Kiedy usługi laboratoryjne są opodatkowane VAT

prawnik w Auxilium

W dotychczasowej praktyce usługi w postaci badań okresowych, kontrolnych i profilaktycznych prowadzonych przez laboratorium analityczne były zwolnione z VAT. W związku z nowelizacją ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT) obowiązującą od 1 stycznia 2011 r. zasady rządzące tym podatkiem uległy zmianie. Przed tą datą zakres i zasady zwolnienia określał m.in. art. 43 ustawy. Przepis ten wskazywał usługi zwolnione z podatku, odsyłając do załącznika nr 4, w którym wymienione były usługi zwolnione z VAT, identyfikowane na podstawie klasyfikacji statystycznej (PKWiU). Do 31 grudnia 2010 r. wyznaczanie zakresu zwolnienia następowało przez zidentyfikowanie usługi (czynności) w klasyfikacji statystycznej.

Nowelą do ustawy o VAT dodano nowy art. 5a, zgodnie z którym jeżeli przepisy ustawy nie powołują symbolu statystycznego dla danego towaru bądź usługi, nie identyfikuje się ich za pomocą klasyfikacji statystycznych. Zatem opis zwolnień uległ zmianie. Od 1 stycznia 2011 r. w art. 43 ust. 1 ustawy opisuje się poszczególne czynności zwolnione, wskazując na ich cechy, charakter i okoliczności wykonania.

Artykułem 43 ust. 1 pkt 18 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2011 r., zwolniono z podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane przez zakłady opieki zdrowotnej.

Zaś na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy zwolnieniu podlegają również usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone przez:

1) lekarzy i lekarzy dentystów,

2) pielęgniarki i położne,

3) osoby wykonujące inne zawody medyczne, o których mowa w art. 18d ust. 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 14, poz. 89 z późn. zm.),

4) psychologów.

Z powyższego brzmienia przepisu wynika, że od 1 stycznia 2011 r. zwolnieniu od podatku podlegają usługi opieki medycznej, które spełniają określone kryteria, a mianowicie: służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia i świadczone są przez konkretne, wymienione przez ustawodawcę podmioty (lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarki, położne, psychologów i osoby wykonujące inne zawody medyczne, o których mowa w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej).

W stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2010 r. od podatku wolne były - klasyfikowane w PKWiU 85 - usługi w zakresie ochrony zdrowia z wyjątkiem usług weterynaryjnych. Bez znaczenia dla zastosowania zwolnienia było to, jaki podmiot wykonywał powyższą usługę.

Natomiast na skutek nowelizacji w zakresie zwolnień z podatku usług medycznych organy podatkowe uznają, że ma ono charakter podmiotowo-przedmiotowy (wcześniej tylko przedmiotowy). Tak twierdzi dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 28 marca 2011 r. (nr ILPP1/443-1355/10-4/MS). Dla podatnika oznacza to, że oprócz przedmiotu transakcji liczy się również status podmiotu świadczącego daną usługę. Ze zwolnienia korzystają usługi służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone przez zakłady opieki zdrowotnej bądź przez określonych przedstawicieli zawodów medycznych. Z powyższego wynika, że podmiot - niebędący ZOZ-em ani niezatrudniający przedstawicieli zawodów medycznych - który będzie sprzedawał świadczenia medyczne, nie będzie miał prawa do zastosowania zwolnienia podatkowego.

Oprac. EC

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.)