelkie stwierdzone nieprawidłowości, nawet jeśli powstały w sposób niezawiniony. Nie jest to jednak odpowiedzialność absolutna. Istnieje możliwość zwolnienia się przedsiębiorcy z odpowiedzialności za działania osób trzecich, którymi posługuje się on w wykonywaniu działalności (np. kierowcy) albo których świadome działanie przy wykonywaniu czynności związanych z przewozem doprowadziło do powstania naruszenia (np. nadawca towaru). Przesłanki wyłączające odpowiedzialność przedsiębiorcy zostały szczegółowo omówione w komentarzu, uwzględniając przy tym orzecznictwo sądów administracyjnych, które niejednokrotnie wskazywało, kiedy i w jakich sytuacjach dojdzie do wyłączenia odpowiedzialności, a w konsekwencji do odstąpienia od nałożenia kary.

W przypadku gdy dojdzie do nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej, istotną kwestią jest termin jej zapłaty. W tym zakresie w ustawie o transporcie drogowym przewiduje się rozwiązanie szczególne, które może spowodować odroczenie płatności kary pieniężnej nawet o kilka lat. Związane jest to z ustaleniem zupełnie innego niż wynikającego z kodeksu postępowania administracyjnego terminu wykonalności decyzji administracyjnej.

Ponadto w rozdziale 11 ustawy uregulowano kwestie związane z pobieraniem kaucji od zagranicznych przewoźników na poczet kary, usuwaniem pojazdu na parking strzeżony w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości czy też ustaleniem terminu przedawnienia karalności, poboru należnej opłaty lub też uznania kary za niebyłą. Na uwagę zasługują również sankcje, jakie mogą zostać nałożone na przewoźników drogowych zarządzających dworcami czy nawet jednostki samorządu terytorialnego za niewywiązywanie się tych podmiotów z obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia wspólnotowego dotyczącego praw pasażerów w transporcie autobusowym i autokarowym (Dz.Urz. UE z 2011 r. L 55, s.1).

@RY1@i02/2015/164/i02.2015.164.215000100.802.jpg@RY2@

Piotr Mikiel

zastępca dyrektora departamentu transportu Zrzeszenia Międzynarodowych Przewoźników Drogowych w Polsce

W tygodniku Firma i Prawo komentowaliśmy ustawy:

● z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

● z 5 lipca 2001 r. o cenach

● z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych

● z 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze

● z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych

● z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym

● z 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych

● z 12 grudnia 2012 r. o ogólnym bezpieczeństwie produktów

● z 16 kwietnia z 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

● z 14 grudnia 2012 r. o odpadach

● z 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta

Przeoczyłeś tygodnik? Znajdziesz go w wydaniach dgp na

Poprzednie części komentarza do ustawy o transporcie drogowym publikowaliśmy:

● cz. 1 / 16 grudnia 2014 / nr 243

● cz. 2 / 27 stycznia 2015 / nr 17

● cz. 3 / 24 lutego 2015 / nr 37

● cz. 4 / 24 marca 2015 / nr 57

● cz. 5 / 28 kwietnia 2015 / nr 81

● cz. 6 / 26 maja 2015 / nr 100

● cz. 7 / 23 czerwca 2015 / nr 119

● cz. 8 / 28 lipca 2015 / nr 144