Nieuczciwe firmy będą na cenzurowanym

Do tej pory, kiedy prezes UOKiK stwierdzał, że przedsiębiorca we wzorcach umownych stosował niedozwolone postanowienia, mógł jedynie nakazać, aby zaprzestał tej praktyki, i nałożyć na niego karę pieniężną. Ta jednak nie może przekroczyć 10 proc. zeszłorocznego obrotu firmy.

Ustawodawca uznał jednak, że to czasami nie wystarcza, aby skutecznie chronić konsumentów, i wyposażył prezesa UOKiK w dodatkowe, zupełnie nowe kompetencje.

I tak - na przedsiębiorcę, wobec którego zostanie wydana decyzja stwierdzająca stosowanie niedozwolonych postanowień umownych, prezes UOKiK ma prawo nałożyć obowiązki informacyjne.

po pierwsze Ma prawo zobowiązać go do poinformowania konsumentów, że w umowach, które z nim zawarli, znajdują się klauzule abuzywne. Przepisy nie precyzują, w jaki sposób ma to nastąpić. Można przypuszczać, że będzie to polegało np. na poinformowaniu klientów listownie, a gdy przedsiębiorca kontaktuje się z klientami e-mailowo, informacja zostanie przesłana również tą drogą.

po drugie Od niedzieli prezes urzędu może nakazać przedsiębiorcy złożenie "jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia o treści i w formie określonej w decyzji". Oznacza to, że łamiący prawa konsumentów będzie musiał np. w środkach masowego przekazu poinformować o swojej nieuczciwej praktyce. Z takiego oświadczenia będzie również wynikało, na czym polegało jego przewinienie.

Ponadto będzie w nim zawarta informacja, czy decyzja prezesa urzędu jest prawomocna, czy też przysługuje od niej odwołanie. To od decyzji prezesa UOKiK będzie zależało, czy koszty takiego ogłoszenia przedsiębiorca pokryje w całości, czy jedynie w części.

ale to nie koniec Są też inne nowości służące lepszemu informowaniu najsłabszych uczestników rynku. Nowe przepisy nakładają na prezesa UOKiK obowiązek publikowania na stronie urzędu (http://www.uokik.gov.pl) wszystkich decyzji dotyczących m.in. stosowania przez przedsiębiorców klauzul abuzywnych. Zamieszczane będą również ich uzasadnienia, z tym że usunięte zostaną fragmenty mogące zawierać tajemnicę przedsiębiorstwa, a także inne informacje podlegające ochronie. Wyraźnie będzie zaznaczone, czy dana decyzja jest już prawomocna.

Taki sposób informowania konsumentów o nowych klauzulach uznanych za abuzywne będzie działać zamiast rejestru klauzul niedozwolonych. Ale zgodnie z decyzją ustawodawcy rejestr, choć nie będą już do niego wpisywane nowe postanowienia, ma być dostępny na stronie UOKiK jeszcze przez 10 lat. Urząd zapewnia jednak, że w najbliższym czasie nastąpi poprawa jego funkcjonalności.

Komunikaty o zagrożeniu

Kolejną istotną zmianą w zakresie uprawnień prezesa UOKiK jest przyznanie mu prawa do nieodpłatnego publikowania w publicznym radiu lub telewizji komunikatów na temat zachowań albo zjawisk mogących stanowić istotne zagrożenie dla interesów konsumentów. Dzięki temu będzie mógł szybko reagować na niepokojące zjawiska pojawiające się na rynku. Do tej pory z tego typu komunikatami musiał się wstrzymać do momentu zakończenia prowadzonego postępowania, co powodowało, że w tym czasie pokrzywdzonych mogło zostać jeszcze wielu konsumentów. Po zmianach uda się ograniczyć liczbę poszkodowanych do minimum. Ta regulacja wywołała spore emocje wśród przedsiębiorców. Ci bowiem - jeżeli prezes urzędu wystosuje wobec nich ostrzeżenie - mogą się spodziewać, że klienci utracą zaufanie do ich towarów lub usług, a przecież może się zdarzyć, że podana informacja okaże się później nieprawdziwa lub nieścisła. W takiej sytuacji przedsiębiorca będzie musiał walczyć o odbudowanie swojego wizerunku. Może się to okazać niełatwe i kosztowne, bo przepisy nie przewidują żadnego trybu sprostowania. Nie ma też wskazanego trybu odwołania nieprawdziwej informacji. Przedsiębiorca może jedynie złożyć zażalenie na postanowienie wydane przez prezesa UOKiK, jednak nie wstrzymuje ono opublikowania informacji. Nie ma też żadnego odrębnego trybu dochodzenia odszkodowania ani zadośćuczynienia w takim przypadku. Co pozostaje przedsiębiorcy niesłusznie posądzonemu o łamanie praw konsumentów? Może tylko wytoczyć powództwo przeciwko Skarbowi Państwa i domagać się pokrycia strat finansowych związanych ze spadkiem obrotu. Podstawą prawną do wniesienia takiego pozwu są przepisy kodeksu cywilnego (art. 417-417 2 ).

@RY1@i02/2016/074/i02.2016.074.00700050f.802.jpg@RY2@

KRYSTIAN MAJ/FORUM

Podstawa prawna

Art. 1 pkt 7, 9 ustawy o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1634).