Awans zawodowy to zmiany w zatrudnieniu nauczycieli

Nauczyciele mogą się ubiegać o awans zawodowy dwa razy w roku kalendarzowym. Pierwszy termin, w którym pedagog może złożyć wniosek o podjęcie odpowiednio postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego, to 30 czerwca danego roku. W tym przypadku decyzja o nadaniu lub o odmowie nadania stopnia awansu zawodowego musi być wydana do 31 sierpnia danego roku. Drugi termin na złożenie wniosku przypada 31 października. Z kolei odpowiednia decyzja w tym zakresie musi być podjęta w terminie do 31 grudnia danego roku.

@RY1@i02/2016/194/i02.2016.194.050000100.101(c).gif@RY2@

Ścieżka kariery nauczyciela ⒸⓅ

Zgodnie z art. 9b ustawy z 26 stycznia 1982 r. - Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1379 ze zm., dalej: KN lub pragmatyka), aby awansować na wyższy stopień w karierze zawodowej, trzeba wypełnić łącznie następujące warunki:

●posiadać odpowiednie kwalifikacje;

●odbyć staż zakończony pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela;

●uzyskać akceptację komisji kwalifikacyjnej albo zdać egzamin przed komisją.

Posiadanie odpowiednich kwalifikacji oznacza spełnianie warunków określonych w art. 9 ust. 1 KN, tj.:

●posiadanie wyższego wykształcenia z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończenie zakładu kształcenia nauczycieli i podjęcie pracy na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje;

●przestrzeganie podstawowych zasad moralnych;

●spełnianie warunku zdrowotnego niezbędnego do wykonywania zawodu.

Regulacją, która wprost formułuje wymagania dla osób zamierzających pracować jako nauczyciel, jest rozporządzenie ministra edukacji narodowej z 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1264, dalej: r.s.k.w.n.) określające szczegółowe kwalifikacje wymagane od nauczycieli.

PRZYKŁAD 1

Skutki braku odpowiednich kwalifikacji

Iwona Kot, nauczycielka języka angielskiego w gimnazjum, złożyła wniosek do kuratora oświaty o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego na stopień nauczyciela dyplomowanego. Wnioskodawczyni podała, że posiada stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, a także dyplom ukończenia studiów wyższych magisterskich na kierunku filologia słowiańska, zaświadczenie o zaliczeniu kursu specjalizacyjnego z języka i literatury angielskiej oraz zaświadczenie ukończenia studium przygotowania pedagogicznego. Po przeprowadzonym postępowaniu Iwona Kot uzyskała akceptację komisji kwalifikacyjnej na stopień nauczyciela dyplomowanego. Kurator oświaty odmówił jednak nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego, uznając, że nie posiada kwalifikacji do nauczania języka angielskiego. Sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ten potwierdził, że nauczycielka nie miała kwalifikacji do nauczania języka angielskiego. Zdaniem NSA, aby uznać jej kwalifikacje w tym zakresie, musiałaby się legitymować dowodem złożenia egzaminu lub świadectwem znajomości języka angielskiego, o którym mowa w załączniku do r.s.k.w.n. Iwona Kot dokumentu takiego jednak nie przedstawiła, zaś zaświadczenie o odbyciu kursu specjalizacyjnego z zakresu języka i literatury angielskiej nie stanowi świadectwa znajomości języka angielskiego według obowiązujących przepisów.

(na podstawie wyroku NSA z 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1723/14)

Uwaga

Ocena spełnienia przez nauczyciela ubiegającego się o awans zawodowy wymagań kwalifikacyjnych powinna zostać dokonana na dzień złożenia wniosku, nie zaś na dzień rozpoczęcia przez niego stażu (wyrok NSA z 6 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1204/07).

Kolejnym warunkiem nadania stopnia awansu zawodowego jest odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego. Ustawowa definicja tego pojęcia znajduje się w art. 3 pkt 3 KN, zgodnie z którym określenie "staż" oznacza okres zatrudnienia nauczyciela w przedszkolach, szkołach, placówkach i innych jednostkach organizacyjnych, w wymiarze co najmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć, rozpoczętego i realizowanego na zasadach określonych w art. 9c i art. 9d KN.

Ostatnim warunkiem awansu jest w przypadku nauczyciela:

●stażysty - uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie;

●kontraktowego - zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną;

●mianowanego - uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy dorobku zawodowego nauczyciela i przeprowadzonej rozmowie.

Złożenie wniosku

Wniosek o podjęcie odpowiednio postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego nauczyciel składa do organu, który jest właściwy do wydania decyzji w sprawie stopnia awansu zawodowego.

@RY1@i02/2016/194/i02.2016.194.050000100.102(c).gif@RY2@

Kto komu składa wniosek ⒸⓅ

W art. 9d ust. 7 KN wskazano okres, w którym należy złożyć wniosek. I tak stażysta i nauczyciel kontraktowy muszą wystąpić z nim w roku uzyskania oceny, natomiast nauczyciel mianowany może złożyć podanie w okresie 3 lat od otrzymania pozytywnej weryfikacji. W przypadku niedotrzymania tych terminów nauczyciel musi ponownie odbyć staż w pełnym wymiarze.

Odmienne zasady składania wniosku obowiązują w przypadku nauczyciela, który:

●pełni funkcję dyrektora szkoły,

●jest zatrudniony na stanowiskach, na których są wymagane kwalifikacje pedagogiczne, w urzędach administracji rządowej, kuratoriach oświaty, specjalistycznej jednostce nadzoru, Centralnej Komisji Egzaminacyjnej oraz okręgowych komisjach egzaminacyjnych, a także organach sprawujących nadzór pedagogiczny nad zakładami poprawczymi, schroniskami dla nieletnich, rodzinnymi ośrodkami diagnostyczno-konsultacyjnymi oraz szkołami przy zakładach karnych,

●jest urlopowany lub zwolniony z obowiązku świadczenia pracy w związku wykonywaniem funkcji związkowej.

Wskazane grupy nauczycieli po spełnieniu odpowiednich warunków mogą wnioskować o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego bez konieczności odbycia stażu oraz uzyskania pozytywnej oceny dorobku zawodowego za jego okres. Ponadto dyrektor szkoły może złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego, gdy posiada na tym stanowisku nieprzerwany co najmniej 3-letni okres pracy (w przypadku nauczyciela posiadającego stopień naukowy doktora lub wyższy - co najmniej 2-letni) oraz legitymuje się wyróżniającą oceną pracy. Muszą jednak upłynąć 4 lata od dnia nadania mu stopnia nauczyciela mianowanego (3 lata, gdy posiada co najmniej stopień naukowy doktora).

PRZYKŁAD 2

Nieprzerwany okres pełnienia stanowiska

Nauczycielce mianowanej wójt powierzył stanowisko dyrektora szkoły na 5 lat szkolnych. Przed upływem kadencji (po 2 latach pełnienia tej funkcji) dyrektorka została odwołana przez organ prowadzący. Nie może złożyć wniosku o awans na nauczyciela dyplomowanego, gdyż nie spełnia wymogu nieprzerwanego okresu pracy na stanowisku dyrektora wynoszącego co najmniej 3 lata. Musi więc podjąć staż. Do niego zostanie jej zaliczony okres pracy.

Nauczyciel mianowany zatrudniony w urzędzie na stanowisku, na którym wymagane są kwalifikacje pedagogiczne, może złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego po upływie 4 lat od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego, jeżeli posiada co najmniej 3-letni nieprzerwany okres pracy na tym stanowisku. Gdy zaś ma co najmniej stopień naukowy doktora, może złożyć wniosek po upływie 3 lat od nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Warunkiem jest jednak nieprzerwany okres pracy na tym stanowisku w wymiarze co najmniej 2 lat.

Karta nauczyciela w art. 9e ust. 3 mówi, że nauczyciel związkowiec może złożyć wniosek o awans na stopień nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego, jeżeli posiada okres urlopowania lub zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy trwający nieprzerwanie co najmniej 3 lata i upłynął okres:

●5 lat od dnia nadania stopnia nauczyciela kontraktowego - w przypadku złożenia wniosku o podjęcie postępowania egzaminacyjnego o awans na stopień nauczyciela mianowanego,

●4 lat od dnia nadania stopnia nauczyciela mianowanego - gdy wniosek dotyczy podjęcia postępowania kwalifikacyjnego o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego.

W art. 9e ust. 4 KN uregulowano sytuacje, w których przed upływem okresu pracy (urlopowania, zwolnienia) wymaganego do uzyskania stopnia awansu nauczyciel przestał zajmować stanowisko dyrektora, zakończył pracę na stanowisku wymagającym kwalifikacji pedagogicznych albo przestał korzystać z urlopu lub zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy dla celów związkowych. W takich przypadkach pedagog, który zamierza się ubiegać o stopień nauczyciela dyplomowanego, musi odbyć staż w wymiarze roku i 9 miesięcy. Staż ten musi być rozpoczęty 1 września roku szkolnego następującego po roku szkolnym, w którym nauczyciel przestał zajmować stanowisko dyrektora szkoły, stanowisko w nadzorze pedagogicznym lub przestał korzystać z urlopu dla celów związkowych.

W przypadku gdy w okresie stażu nauczycielowi powierzono funkcję dyrektora szkoły (zatrudniono go na stanowisku, na którym wymagane są kwalifikacje pedagogiczne, urlopowano go lub zwolniono z obowiązku świadczenia pracy), do nieprzerwanego okresu zalicza się okres odbytego stażu.

Wszczęcie procedury administracyjnej

Złożenie wniosku powoduje wszczęcie postępowania administracyjnego. Ważne są zatem terminy, formalności i dokumentacja składana wraz z wnioskiem. Jakie dokumenty muszą być dołączone do podania, określa par. 9 ust. 1 rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 1 marca 2013 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz.U. poz. 393, dalej: r.u.s.w.z.).

RAMKA 1. Wymagana dokumentacja

Dokumentacja załączona do wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego musi obejmować:

● potwierdzających posiadane kwalifikacje zawodowe, a w przypadku nauczyciela kontraktowego lub mianowanego także

● zawierające informacje o:

- wymiarze zatrudnienia nauczyciela oraz nauczanym przez niego przedmiocie lub rodzaju prowadzonych zajęć w dniu wydania zaświadczenia oraz w okresie odbywania stażu (w przypadku nauczyciela, który w okresie odbywania stażu zmienił miejsce zatrudnienia, oraz zatrudnionego w kilku szkołach w każdej w wymiarze niższym niż połowa obowiązkowego wymiaru zajęć, a łącznie w wymiarze co najmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć, należy załączyć zaświadczenia ze wszystkich szkół, w których nauczyciel był zatrudniony w okresie stażu),

- dacie zatwierdzenia planu rozwoju zawodowego nauczyciela,

- dacie złożenia przez nauczyciela sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego,

- uzyskanej przez nauczyciela ocenie dorobku zawodowego za okres stażu oraz dacie jej dokonania, a w przypadku nauczyciela, który w okresie odbywania stażu zmienił miejsce zatrudnienia, także o ocenie dorobku zawodowego za okres stażu odbytego w poprzednim miejscu zatrudnienia;

● w przypadku nauczyciela mianowanego:

- do uzyskania stopnia nauczyciela dyplomowanego, w szczególności ze wskazaniem uzyskanych efektów,

- w rozumieniu rozporządzenia z 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (t.j. z 2015 r. poz. 1264, dalej: r.s.k.w.n.) - jeżeli nauczyciel realizował zadanie, o którym mowa w par. 8 ust. 2 pkt 4 lit. d r.u.s.w.z. (uzyskanie umiejętności posługiwania się językiem obcym na poziomie zaawansowanym, a w przypadku nauczycieli języków obcych - uzyskanie umiejętności posługiwania się drugim językiem obcym na poziomie zaawansowanym).

Analiza formalna

Pierwszym etapem postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego jest analiza formalna wniosku. Dokonuje jej dyrektor szkoły lub właściwy organ nadający stopień awansu zawodowego.

Gdy wymogi formalne nie są spełnione, wskazuje się szczegółowo stwierdzone braki i wzywa do ich usunięcia w ciągu 14 dni, z pouczeniem, że ich nieusunięcie w terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Jeżeli nauczyciel uzupełni wniosek wcześniej, komisja powinna podjąć dalsze postępowanie niezwłocznie, a nie czekać do upływu 14 dni. Termin ten może zostać przywrócony na podstawie art. 58 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.). Jeśli przywrócenie terminu nie nastąpi albo nauczyciel nie wystąpi o przywrócenie terminu, wniosek zostanie pozostawiony bez rozpoznania.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 maja 2010 r. (sygn. akt I OSK 1571/09) analiza formalna wniosku nie ogranicza się jednak tylko do badania braków formalnych. Jeżeli organ nadający stopień awansu zawodowego stwierdzi, że nauczyciel nie posiada wymaganych kwalifikacji (co jest jednym z warunków awansu), to jest uprawniony do odmowy nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego. Zdaniem NSA ocena ta nie ma charakteru tylko formalnego, ale już na tym etapie może być merytoryczna. Jeżeli organ stwierdzi, że nauczyciel nie spełnia wymagań do awansu, to nie powinien wówczas uruchamiać postępowania przed komisją kwalifikacyjną w celu analizy dorobku zawodowego. NSA swój pogląd uzasadnił tym, że komisja kwalifikacyjna analizuje wyłącznie dorobek zawodowy nauczyciela. Nie ocenia natomiast przewidzianych w art. 9b ust. 1 KN wymagań kwalifikacyjnych wnioskodawcy. Uprawnienia w tym ostatnim zakresie posiada natomiast wyłącznie organ decyzyjny, a zatem to ten organ sprawdza, czy nauczyciel posiada wymagane kwalifikacje i sprawdzenia takiego dokonuje w ramach formalnej analizy wniosku o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego. Powołanie komisji kwalifikacyjnej jest więc obligatoryjne wówczas, gdy nauczyciel odbył wymagany staż zakończony pozytywną oceną dorobku zawodowego i spełnia niezbędne wymogi kwalifikacyjne. W przeciwnym razie - w ocenie NSA - niecelowe jest zasięganie jej opinii.

Zatem nieposiadanie stosownych kwalifikacji wyklucza w ogóle możliwość nadania wnioskodawcy stopnia nauczyciela dyplomowanego, a konsekwencji nie jest uzasadnione uruchomienie postępowania przed komisją kwalifikacyjną.

PRZYKŁAD 3

Merytoryczne rozpoznanie wniosku

Nauczyciel złożył w kuratorium oświaty wniosek o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego. Kurator oświaty powiadomił pedagoga o przeprowadzeniu analizy formalnej podania i stwierdził, że wniosek ten zawiera braki. Wezwał go do ich usunięcia w stosownym terminie. Po uzupełnieniu dokumentacja nadal nie spełniała wymogów formalnych. Wynikało z niej, że nauczyciel nie posiada kwalifikacji wymaganych do zajmowania stanowiska nauczyciela języka angielskiego i informatyki. Kurator oświaty nie pozostawia w tym przypadku wniosku bez rozpoznania, ale powinien wydać decyzję o odmowie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela dyplomowanego.

Uwaga

Niedokonanie oceny posiadania kwalifikacji przez nauczyciela ubiegającego o awans na etapie analizy formalnej wniosku nie oznacza, że warunek ten nie może być badany w postępowaniu o wydanie decyzji w sprawie nadania awansu zawodowego. Jeśli nauczyciel nie posiada niezbędnych kwalifikacji, brak ten wyklucza możliwość osiągnięcia przez niego kolejnego stopnia w karierze zawodowej, a niespełnienie wszystkich niezbędnych przesłanek determinuje treść rozstrzygnięcia kończącego postępowanie, niezależnie od tego, na jakim etapie zostaną ustalone okoliczności uniemożliwiające nadanie stopnia awansu zawodowego (wyrok NSA z 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 289/10). [przykład 4]

PRZYKŁAD 4

Weryfikacja wymagań po zdanym egzaminie

Nauczycielka plastyki w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym skierowała do starosty wniosek o podjęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Na podstawie analizy formalnej wniosku oraz załączonej do niego dokumentacji stwierdzono, że spełniała ona wymogi formalne określone w par. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 r.u.s.w.z. Nauczycielka zdała egzamin na stopień nauczyciela mianowanego i uzyskała zaświadczenie. Starosta odmówił jednak nadania jej stopnia nauczyciela mianowanego. Uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, że nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych do prowadzenia zajęć edukacyjnych z plastyki. Nauczycielka zakwestionowała to rozstrzygnięcie, wnosząc skargę do sądu. Ten ją oddalił, twierdząc, że organ nadający stopień awansu zawodowego wskazuje szczegółowo stwierdzone braki i wzywa nauczyciela do ich usunięcia w terminie 14 dni wraz z pouczeniem, iż ich nieusunięcie w terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Nie oznacza to jednak, że jeżeli organ nie zakwestionuje wniosku czy też dokumentacji na wstępnym etapie procedury, to po postępowaniu egzaminacyjnym musi nadać nauczycielowi żądany stopień awansu.

(na podstawie wyroku WSA w Poznaniu z 3 września 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 590/14)

Komisja kwalifikacyjna

Po formalnej ocenie wniosku kolejnym etapem procedury jest postępowanie przed komisją kwalifikacyjną w celu analizy dorobku zawodowego.

RAMKA 2. Zawiadomienie

Dyrektor szkoły lub właściwy organ nadający stopień awansu zawodowego powiadamia nauczyciela, który złożył wniosek, o terminie i miejscu przeprowadzenia odpowiednio rozmowy kwalifikacyjnej lub egzaminu na co najmniej 14 dni przed datą posiedzenia komisji kwalifikacyjnej. Przy czym, jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 22 stycznia 2015 r. (sygn. akt II SA/Wa 516/14), par. 11 ust. 3 r.u.s.w.z. nie nakazuje powiadomienia nauczyciela o terminie i miejscu przeprowadzenia egzaminu przez komisję egzaminacyjną w formie pisemnej. W ocenie sądu dopuszczalne jest przesłanie skanu zawiadomienia o wszczęciu postępowania egzaminacyjnego i posiedzeniu komisji egzaminacyjnej za pośrednictwem poczty elektronicznej (e-mail). WSA podkreślił jednak, że z punktu widzenia skutków prawnych zastosowania takiej formy działania organu istotne jest to, czy dysponuje on dowodem powiadomienia nauczyciela o okolicznościach wymienionych w ww. przepisie.

Komisję kwalifikacyjną dla nauczycieli ubiegających się o awans na stopień nauczyciela kontraktowego powołuje dyrektor szkoły. W skład komisji wchodzą:

●dyrektor (wicedyrektor) jako jej przewodniczący;

●przewodniczący zespołu przedmiotowego (wychowawczego), a jeżeli taki zespół nie został w szkole powołany - nauczyciel mianowany lub dyplomowany zatrudniony w szkole, a w przypadku przedszkola lub szkoły, w których nie są zatrudnieni nauczyciele mianowani lub dyplomowani - nauczyciel kontraktowy;

●opiekun stażu.

Komisję egzaminacyjną dla nauczycieli ubiegających się o awans na stopień nauczyciela mianowanego powołuje natomiast organ prowadzący szkołę. W jej skład wchodzą:

●przedstawiciel organu prowadzącego szkołę jako jej przewodniczący;

●przedstawiciel organu sprawującego nadzór pedagogiczny;

●dyrektor szkoły;

●dwaj eksperci z listy ustalonej przez ministra edukacji narodowej.

Dla nauczycieli ubiegających się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego komisję kwalifikacyjną powołuje kurator oświaty. W jej skład wchodzą:

●przedstawiciel organu sprawującego nadzór pedagogiczny jako jej przewodniczący, a w przypadku nauczyciela pełniącego stanowisko dyrektora szkoły także przedstawiciel organu prowadzącego szkołę;

●dyrektor szkoły, z wyjątkiem przypadku, gdy to on ubiega się o awans;

●trzy osoby z listy ekspertów ustalonej przez ministra edukacji narodowej.

Uwaga

Organ powołujący komisję dla nauczyciela wnioskującego o stopień awansu zawodowego musi zapewnić w jej składzie udział ekspertów o specjalności zawodowej odpowiadającej typowi i rodzajowi szkoły, w której jest zatrudniony wnioskodawca, a także odpowiadającej jego specjalności zawodowej.

Dla nauczycieli mianowanych ubiegających się o awans na stopień nauczyciela dyplomowanego zatrudnionych w urzędach komisję powołuje właściwy minister.

TABELA 1. Kto powoła komisję dla zatrudnionych w instytucjach publicznych ⒸⓅ

Ministerstwo Edukacji Narodowej, kuratoria oświaty, Centralna Komisja Egzaminacyjna, okręgowa komisja egzaminacyjna i publiczna placówka doskonalenia nauczycieli o zasięgu ogólnokrajowym	minister edukacji narodowej
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, specjalistyczna jednostka nadzoru oraz publiczna placówka doskonalenia nauczycieli szkół artystycznych	minister kultury i dziedzictwa narodowego
Organy sprawujące nadzór pedagogiczny nad zakładami poprawczymi, schroniskami dla nieletnich oraz szkołami przy zakładach karnych	minister sprawiedliwości
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej	minister rodziny, pracy i polityki społecznej
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz publiczne placówki doskonalenia nauczycieli przedmiotów zawodowych, którzy nauczają w szkołach rolniczych	minister rolnictwa i rozwoju wsi

W jej skład wchodzą:

●przedstawiciel właściwego ministra;

●kierownik jednostki, w której jest zatrudniony nauczyciel ubiegający się o awans, lub jego przedstawiciel, z wyjątkiem przypadku ubiegania się o awans przez kierownika jednostki;

●trzy osoby z listy ekspertów ustalonej przez ministra edukacji narodowej.

Uwaga

Dla nauczycieli - związkowców komisję kwalifikacyjną (egzaminacyjną) powołuje minister edukacji narodowej.

W pracach komisji w charakterze obserwatora może brać również udział przedstawiciel organu prowadzącego szkołę i organu sprawującego nadzór pedagogiczny (o ile nie wchodzi w jej skład). Na wniosek nauczyciela do jej grona wchodzi też przedstawiciel związku zawodowego wskazanego w jego treści. Powinien on zostać zawarty w podaniu o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego lub później, ale przed dniem powołania komisji. Pismo złożone już po podjęciu czynności przez komisję nie zasługuje na uwzględnienie (por. wyrok NSA z 6 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA 3580/01).

Przebieg rozmowy i egzaminu

W przypadku nauczyciela stażysty ubiegającego się o awans na stopień nauczyciela kontraktowego komisja kwalifikacyjna przeprowadza z nim rozmowę kwalifikacyjną. Podczas niej nauczyciel przedstawia sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego. Następnie członkowie komisji zadają mu pytania dotyczące wymagań określonych w par. 6 ust. 2 r.u.s.w.z.

RAMKA 3

4 niezbędne wymogi do uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego

Znajomość organizacji, zadań i zasad funkcjonowania szkoły, w której był odbywany staż.

Umiejętność prowadzenia zajęć w sposób zapewniający właściwą realizację zadań statutowych szkoły, w której nauczyciel odbywał staż.

Znajomość środowiska uczniów, ich problemów oraz umiejętność współpracy z uczniami.

Umiejętność omawiania prowadzonych i obserwowanych zajęć.

Z kolei nauczyciel kontraktowy ubiegający się o awans na stopień nauczyciela mianowanego zdaje egzamin przed komisją. W jego trakcie dokonuje prezentacji dorobku zawodowego. Następnie odpowiada na pytania członków komisji dotyczące wymagań określonych w par. 7 ust. 2 r.u.s.w.z. [ramka 4]

RAMKA 4

5 warunków awansu na stopień nauczyciela mianowanego

Umiejętność organizacji i doskonalenia warsztatu pracy, dokonywania ewaluacji własnych działań, a także oceniania ich skuteczności i dokonywania zmian w tych działaniach.

Umiejętność uwzględniania w pracy potrzeb rozwojowych uczniów, problematyki środowiska lokalnego oraz współczesnych problemów społecznych i cywilizacyjnych.

Umiejętność wykorzystywania w pracy technologii informacyjnej i komunikacyjnej.

Umiejętność zastosowania wiedzy z zakresu psychologii, pedagogiki i dydaktyki oraz ogólnych zagadnień z zakresu oświaty, pomocy społecznej lub postępowania w sprawach nieletnich w rozwiązywaniu problemów związanych z zakresem realizowanych zadań.

Umiejętność posługiwania się przepisami dotyczącymi systemu oświaty, pomocy społecznej lub postępowania w sprawach nieletnich w zakresie funkcjonowania szkoły, w której nauczyciel odbywał staż.

Komisja kwalifikacyjna (egzaminacyjna) podejmuje rozstrzygnięcia w obecności co najmniej 2/3 składu. Każdy członek ocenia w punktach według skali od 0 do 10 spełnianie przez nauczyciela wymagań niezbędnych do uzyskania stopnia awansu zawodowego.

Na podstawie liczby punktów przyznanych przez poszczególnych członków komisji oblicza się ich średnią arytmetyczną, z tym że jeżeli liczba członków komisji jest większa niż 3, odrzuca się jedną najwyższą i jedną najniższą ocenę punktową. Uznaje się, że nauczyciel uzyskał (odpowiednio) akceptację komisji kwalifikacyjnej lub zdał egzamin przed komisją egzaminacyjną, jeżeli średnia arytmetyczna punktów wynosi co najmniej 7.

W sprawach dotyczących prac komisji kwalifikacyjnej (egzaminacyjnej) nieuregulowanych w r.u.s.w.z. decyduje ona w drodze głosowania zwykłą większością głosów członków obecnych na posiedzeniu.

Negatywny wynik

W myśl art. 9g ust. 8 KN nauczyciel, który nie uzyskał akceptacji lub nie zdał egzaminu, może ponownie złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego po odbyciu (na jego wniosek i za zgodą dyrektora szkoły) dodatkowego 9-miesięcznego stażu. Z tym że nauczyciel stażysta i kontraktowy mogą ponownie przystąpić odpowiednio do rozmowy lub do egzaminu tylko jeden raz w danej szkole. Ograniczenie to nie dotyczy nauczycieli mianowanych, ale jeśli powtórnie nie uzyskają akceptacji komisji kwalifikacyjnej, aby starać się o nią ponownie, muszą odbyć staż w wymiarze 2 lat i 9 miesięcy. Natomiast dyrektor szkoły (nauczyciel zatrudniony w urzędzie albo pedagog związkowiec), który nie uzyskał akceptacji lub nie zdał egzaminu, może ponownie złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego po upływie roku.

RAMKA 5. NSA o rozstrzygnięciach komisji

Brak akceptacji komisji kwalifikacyjnej to rozstrzygnięcie podjęte w toku wewnętrznego postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego, które kończy się decyzją o nadaniu lub odmowie nadania takiego stopnia. Postępowanie to składa się z kilku powiązanych ze sobą etapów, zaś podejmowane na nich akty i czynności właściwych organów (w tym rozstrzygnięcie komisji kwalifikacyjnej), nie mogą być traktowane jako samodzielne decyzje administracyjne. Nie kończą one bowiem sprawy o nadanie lub odmowę nadania stopnia awansu zawodowego i z tego powodu mogą być kontrolowane dopiero w ramach oceny końcowego rozstrzygnięcia.

Ingerencja organu nadzoru, jak również sądu administracyjnego nie może dotyczyć samej oceny dokonanej przez komisję kwalifikacyjną, gdyż taką władne jest wydać tylko to gremium jako ciało kolegialne w ramach przyznanych kompetencji.

Prace komisji

Z przebiegu pracy komisji sporządza się protokół. W jego treści należy zawrzeć w szczególności:

●datę i miejsce posiedzenia komisji;

●imiona i nazwiska członków komisji;

●imiona i nazwiska osób uczestniczących w pracach komisji w charakterze obserwatora;

●pytania zadane nauczycielowi w czasie rozmowy kwalifikacyjnej, egzaminu lub rozmowy oraz informację o udzielonych przez nauczyciela odpowiedziach;

●uzyskane przez nauczyciela oceny punktowe;

●średnią arytmetyczną punktów;

●uzasadnienie rozstrzygnięcia komisji;

●podpisy członków komisji uczestniczących w jej pracach.

Protokół wraz dokumentacją są przechowywane przez organ powołujący komisję. W dokumentacji tej pozostawia się wniosek nauczyciela o wszczęcie postępowania oraz poświadczone kopie dokumentów potwierdzających posiadane kwalifikacje zawodowe (a w przypadku nauczyciela kontraktowego lub mianowanego także poświadczoną kopię aktu nadania stopnia awansu zawodowego) oraz zaświadczenie dyrektora szkoły. Pozostałą dokumentację załączoną do wniosku o wszczęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego zwraca się nauczycielowi, jeżeli decyzja o nadaniu albo odmowie nadania stopnia awansu zawodowego stała się ostateczna.

Nauczyciel powinien mieć możliwość zapoznania się z treścią protokołu. Ponadto komisja kwalifikacyjna lub egzaminacyjna wydaje mu zaświadczenie odpowiednio o akceptacji lub zdaniu egzaminu. Rejestr wydanych zaświadczeń prowadzi zaś odpowiednio dyrektor szkoły lub organ, który powołał komisję.

Warto przy tym zauważyć, że do prac komisji kwalifikacyjnych i egzaminacyjnych nie stosuje się przepisów k.p.a. Potwierdził to WSA w Warszawie, który w wyroku z 27 października 2009 r. (sygn. akt II SA/Wa 1040/09) wskazał, że komisja kwalifikacyjna nie jest organem administracji publicznej. Jako ciało opiniodawcze wyraża jedynie swoje zdanie w kwestii awansu zawodowego nauczyciela, to zaś - jako jeden z warunków - wpływa na decyzję w sprawie awansu zawodowego nauczyciela. Prace tej komisji nie podlegają zatem procedurze administracyjnej. Powyższe fakty nie oznaczają jednak, że ocena wyrażona przez komisję nie musi spełniać jakichkolwiek wymagań formalnych. Z kolei NSA w wyroku z 17 lipca 2007 r. (sygn. akt I OSK 1475/06) stwierdził, że ocena komisji kwalifikacyjnej powinna być uzasadniona w sposób szczegółowy, tak aby wynikało z niej, co legło u podstaw jej wydania. Zdaniem NSA ocena komisji kwalifikacyjnej jest aktem, z którym oceniany nauczyciel nie ma możliwości innej polemiki aniżeli w odwołaniu od decyzji organu wydanej w sprawie awansu. Powinna ona zatem być szczegółowo przytoczona w uzasadnieniu lub dołączona do tej decyzji jako załącznik stanowiący jej integralną część. Uzasadnienie wyników pracy komisji musi bowiem umożliwiać nauczycielowi ustosunkowanie się do nich, a organowi wyższego stopnia ocenę prawidłowości dokonanych czynności i zasadności zajętego stanowiska. NSA podkreślił, że organ wyższego stopnia sprawdza działania komisji kwalifikacyjnej nie tylko na skutek odwołania nauczyciela, lecz także z urzędu, sprawując nad komisją nadzór przewidziany w art. 9h KN. Ponadto konieczność uzasadnienia stanowiska komisji kwalifikacyjnej wynika nie tylko z art. 9b ust. 1 pkt 3 KN jako warunku przesądzającego o otrzymaniu przez nauczyciela stopnia awansu zawodowego, lecz także z przepisów r.u.s.w.z.

Nadzór nad procedurą

Nadzór nad czynnościami podejmowanymi w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego przez dyrektorów szkół (organy prowadzące szkoły oraz komisje kwalifikacyjne i egzaminacyjne) sprawuje kurator oświaty. Tak wynika z art. 9h ust. 1 KN. Gdy organem powołującym był właściwy minister, to on wykonuje czynności nadzorcze. Nadzór ten jest sprawowany pod względem legalności, tj. zgodności z prawem czynności podejmowanych w postępowaniu o nadanie stopnia awansu.

Procedura nadzorcza jest postępowaniem szczególnym, odrębnym zarówno od dwuinstancyjnego postępowania w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego, jak i wobec trybu nadzwyczajnego wzruszania decyzji ostatecznych przewidzianego w art. 156 k.p.a. (stwierdzenie nieważności). Może ono być wszczynane tylko i wyłącznie z urzędu, a nauczyciel nie może się skutecznie domagać uruchomienia tej procedury. Oznacza to, że nie ma również możliwości złożenia skargi do sądu na bezczynność organu nadzoru w tym zakresie. Postępowanie nadzorcze może być przeprowadzone jedynie do momentu wydania przez organ decyzji dotyczącej nadania (bądź odmowy nadania) stopnia awansu zawodowego (por. postanowienie WSA w Warszawie z 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II SAB/Wa 330/11).

W ramach wykonywanego nadzoru kurator oświaty stwierdza nieważność (w drodze decyzji administracyjnej) czynności realizowanych w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego, jeśli uzna, że zostały podjęte z naruszeniem przepisów KN o kwalifikacjach nauczycieli lub r.u.s.w.z. (art. 9h ust. 2 KN).

RAMKA 6. Sądy o nadzorze

Postępowanie prowadzone w trybie art. 9h KN (...) jest odrębnym postępowaniem o charakterze nadzorczym, które organ wszczyna z urzędu wtedy, gdy otrzyma wiarygodne informacje (np. z kontroli przeprowadzonej przez inny podmiot) o nieprawidłowościach w działaniu dyrektorów placówek oświatowych lub komisji egzaminacyjnych albo kwalifikacyjnych. W sytuacji gdy organ nadzoru pedagogicznego w trakcie postępowania o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczycielowi zauważy błędy w postępowaniu organów nadzorowanych, nie jest zobowiązany do zawieszenia postępowania i podjęcia czynności w trybie określonym w art. 9h ust. 2 KN.

Organy nadzoru pedagogicznego na mogą ingerować w ustalenia merytoryczne komisji kwalifikacyjnej i dokonywać własnych ocen dorobku zawodowego nauczyciela.

3. Wyrok WSA w Warszawie z 3 sierpnia 2004 r., sygn. akt II SA 384/03. Możliwość zastosowania trybu nadzorczego wobec czynności organów uczestniczących w postępowaniu o nadanie stopnia awansu zawodowego jest możliwe tylko do czasu zakończenia tego postępowania. Fakt otrzymania przez nauczycielkę aktu nadania jej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego spowodował, że nie było już możliwe unieważnienie czynności dyrektora szkoły polegającej na ustaleniu jej kwalifikacji podczas wydawania aktu.

Wydanie decyzji

Nadanie lub odmowa nadania stopnia awansu zawodowego następuje w formie decyzji administracyjnej. Określa się ją jako akt nadania stopnia awansu zawodowego. Organ właściwy do jego wydania zależy od stopnia awansu. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, gdy dla nauczyciela ubiegającego się o awans komisję kwalifikacyjną (egzaminacyjną) powołał minister. W tym przypadku to on wydaje decyzję o nadaniu lub odmowie nadania stopnia awansu (tę ostatnią wydaje się, gdy nauczyciel nie spełnia warunków, o których mowa w art. 9b ust. 1 KN).

W związku z tym, że procedura nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego jest postępowaniem dwuinstancyjnym, od wydanej przez dyrektora lub inny organ decyzji przysługuje odwołanie. Nauczyciel wnosi je do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu, który wydał decyzję - organu pierwszej instancji. Musi to nastąpić w terminie 14 dni od doręczenia decyzji nauczycielowi (art. 129 k.p.a.). Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z jego treści wynika, że nauczyciel nie jest zadowolony z wydanej decyzji (art. 128 k.p.a.).

TABELA 2. Organy właściwe ⒸⓅ

stażysta	kontraktowy	dyrektor szkoły	organ prowadzący szkołę
kontraktowy	mianowany	organ prowadzący szkołę	kurator oświaty
mianowany	dyplomowany	kurator oświaty	odpowiedni minister

Akt nadania stopnia awansu zawodowego określa w szczególności:

●nazwę komisji kwalifikacyjnej lub egzaminacyjnej,

●numer i datę wydania zaświadczenia o uzyskaniu akceptacji lub zdaniu egzaminu,

●stopień awansu zawodowego,

●informację o poziomie wykształcenia nauczyciela.

Oprócz tego akt powinien zawierać inne składniki, właściwe dla decyzji administracyjnej, określone w art. 107 par. 1 k.p.a., czyli:

●oznaczenie organu administracji publicznej,

●datę wydania,

●oznaczenie strony lub stron,

●powołanie podstawy prawnej,

●rozstrzygnięcie,

●uzasadnienie faktyczne i prawne,

●pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub jeżeli decyzja została wydana w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.

Uwaga

W przypadku niespełnienia przez nauczyciela ubiegającego się o awans przynajmniej jednej z przesłanek określonych w art. 9b ust. 1 KN, organ musi wydać decyzję odmowną - nie ma w tym zakresie dowolności (wyrok WSA w Krakowie z 24 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 1364/10).

Skutki awansowania

Podstawową konsekwencją awansu jest podwyżka wynagrodzenia nauczyciela. Zgodnie z par. 3 rozporządzenia ministra edukacji narodowej i sportu z 31 stycznia 2005 r. w sprawie wysokości minimalnych stawek wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli, ogólnych warunków przyznawania dodatków do wynagrodzenia zasadniczego oraz wynagradzania za pracę w dniu wolnym od pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 416 ze zm.; dalej: r.w.m.s.w.) dowodem uzyskania stopnia awansu jest akt nadania. Podstawą podwyżki wynagrodzenia nie jest więc zaświadczenie wydane przez komisję kwalifikacyjną (egzaminacyjną).

Po uzyskaniu wyższego stopnia awansu zawodowego nauczyciel otrzymuje podwyżkę wynagrodzenia zasadniczego zgodnie z tabelą stanowiącą załącznik do r.w.m.s.w. Przeszeregowanie płacowe w związku z awansem jest możliwe tylko w dwóch terminach. Pragmatyka mówi w art. 39 ust. 1, że zmiana wysokości wynagrodzenia w czasie trwania stosunku pracy w związku z uzyskaniem kolejnego stopnia awansu zawodowego nauczyciela następuje z pierwszym dniem roku szkolnego następującego po roku szkolnym, w którym nauczyciel uzyskał wyższy stopień awansu. W przypadku gdy nauczyciel złożył wniosek o podjęcie postępowania do 31 października i uzyskał wyższy stopień awansu, to przeszeregowanie nastąpi od 1 stycznia danego roku, następującego po roku kalendarzowym, w którym nauczyciel uzyskał wyższy stopień awansu (art. 39 ust. 1a KN).

Jeżeli akt nadania stopnia awansu zawodowego został dostarczony przez nauczyciela w terminie późniejszym niż 1 września lub 1 stycznia, to nauczycielowi przysługuje wyrównanie wynagrodzenia od tych dni.

TABELA 3. Wyznaczone terminy ⒸⓅ

do 30 czerwca	do 31 sierpnia	od 1 września
do 31 października	do 31 grudnia	od 1 stycznia

Kolejnym skutkiem uzyskania wyższego stopnia awansu zawodowego jest zmiana podstawy zatrudnienia. W przypadku stażysty, który osiągnął stopień zawodowy nauczyciela kontraktowego, awans ten powoduje konieczność nawiązania z nim bezterminowego angażu (art. 10 ust. 4 KN). Zmiana podstawy zatrudnienia nie następuje jednak z mocy prawa (wyrok SN z 28 sierpnia 2012 r., sygn. akt II PK 22/12).

PRZYKŁAD 5

Potrzeba zmiany podstawy zatrudnienia

Dyrektor szkoły zawarł z Ewą Kowalską umowę na czas określony od 1 września 2014 r. do 31 sierpnia 2015 r. Z dniem nawiązania stosunku pracy uzyskała ona tytuł nauczyciela stażysty i rozpoczęła dziewięciomiesięczny staż, aby uzyskać stopień nauczyciela kontraktowego. Staż zakończyła 30 maja 2015 r. 1 września 2015 r. została z nią zawarta kolejna umowa na czas określony do końca roku szkolnego. Wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego złożyła u dyrektora 30 października 2015 r. Akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego otrzymała 1 grudnia 2015 r. Skoro 1 września 2015 r. Ewa Kowalska nie posiadała jeszcze stopnia nauczyciela kontraktowego, art. 10 ust. 4 KN nie miał w jej wypadku zastosowania. Dyrektor szkoły nie musiał wtedy zawierać z nią umowy o pracę na czas nieokreślony. 1 grudnia 2015 r. nie nastąpiło także automatyczne przekształcenie się terminowego angażu w bezterminowy. Dopiero od 1 września 2016 r. dyrektor szkoły powinien z zatrudnić Ewę Kowalską na podstawie bezterminowej umowy o pracę.

Od zasady zatrudnienia nauczyciela kontraktowego na podstawie umowy bezterminowej wyjątki przewiduje art. 10 ust. 7 KN, zgodnie z którym nauczyciel kontraktowy może być zatrudniony na podstawie umowy na czas określony w przypadku zaistnienia potrzeby wynikającej z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela (w tym w trakcie roku szkolnego).

Z reguły określonej w art. 10 ust. 5 KN wynika, że stosunek pracy z nauczycielem mianowanym i dyplomowanym nawiązuje się na podstawie mianowania. W przeciwieństwie do sytuacji uzyskania stopnia nauczyciela kontraktowego, awans na poziom nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego powoduje automatyczne przekształcenie podstawy zatrudnienia z bezterminowej umowy o pracę na mianowanie. Ale uwaga - do automatycznego przekształcenia podstawy zatrudnienia dojdzie tylko wtedy, gdy nauczyciel spełnia warunki wymienione w art. 10 ust. 5 KN.

RAMKA 6. Niezbędne warunki

Nauczyciel jest zatrudniony na podstawie mianowania, gdy:

● posiada obywatelstwo polskie, z tym że wymóg ten nie dotyczy obywateli państw Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym;

● ma pełną zdolność do czynności prawnych i korzysta z praw publicznych;

● nie toczy się przeciwko niemu postępowanie karne w sprawie o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowanie dyscyplinarne;

● nie był skazany prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe;

● nie był prawomocnie ukarany karą dyscyplinarną wydalenia z zawodu nauczyciela albo w okresie 3 lat przed nawiązaniem stosunku pracy karą dyscyplinarną zwolnienia z pracy z zakazem przyjmowania ukaranego do pracy w zawodzie nauczyciela w okresie 3 lat od ukarania;

● posiada kwalifikacje wymagane do zajmowania danego stanowiska;

● istnieją warunki do zatrudnienia nauczyciela w szkole w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony.

Stosunek pracy, którego podstawą jest umowa o pracę na czas nieokreślony, przekształci się z mocy prawa w stosunek pracy na podstawie mianowania z pierwszym dniem miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym nauczyciel uzyskał stopień nauczyciela mianowanego bądź spełnił wymagane warunki (art. 10 ust. 5a KN).

Uwaga

Po uzyskaniu stopnia nauczyciela mianowanego bezterminowe zatrudnienie na podstawie umowy o pracę przekształci się z mocy prawa - bez potrzeby składania wniosku - w stosunek pracy na podstawie mianowania. Nastąpi to pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego następującego po miesiącu, w którym nauczyciel uzyskał nowy stopień bądź spełnił inne warunki.

Spełnienie warunków, o których mowa w art. 10 ust. 5 KN, nauczyciel musi udokumentować. W celu potwierdzenia spełniania wymogu niekaralności nauczyciel musi przedstawić dyrektorowi szkoły informację z Krajowego Rejestru Karnego. Od 31 maja 2016 r. każdy nauczyciel, bez względu na miejsce i wymiar zatrudnienia, musi złożyć dyrektorowi szkoły oświadczenie, że nie jest nałożona na niego kara dyscyplinarna: zwolnienia z pracy z zakazem przyjmowania ukaranego do pracy w zawodzie nauczyciela w okresie 3 lat od ukarania albo wydalenia z zawodu nauczyciela. Ten zaś, który będzie się starał o pracę w placówce oświatowej po 1 stycznia 2017 r., będzie musiał przedstawić informację z centralnego rejestru orzeczeń dyscyplinarnych. Rejestr ten, prowadzony przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, wprowadzono 1 września 2016 r. (ale pełną funkcjonalność osiągnie z początkiem 2017 r.).

Natomiast spełnienie pozostałych warunków nauczyciel potwierdza, składając odpowiednie oświadczenie.

Przekształcenie podstawy prawnej stosunku pracy dyrektor szkoły musi potwierdzić na piśmie. Z art. 10 ust. 5a KN wynika, że automatyczna zmiana następuje tylko wtedy, gdy nauczyciel jest zatrudniony na podstawie bezterminowego angażu. Oznacza to, że skutek ten nie wystąpi, gdy pracuje on w szkole na podstawie czasowej umowy o pracę. Co więcej, również z orzecznictwa wynika, że podwyższenie stopnia awansu nie powoduje z mocy prawa zmiany terminowego angażu na bezterminowy (por. wyroki SN z 24 lipca 2013 r., sygn. akt I PK 7/13 i z 10 września 2004 r., sygn. akt I PK 431/2003).

Ponadto należy zwrócić uwagę, że jedną z przesłanek zatrudnienia nauczyciela na podstawie mianowania jest istnienie warunków do pracy nauczyciela w szkole w pełnym wymiarze zajęć na czas nieokreślony. Gdy ta przesłanka nie może być spełniona, nauczyciel musi być zatrudniony na podstawie umowy na czas nieokreślony w niepełnym wymiarze (art. 10 ust. 6 KN). Z tym zastrzeżeniem, że w myśl art. 10 ust. 7 KN w przypadku zaistnienia potrzeby wynikającej z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela (w tym w trakcie roku szkolnego) z nauczycielem mianowanym lub dyplomowanym stosunek pracy może być nawiązany na podstawie umowy o pracę na czas określony.

Jak stwierdził SN w wyroku z 9 lipca 2015 r. (sygn. akt I PK 241/14) ocena, czy istnieją warunki do zatrudnienia nauczyciela na czas nieokreślony choćby w niepełnym wymiarze zajęć (art. 10 ust. 6 KN), powinna uwzględniać dłuższą perspektywę czasową trwania takiej umowy. Warunki te nie występują, gdy z oceny konkretnej sytuacji wynika, że występowała uzasadniona niepewność co do możliwości takiego zatrudnienia w kolejnych latach szkolnych. Istnienie stanu niepewności oceniane jest na dzień zatrudniania nauczyciela, a nie z perspektywy czasowej.

@RY1@i02/2016/194/i02.2016.194.050000100.103(c).gif@RY2@

31 PAŹDZIERNIK PONIEDZIAŁEK do tego dnia nauczyciele zamierzający ubiegać się o awans zawodowy powinni złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub egzaminacyjnego

@RY1@i02/2016/194/i02.2016.194.050000100.807.jpg@RY2@

Leszek Jaworski

leszek.jaworski@infor.pl