Kiedy rejestrować się dla celów VAT

specjalista podatkowy, Departament Doradztwa Podatkowego BDO

Rozpoczynający działalność gospodarczą przedsiębiorca staję się, co do zasady, podatnikiem VAT. Jednak zgodnie z art. 113 ust. 9 ustawy o VAT podatnik prowadząc działalność podlegającą opodatkowaniu VAT, może skorzystać ze zwolnienia podmiotowego z tego podatku. Prawo to mają ci, których wartość sprzedaży nie przekroczy w danym roku podatkowym 100 tys. zł.

Jeżeli zatem wartość sprzedaży u podatników zwolnionych od podatku przekroczy 100 tys. zł, zwolnienie traci moc w momencie przekroczenia tej kwoty. Jeżeli więc wartość sprzedaży opodatkowanej w firmie przekroczyła we wrześniu 100 tys. zł, podatnik ten powinien określić dokładnie, w którym momencie nastąpiło przekroczenie tej kwoty i naliczyć podatek od wartości sprzedaży przekraczającej kwotę limitu. Dlatego też podatnik jest zobligowany do prowadzenia ewidencji sprzedaży. Aby móc korzystać z praw przysługujących podatnikom z tytułu VAT, firma ma obowiązek dokonać zgłoszenia rejestracyjnego do właściwego ze względu na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej organu podatkowego na druku VAT-R. Dokonujący rejestracji podatnik musi ponieść z tego tytułu opłatę skarbową, która wynosi 170 zł.

Zarejestrowany podatnik VAT musi prowadzić ewidencje sprzedaży i zakupów oraz składać deklaracje podatkowe. Deklaracje na formularzu VAT-7 składa się w urzędzie skarbowym za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, za który składana jest deklaracja, oraz w tym też terminie wpłacony powinien być podatek. Zatem w opisanym przypadku podatnik musi złożyć deklarację za wrzesień do 25 października 2010 r.

Należy też wskazać, iż zasadniczo podatnik VAT korzystający ze zwolnienia podmiotowego nie ma prawa do odliczenia VAT naliczonego poniesionego w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej do momentu rejestracji. Jednak w sytuacji uzyskania statusu podatnika VAT czynnego w stosunku do części podatku naliczonego podatnik może uzyskać prawo do odliczenia podatku związanego z dokonanymi wcześniej zakupami. Warunkiem uzyskania takiego prawa jest sporządzenie spisu z natury towarów posiadanych w dniu, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty limitu, oraz przedłożenie w urzędzie skarbowym tego spisu w terminie 14 dni od dnia utraty zwolnienia.

Reasumując, w analizowanym stanie faktycznym podatnik powinien ustalić, w którym dniu września dokładnie nastąpi przekroczenie limitu 100 tys. zł. Zgodnie z art. 96 ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT przed dniem utraty prawa do zwolnienia podatnik powinien dokonać zgłoszenia na druku VAT-R. Należy wskazać, iż podatnik ma obowiązek prowadzić ewidencje sprzedaży w celu ustalenia momentu przekroczenia ustawowego limitu. Korzystne dla tego podatnika jest również sporządzenie spisu z natury towarów na dzień przekroczenia limitu i złożenie go w urzędzie skarbowym, aby uzyskać zgodę naczelnika US na odliczenie podatku z tytułu nabytych towarów przed przekroczeniem limitu, a sprzedawanych już po tym terminie.

Ustawa wskazuje wprost, iż podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającą ze spisu z natury za zgodą naczelnika US. Natomiast ustawodawca nie wskazał, w jakiej formie powinna zostać ta zgoda wyrażona. Zatem niezależnie od urzędu skarbowego podatnik powinien domagać się zgody w formie pisemnej.

opracował sf

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).