Trybunał zajmie się świadczeniem pielęgnacyjnym dla wnuczka

Trybunał Konstytucyjny będzie miał po raz kolejny okazję zająć się przepisami regulującymi dostęp do świadczenia pielęgnacyjnego. Tym razem trafiła do niego skarga (sygn. akt SK 33/23) dotycząca warunków, które muszą być spełnione, aby takie wsparcie mogły otrzymać osoby spokrewnione w innym niż pierwszym stopniu z niepełnosprawnym członkiem rodziny. Chodzi przede wszystkim o wnuki, które zajmują się babcią lub dziadkiem. Osoba, która złożyła skargę, uważa, że brak prawa do świadczenia spowodowany tym, że są bliżsi krewni i nie mają orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności (choć ze względu na stan zdrowia nie mogą sprawować opieki), narusza konstytucyjne zasady m.in. równego traktowania i szczególnej pomocy państwa dla rodzin będących w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Na niekonstytucyjność zaskarżonych przepisów wskazuje też prof. Marcin Wiącek, rzecznik praw obywatelskich (RPO), który zgłosił swój udział w postępowaniu przed TK w tej sprawie.

Dodatkowe wymogi

Co do zasady świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, ale może być przyznane również innej osobie obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym, gdy rezygnuje z pracy, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny. Tak stanowi art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.). Jednocześnie, zgodnie z art. 17 ust. 1a, uzyskanie wsparcia przez osoby, które nie są spokrewnione w pierwszym stopniu, jest uzależnione od spełnienia dodatkowych, wymienionych w nim przesłanek. Przewidują one, że świadczenie może im być przyznane, jeśli rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub mają orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności albo nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie bądź mają orzeczenie o znacznym poziomie dysfunkcji zdrowotnej.