Jak odliczyć VAT naliczony przed rejestracją

Jeżeli wartość sprzedaży u podatników zwolnionych podmiotowo z VAT przekroczy ustawowy limit (150 tys. zł), tracą oni prawo do zwolnienia i mają obowiązek rejestracji dla celów VAT. Z momentem przekroczenia limitu powstaje u nich obowiązek podatkowy, a opodatkowaniu VAT podlega nadwyżka sprzedaży ponad kwotę zwolnienia. To samo dotyczy podatników, którzy ze zwolnienia rezygnują.

Za zgodą naczelnika urzędu skarbowego podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o kwoty podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy dokonane przed dniem utraty zwolnienia podmiotowego. W tym celu podatnik musi sporządzić spis z natury zapasów towarów handlowych posiadanych w dniu utraty zwolnienia VAT lub na dzień rezygnacji ze zwolnienia.

Spis z natury towarów należy złożyć najpóźniej w terminie 14 dni od dnia utraty zwolnienia bądź rezygnacji ze zwolnienia.

Wraz ze sporządzonym spisem podatnik składa pisemny wniosek o wyrażenie zgody na zmniejszenie podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego ze spisu z natury sporządzonego na dzień utraty prawa do zwolnienia bądź rezygnacji ze zwolnienia. Do wniosku należy też dołączyć dowód zapłaty opłaty skarbowej w wysokości 30 zł za wyrażenie zgody przez naczelnika urzędu skarbowego na dokonanie odliczenia. Sprawa załatwiana jest w drodze decyzji. Na jej wydanie naczelnik urzędu skarbowego ma miesiąc od daty złożenia wniosku przez podatnika, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej po uprzednim powiadomieniu wnioskodawcy nie później niż w ciągu dwóch miesięcy.

Jeżeli naczelnik urzędu skarbowego wyrazi zgodę na pomniejszenie kwoty VAT należnego, podatnik powinien wykazać kwotę podatku naliczonego w deklaracji podatkowej, nie później niż w rozliczeniu za okres, w którym dokonano spisu z natury. Jeżeli podatnik nie uwzględni tej kwoty w podanym terminie, może tego dokonać w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych. W przypadku braku pomniejszenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego we wskazanych terminach podatnik może dokonać obniżenia podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym dokonano spisu z natury, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym dokonano spisu.

Podatnik, który nie zarejestrował się dla celów VAT, ale wykonywał czynności podlegające opodatkowaniu i nie mógł korzystać ze zwolnień z VAT (podmiotowego i przedmiotowego), ma obowiązek rozliczyć swoje zobowiązania odatkowe wynikające z czynności wykonywanych przed rejestracją. Przy ustalaniu zaległości względem fiskusa może jednak uwzględnić kwoty VAT naliczonego wynikające z faktur, które otrzymał, zanim dokonał rejestracji.

Potwierdza to orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE oraz krajowych sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 14 maja 2009 r., sygn. akt I FSK 1734/07).

magdalena.majkowska@infor.pl

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).