Kiedy nie zapłacę VAT przy darowiźnie żywności

prezes zarządu ECDDP

doradca podatkowy ECDDP

Opisane zwolnienie stosuje się pod warunkiem prowadzenia szczegółowej dokumentacji przez dokonującego dostawy towarów potwierdzającej dokonanie dostawy na rzecz organizacji pożytku publicznego, z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej prowadzonej przez te organizacje (art. 43 ust. 12 ustawy o VAT).

Zatem ze zwolnienia od podatku mogą skorzystać darowizny, które w sposób łączny spełniają następujące warunki: przedmiotem darowizny mogą być jedynie produkty spożywcze, darczyńcą może być tylko producent, darowizna musi zostać dokonana na rzecz organizacji pożytku publicznego, darowizna musi zostać dokonana z przeznaczeniem na cele działalności charytatywnej, darczyńca musi posiadać dokumentację, która będzie potwierdzać dostawy na rzecz organizacji pożytku publicznego, z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej (niezbędne jest zatem żądanie, aby obdarowana organizacja złożyła darczyńcy pisemne oświadczenie o przeznaczeniu towarów przekazanych na cele charytatywne).

Ze zwolnienia nie będą korzystały darowizny dokonane bezpośrednio na rzecz potrzebujących, którzy nie są organizacją pożytku publicznego. Zatem nie każda osoba, która daruje towary na cele charytatywne, może korzystać ze zwolnienia od podatku. Ustawodawca zróżnicował w tej materii podatników, a prawo do zwolnienia przyznał wyłącznie producentom żywności. Mimo szczytnego celu ustawodawca stworzył przepis, który jest niezgodny z Dyrektywą 2006/112/WE. Przepis ten uzależnia bowiem stawkę podatku od tego, kim jest podatnik darujący produkty żywnościowe organizacjom pożytku publicznego (dodatkowo wskazać należy, że przepisy dyrektywy nie zawierają zwolnień od przekazywanych towarów na cele charytatywne). Jednocześnie zezwala na dokonanie odliczenia podatku naliczonego w przypadku dokonania dostawy zwolnionej od podatku. To zaś godzi w samą podstawową konstrukcję podatku od wartości dodanej. Jak wynika z art. 86 ust. 8 pkt 3 ustawy o VAT, podatnik ma również prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, jeżeli importowane lub nabyte towary i usługi dotyczą dostawy towarów, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 16 (darowizny żywności dokonanej przez producenta organizacji pożytku publicznego na cele charytatywne).

Darczyńca musi posiadać dokumentację, która będzie potwierdzać dostawy na rzecz organizacji pożytku publicznego z przeznaczeniem wyłącznie na cele działalności charytatywnej (niezbędne jest zatem żądanie, aby obdarowana organizacja złożyła darczyńcy pisemne oświadczenie o przeznaczeniu towarów przekazanych na cele charytatywne).

Na zakończenie warto dodać, że w art. 43 ust. 1 pkt 16 ustawy o VAT wskazano, że zwalnia się od podatku dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 (czyli darowiznę) dokonaną przez producenta, której przedmiotem są produkty spożywcze, z wyjątkiem napojów alkoholowych. Przywołany przepis nie wskazuje jednoznacznie, czy mowa o producencie, który dokonuje darowizny wyprodukowanych przez siebie towarów, czy też o producencie żywności, który wprawdzie przekazuje żywność, ale już niekoniecznie tę, którą sam wyprodukował. Wobec braku jednoznaczności przepisu należałoby przyjąć wykładnię rozszerzającą.

(EM)

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).