Jakie skutki będą miały zmiany w VAT przy rozliczeniach złomu

@RY1@i02/2011/060/i02.2011.060.086.0010.001.jpg@RY2@

Iwona Kaczanowska doradca podatkowy, starszy konsultant w MDDP Doradztwo Podatkowe

Znowelizowane przepisy będą mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do transakcji zawieranych pomiędzy podatnikami VAT w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT, tj. osobami prawnymi, jednostkami organizacyjnymi niemającymi osobowości prawnej oraz osobami fizycznymi, wykonującymi samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Podstawowa zmiana polega na przesunięciu obowiązku rozliczenia VAT ze sprzedawcy na nabywcę. Na podstawie zmienionych przepisów sprzedawca będzie dokumentował dostawę złomu, wystawiając fakturę, na której nie wykaże danych dotyczących stawki i kwoty podatku. Natomiast nabywca będzie zobowiązany do wystawienia faktury wewnętrznej. Za dany okres rozliczeniowy możliwe będzie wystawienie jednej faktury wewnętrznej. Mechanizm ten stosowany jest obecnie w przypadku transakcji międzynarodowych dotyczących świadczenia usług.

Proponowane brzmienie przepisów określa również w inny niż dotychczas sposób podstawę opodatkowania. Zgodnie z art. 29 ust. 18a ustawy o VAT, podstawą opodatkowania przy nabyciu złomu będzie kwota, którą nabywca jest zobowiązany zapłacić.

Nowelizacja ustawy o VAT przewiduje jednocześnie rezygnację ze stosowania szczególnego momentu powstania obowiązku podatkowego dla dostaw złomu (uchylony będzie art. 19 ust. 13 pkt 5 ustawy o VAT). Od 1 kwietnia 2011 r. przy tego rodzaju transakcjach obowiązek podatkowy ma być rozpoznawany na zasadach ogólnych niezależnie od tego, czy przedmiotem dostawy będzie złom wsadowy, czy też niewsadowy. Nabywca będzie zobowiązany do rozliczenia VAT z chwilą wystawienia faktury przez sprzedawcę, nie później jednak niż 7. dnia od dostawy złomu.

Po 1 kwietnia stosowanie struktur transakcji z udziałem tzw. słupów będzie wysoce utrudnione przy obrocie złomem. Obecnie ryzyko nadużyć podatkowych wiąże się przede wszystkim z odliczaniem podatku naliczonego z faktur wystawionych przez nieistniejące podmioty (tzw. słupy) oraz wyłudzaniem bezpośredniego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, które ma miejsce głównie w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy lub eksportu opodatkowanych według stawki VAT 0 proc. Na podstawie proponowanych przepisów podmiotem odliczającym VAT będzie nabywca, czyli ten sam podmiot, który zadeklarował należny podatek.

Prawo do odliczenia VAT z tytułu nabycia złomu powstanie w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym u nabywcy złomu. Nie będzie zatem możliwe odliczenie podatku od towarów i usług wykazanego na fakturze wystawionej przez podmiot nieistniejący. Wprowadzenie omówionych przepisów pozwoli Polsce uniknąć ryzyka wykorzystania przez oszustów, którzy przenoszą transakcje do krajów, które nie skorzystały z opcji wprowadzenia mechanizmu odwrotnego obciążenia przy dostawach złomu.

EM