Gdzie degradacja, tam rewitalizacja

Coraz więcej samorządów staje przed koniecznością przeprowadzenia rewitalizacji. Nawet jeżeli jeszcze nie zdają sobie z tego sprawy - i tak większość miast będzie musiała się z tym zmierzyć.

Zagadnienia związane z naprawą obszarów zdegradowanych stanowiły i stanowią jeden z kluczowych problemów związanych z gospodarką nieruchomościami i planowaniem przestrzennym. Chociaż na wskazaną kwestię można patrzeć znacznie szerzej. Dotyczy ona bowiem nie tylko samych zagadnień o charakterze przestrzennym czy inwestycyjnym, lecz także społecznym, kulturowym lub środowiskowym. Tak więc rewitalizacja oraz jej dopuszczalny i niezbędny zakres stanowią przedmiot szerokich dyskusji, nie tylko o charakterze prawnym lub ekonomicznym.

W wielu gminach są dylematy, jak do tego podejść. Zwłaszcza że są obawy co do skutków społecznych doraźnych zmian.

Również najnowsze rozwiązania prawne mają na celu mocniejsze wdrażanie rozwiązań związanych z rewitalizacją. Najważniejsza jest obowiązująca od 18 listopada 2015 r. (niektóre przepisy od 1 stycznia 2016 r.) ustawa z 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz.U nr 1777). Już we wstępnych przepisach ogólnych ustawa ta doprecyzowuje kilka kwestii. Jako rewitalizację rozumie się w niej proces wyprowadzania ze stanu kryzysowego obszarów zdegradowanych, prowadzony w sposób kompleksowy, poprzez zintegrowanie działania na rzecz lokalnej społeczności, przestrzeni i gospodarki, skoncentrowane terytorialnie, prowadzone przez interesariuszy rewitalizacji, na podstawie gminnego programu rewitalizacji.

Z tej definicji wynika zakres tematyczny. Wprowadzane są nowe instrumenty zarządzania (np. gminny program rewitalizacji). Wartością promowaną w omawianej ustawie jest możliwie szerokie włączanie do tego typu działań różnych grup interesariuszy. Ponadto ustawodawca zwraca uwagę, że działania muszą być prowadzone w sposób kompleksowy i być skoncentrowane terytorialnie. Tak więc rewitalizacją będzie właściwie zestaw różnych działań mający doprowadzić do zmiany sposobu zagospodarowania przestrzennego konkretnych obszarów.

Pamiętać trzeba, że poza samymi rozwiązaniami wprowadzanymi w pierwszych rozdziałach ustawy o rewitalizacji ten akt prawny zmienia wiele innych ustaw. Między innymi przepisy o podatkach i opłatach lokalnych, o gospodarce nieruchomościami, o transporcie kolejowym, o ochronie praw lokatorów, o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, a także inne specustawy. Osobno w tym kontekście należy zaznaczyć zmiany związane z planowaniem i zagospodarowaniem przestrzennym. W kilku miejscach znacząco modyfikują one dotychczasowy porządek przestrzenny, wprowadzając nowe zasady i kryteria sporządzania dokumentów planistycznych. Może się nawet okazać, że te zmiany będą w praktyce powodować znacznie poważniejsze konsekwencje niż pozostała część ustawy o rewitalizacji.

W każdym razie wraz z ustawą o rewitalizacji pojawia się wiele nowych norm, instytucji, które muszą być przedmiotem szerszej analizy i wykładni. Część z nich realnie sprawdzi się dopiero w praktyce.

@RY1@i02/2016/009/i02.2016.009.18300200b.101.gif@RY2@

Kto powinien uczestniczyć w rewitalizacji

@RY1@i02/2016/009/i02.2016.009.18300200b.802.jpg@RY2@

dr Maciej J. Nowak

radca prawny specjalizujący się w planowaniu przestrzennym