OBWE zaleca ostrożność przy wygaszaniu kadencji sędziów w KRS

Opinia dotyczy uchwalonej już przez Sejm nowelizacji ustawy o KRS, która zakłada, że sędziów do tego organu będzie wybierać środowisko, a nie, jak to ma miejsce obecnie, izba niższa parlamentu. ODIHR przyjmuje to rozwiązanie „z zadowoleniem”. I podkreśla, że pilna reforma składu KRS jest niezbędna, by przerwać „błędne koło potencjalnie wadliwych decyzji KRS w sprawie nominacji i awansów sędziowskich, a także późniejszych zaskarżeń wyroków, co stanowiłoby zagrożenie dla niezależności i funkcjonowania systemu sądownictwa”.

Jednocześnie jednak autorzy opinii zwracają uwagę na niektóre rozwiązania wymagające, ich zdaniem, doprecyzowania. Chodzi np. o planowane wygaszenie ex lege mandatów sędziów zasiadających w obecnej KRS. Zdaniem ODIHR członkowie ci „mogliby utrzymywać, że przysługuje im prawo nieusuwalności z pełnionej funkcji”. Z drugiej strony podkreślono, że takie wygaszenie może być uzasadnione bogatym orzecznictwem międzynarodowym kwestionującym niezależność KRS. Bez tego ruchu ze strony ustawodawcy KRS nie byłaby w stanie odzyskać niezależności. Tak więc, czytamy w opinii, wydaje się, że nie ma alternatywy dla przedterminowego wygaśnięcia mandatów sędziów w radzie. Mimo to jej autorzy zalecają, aby podchodzić do tej kwestii z ostrożnością. Wskazują również, że członkom, których mandaty miałyby zostać wygaszone, należy zagwarantować „prawo do wnoszenia skarg do sądów administracyjnych w odniesieniu do innych kwestii ściśle powiązanych z potencjalnym wygaszeniem ich mandatu”.