Polacy nie widzą różnic między adwokatem a radcą

Macieja Bobrowicza, prezesa Krajowej Rady Radców Prawnych

– Zasadniczy wpływ na rynek usług prawnych ma świadomość prawna obywateli. Z badań wykonanych przez TNS OBOP wynika, iż znajduje się ona na bardzo niskim poziomie. Przeciętny Polak nie rozumie prawa, nie zna systemu wymiaru sprawiedliwości i nie wie, jak i gdzie dochodzić swoich praw. Większość Polaków nie jest w stanie wskazać różnicy pomiędzy radcą prawnym a adwokatem. Wielu nie wie, co to jest pozew, jaka jest różnica między prawem karnym a cywilnym czy też administracyjnym. Polacy nie mają też potrzeby korzystania z usług prawników. Na pytanie, czy w ciągu ostatnich pięciu lat badani korzystali z usług prawnika, tylko 14 proc. odpowiedziało twierdząco i tylko 1 proc. badanych przyznał, iż powodem była zbyt wysoka cena usługi. Dla 99 proc. ankietowanych przyczyną nieskorzystania z usług prawnych był brak takiej potrzeby. Także przedsiębiorcy stosunkowo rzadko korzystają z pomocy prawnej. Tylko 3 proc. z nich skorzystałoby z usług prawnika do sporządzenia umowy, mimo iż niejednokrotnie dotyczy ona ogromnych sum i stanowi poważne ryzyko.

– Wymagane standardy wykonywania zawodów prawniczych są wspólne wszystkim europejskim demokracjom. Jednak były z tym pewne problemy. Na początku września 2007 r., na zaproszenie Krajowej Rady Radców Prawnych, przybyli do Polski adwokaci z całego świata zrzeszeni w Radzie Adwokatur i Stowarzyszeń Prawniczych Europy (CCBE) oraz w Międzynarodowym Stowarzyszeniu Prawników (IBA), by uczestniczyć w obradach prawniczego okrągłego stołu. Miejsce spotkania wyznaczono w naszym kraju, bowiem międzynarodowe środowiska prawnicze zaniepokojone były stanem poszanowania wartości prawa w Polsce, w związku z wprowadzanymi zmianami w ustawodawstwie, zmierzającymi do ograniczenia niezależności wymiaru sprawiedliwości i zawodów prawniczych. Proponowane wówczas rozwiązania pozostały na szczęście jedynie zapisem na kartach historii. Nie oznacza to, że nie ma dziś problemów. Nadal nie funkcjonuje pomoc prawna dla ubogich. Sprawy w sądach ciągną się latami, a koszty są skuteczną barierą dla większości Polaków.

– Od dawna nie ma monopolu na rynku usług prawnych. Obok adwokatów, radców prawnych i notariuszy działają również doradcy prawni. Jest to grupa ok. 20 tys. podmiotów – oferujących swe usługi w ramach działalności gospodarczej. Zgodnie z projektem ustawy o państwowych egzaminach prawniczych na rynku mają się pojawić doradcy prawni o kompetencjach zbliżonych do radców prawnych. Nakładające się kompetencje radców prawnych i doradców budzą uzasadnione przekonanie o ich niekonstytucyjności. Trudno wyobrazić sobie, że będą oni mogli wykonywać prawie dokładnie te same czynności, co radcy prawni. Proponowane rozwiązanie jest ewenementem na skalę europejską. Prawie we wszystkich krajach Europy pomoc prawną w pełnym zakresie mogą świadczyć jedynie adwokaci.