Wstęp - Nowelizacja prawa wyborczego

Na początku trzeciej części komentarza omawiamy przepisy odnoszące się do głosowania korespondencyjnego. Obecnie z tej formy mogą skorzystać wyłącznie osoby niepełnosprawne. Dotychczas zainteresowana osoba otrzymywała pakiet wyborczy z urzędu gminy. Po zmianach kodeksu wyborczego, w myśl jego art. 53e par. 4, pakiet ten doręcza urzędnik wyborczy za pośrednictwem Poczty Polskiej. Nowelizacja zlikwidowała więc możliwość odebrania pakietu bezpośrednio z urzędu gminy. Kolejna kwestia to zawartość pakietu. W jego skład wchodzą: koperta zwrotna, karta lub karty do głosowania, koperta na kartę do głosowania, instrukcja głosowania korespondencyjnego, nakładka lub nakładki na kartę lub karty do głosowania sporządzone w alfabecie Braille’a (jeżeli wyborca zażądał ich przesłania) oraz oświadczenie o osobistym i tajnym oddaniu głosu na karcie do głosowania. Na formularzu tego oświadczenia umieszcza się imię (imiona), nazwisko oraz numer ewidencyjny PESEL wyborcy niepełnosprawnego. Czynności związane z przygotowaniem pakietu wyborczego wykonuje obwodowa komisja wyborcza ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie w obecności urzędnika wyborczego. W komentarzu omawiamy czynności wyborcy związane z głosowaniem korespondencyjnym.

W dalszej kolejności przeprowadzimy analizę znowelizowanych przepisów kodeksu wyborczego odnoszących się do głosowania przez pełnomocnika. Rozwiązanie to rodziło sporo kontrowersji w kontekście zgodności tego głosowania z zasadami równości i bezpośredniości wyborów, ale także z powodu braku zapewnienia oddania woli wyborcy przez głosującego pełnomocnika. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20 lipca 2011 r. nie dopatrzył się jednak naruszania konstytucji. TK zauważył, że głosowanie przez pełnomocnika ułatwia (a niekiedy nawet umożliwia) udział w wyborach osobom niepełnosprawnym lub w podeszłym wieku, przerzucając jednak na nie ciężar znalezienia osoby godnej zaufania. W literaturze mówi się o bezgranicznym zaufaniu. W odróżnieniu bowiem od prawa cywilnego, które przewiduje skutki prawne nadużycia zaufania przez pełnomocnika, ze szkodą dla osoby reprezentowanej, w przypadku pełnomocnictwa do głosowania wyłączona jest możliwość wyciągnięcia przez wyborcę prawnych konsekwencji wobec osoby pełnomocnika.

W dalszej kolejności omawiamy znowelizowane przepisy dotyczące wstępnych czynności po zakończeniu głosowania dokonywanych przez obwodową komisję wyborczą ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie. Wskażemy przy tym podział obowiązków pomiędzy powołanymi przez nowelizację dwoma rodzajami obwodowych komisji, czyli ds. przeprowadzenia głosowania w obwodzie i ds. ustalenia wyników głosowania w obwodzie.

Pierwsza część komentarza do nowelizacji prawa wyborczego ukazała się 21 lutego 2018 r. (DGP nr 37), druga 21 marca 2018 r. (DGP nr 57). Następna ukaże się 16 maja 2018 r.

Dotychczas w tygodniku Samorząd i Administracja komentowaliśmy ustawy:

● z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

● z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej

● z 22 listopada 2008 r. o pracownikach samorządowych

● z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

● z 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy

● z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, chodzi o program 500+

● z 10 czerwca 2016 r. o zmianie ustawy o działalności leczniczej oraz niektórych innych ustaw

● z 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej

● z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

● z 14 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki oraz ustawy o zmianie ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.

Przeoczyłeś tygodnik? Znajdziesz go w wydaniach na

@RY1@i02/2018/076/i02.2018.076.08800010a.801.jpg@RY2@

dr Magdalena Nizołek

radca prawny

@RY1@i02/2018/076/i02.2018.076.08800010a.802.jpg@RY2@

Leszek Jaworski

prawnik specjalizujący się w prawie administracyjnym

Wykaz skrótów

- ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 459 ze zm.)

- ustawa z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2204 ze zm.)

- ustawa z 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.)

- ustawa z 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 15 ze zm.)

- Państwowa Komisja Wyborcza

- ustawa z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1481 ze zm.)

- ustawa z 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 210)

- rozporządzenie ministra administracji i cyfryzacji z 20 stycznia 2015 r. w sprawie sposobu prowadzenia oraz aktualizacji wykazu pakietów wyborczych (Dz.U. z 2015 r. poz. 120)

- rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 28 lipca 2011 r. w sprawie sporządzenia aktu pełnomocnictwa do głosowania w wyborach: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz wójtów, burmistrzów i prezydentów miast (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1724)

- ustawa z 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 40 ze zm.)

- ustawa z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 511)

- ustawa z 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych