Drobnych przedsiębiorców czekają zmiany w sposobie liczenia limitu

@RY1@i02/2013/194/i02.2013.194.071001000.806.jpg@RY2@

Obecnie obowiązujące przepisy przewidują zwolnienie podmiotowe. Obejmuje ono podatników, u których sprzedaż opodatkowana nie przekracza 150 000 zł albo - w przypadku podatników rozpoczynających wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu w trakcie roku - części tej kwoty.

Zwolnienie to nazywane jest zwolnieniem podmiotowym, gdyż obejmuje podatników. Dopiero pośrednio zwolnienie to obejmuje czynności wykonywane przez podatników. Będzie tak jednak tylko do końca 2013 roku. Od 1 stycznia 2014 r. zmieni się charakter zwolnienia, tj. przestanie ono obejmować podatników (a więc być zwolnieniem podmiotowym), a zacznie obejmować czynności wykonywane przez podatników (a więc będzie zwolnieniem o charakterze przedmiotowym).

Zmiana charakteru zwolnienia nie wpłynie na jego zakres (na zakres zwolnienia wpłyną jednak inne zmiany, o których mowa będzie dalej). A zatem nadal podatnicy korzystający ze zwolnienia nie będą musieli naliczać VAT od wykonywanych przez siebie czynności podlegających opodatkowaniu, a jednocześnie nie będą mogli korzystać z prawa do odliczania podatku naliczonego. Podatnicy korzystający z omawianego zwolnienia nadal również nie będą mieć obowiązku:

1) rejestrowania się jako podatnicy (rejestracji takiej będą jednak mogli dokonać dobrowolnie),

2) prowadzenia pełnej ewidencji VAT (mogą prowadzić jedynie ewidencję uproszczoną),

3) regularnego składania deklaracji VAT.

Wartość bez zmian

Limit zwolnienia obejmującego drobnych przedsiębiorców pozostanie bez zmian i będzie wynosić 150 000 zł. Limit ten nadal:

1) w przypadku podatników kontynuujących prowadzenie działalności rozpoczętej w latach poprzednich odnosić się będzie do wartości sprzedaży osiągniętej w roku poprzednim (zob. art. 113 ust. 1 ustawy o VAT),

2) w przypadku podatników rozpoczynających prowadzenie działalności gospodarczej w danym roku (a precyzyjniej - rozpoczynających w danym roku wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu) będzie stanowić część 150 000 zł odpowiadającą okresowi prowadzenia działalności gospodarczej przez podatnika w danym roku podatkowym (zob. art. 113 ust. 9 ustawy o VAT).

Od 1 stycznia 2014 r. prawo do zwolnienia ustalać się będzie jednak nie tylko w oparciu o wartość sprzedaży opodatkowanej podatników. Będzie to konsekwencją zmiany w treści art. 113 ust. 1 ustawy o VAT (zamiast o "sprzedaży opodatkowanej" w przepisie tym będzie mowa tylko o "sprzedaży") oraz nadania nowej treści art. 113 ust. 2 ustawy o VAT. Z jego przepisów wynikać będzie co prawda zasada, że przy ustalaniu prawa do zwolnienia nie uwzględnia się wartości sprzedaży zwolnionej przedmiotowo od podatku, lecz istnieć będą wyjątki od tej zasady.

Wyjątki te - jak wynikać będzie z art. 113 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT - dotyczyć będą wartości zwolnionych przedmiotowo od podatku:

1) transakcji związanych z nieruchomościami,

2) usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 ustawy o VAT,

3) usług ubezpieczeniowych (ale nie pozostałych czynności zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT, tj. usług reasekuracyjnych i usług pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych).

Wartość tych czynności trzeba będzie uwzględniać przy ustalaniu prawa do zwolnienia obejmującego drobnych przedsiębiorców, jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych, czyli transakcji wykonywanych ubocznie w stosunku do działalności podstawowej (zob. wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 11 lipca 1996 r. w sprawie C-306/94 oraz z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-77/01). Konieczność określenia takiego przepisu wynika z przepisów unijnych (zob. art. 288(4) dyrektywy 2006/112). [przykład 1]

Wartości wymienionych czynności nie muszą jednak uwzględniać podatnicy, u których czynności te mają charakter transakcji pomocniczych. [przykład 2]

Zmianą będzie również określenie, że przy ustalaniu prawa do zwolnienia do wartości sprzedaży nie wlicza się wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju (zob. art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT). Wartość sprzedaży z tytułu tych czynności obecnie uwzględniana jest przy ustalaniu prawa do zwolnienia. Również dokonanie tej zmiany związane jest z koniecznością dostosowania polskich przepisów do treści przepisów unijnych (zob. art. 288(3) dyrektywy 2006/112). [przykład 3]

Trzecie wyłączenie dotyczyć będzie wartości odpłatnych dostaw towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji (zob. art. 113 ust. 2 pkt 3 ustawy o VAT). W tym zakresie nic się nie zmieni, gdyż podobny przepis wynika z art. 113 ust. 2 ustawy o VAT również obecnie. [przykład 4]

Przekroczenie limitu

Prawo do zwolnienia określonego przepisami art. 113 ustawy o VAT można utracić. Jednym ze sposobów utraty prawa do tego zwolnienia jest przekroczenie limitu (obecnie - limitu sprzedaży opodatkowanej; od 1 stycznia 2014 r. - limitu sprzedaży) tego zwolnienia (najczęściej wynoszącego 150 000 zł). Z obowiązującego obecnie art. 113 ust. 5 ustawy o VAT wynika, że w przypadkach takich opodatkowaniu podlega nadwyżka sprzedaży ponad kwotę limitu. A zatem obecnie najczęściej czynność, która spowodowała przekroczenie limitu, jest częściowo zwolniona od podatku, częściowo zaś opodatkowana (co rodzi liczne wątpliwości, np. nie jest jasne, jak należy udokumentować taką czynność).

Zmieni się to 1 stycznia 2014 r. Z nowego brzmienia art. 113 ust. 5 ustawy o VAT wynikać będzie, że przekroczenie limitu zwolnienia powodować będzie, iż zwolnienie tracić będzie moc, począwszy od czynności, która spowodowała przekroczenie limitu. [przykład 5]

Odliczanie podatku

Obecnie art. 113 ustawy o VAT zawiera przepisy określające zasady odliczania przez podatników tracących prawo do zwolnienia podmiotowego lub rezygnujących z tego zwolnienia kwot podatku naliczonego wynikających z dokumentów celnych, kwot podatku zapłaconego od wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów oraz kwot podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakupy dokonane przed dniem utraty lub rezygnacji ze zwolnienia (zob. art. 113 ust. 5 oraz art. 113 ust. 7 w zw. z art. 113 ust. 5 ustawy o VAT). Od 1 stycznia 2014 r. przepisów takich nie będzie.

Nie oznacza to, że podatnicy tracący prawo do zwolnienia obejmującego drobnych przedsiębiorców lub rezygnujący z tego zwolnienia nie będą mogli odliczać niektórych kwot podatku naliczonego dotyczącego zakupów dokonanych przed dniem utraty lub rezygnacji ze zwolnienia. Będzie to jak najbardziej możliwe, z tą różnicą, że na zasadach ogólnych określonych przepisami art. 91 ustawy o VAT.

Zlikwidowana tym samym zostanie sytuacja, że częściowo podatnicy tracący prawo do zwolnienia lub rezygnujący z niego korzystają z prawa do odliczenia w oparciu o przepisy art. 113 ustawy o VAT, częściowo zaś w oparciu o przepisy art. 91 ustawy o VAT. Od 1 stycznia 2014 r. odliczenia takie będą mogły być dokonywane przez podatników, o których mowa, tylko na podstawie przepisów art. 91 ustawy o VAT. Straci zatem aktualność wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 maja 2012 r. (sygn. akt I FSK 1045/11), w którym czytamy, że "system odliczeń w ramach art. 113 ust. 5 i 7 ustawy o VAT jest jedną, ale nie jedyną możliwością realizacji prawa do odliczenia. Inną jest system korekt przy środkach trwałych, ujęty w art. 91 ust. 7 i 7a ustawy o VAT i jeśli z nimi mamy do czynienia, to w takim zakresie nie działa art. 113 tej ustawy".

Rozpoczynający działalność

Zarówno rezygnacja ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ustawy o VAT, jak i utrata prawa do tego zwolnienia powodują, że ponowne skorzystanie ze zwolnienia jest możliwe dopiero po upływie roku, licząc od końca roku, w którym podatnik zrezygnował ze zwolnienia albo utracił do niego prawo (zob. art. 113 ust. 11 ustawy o VAT). Podobnie będzie się miała rzecz od 1 stycznia 2014 r.

Przyjmuje się przy tym obecnie, że przytoczony przepis ma zastosowanie również w przypadku osób fizycznych, które po utracie prawa do zwolnienia lub rezygnacji z niego zaprzestaną wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu (zlikwidują działalność gospodarczą), a następnie ponownie rozpoczną ich wykonywanie (otworzą nową działalność gospodarczą). Jedną ze zmian od 2014 roku będzie dodanie przepisu stanowiącego o tym wprost. Będzie to art. 113 ust. 11a ustawy o VAT. [przykład 6]

Sprzedaż samochodów

Ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ustawy o VAT, nie mogą (i nie będą mogli w 2014 roku) korzystać, między innymi, podatnicy dokonujący dostaw towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym (zob. art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. b ustawy o VAT). Jednocześnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym wynika, że opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlegają wyroby akcyzowe oraz samochody osobowe.

W związku z tym organy podatkowe (zob. przykładowo interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 14 czerwca 2012 r., nr IPTPP1/443-226/12-2/IG czy interpretację indywidualną dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 3 lipca 2012 r., nr IPPP2/443-544/12-2/DG) oraz sądy administracyjne (zob. przykładowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 21 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Bd 648/07, czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 545/10) uznają najczęściej, że każda sprzedaż samochodu osobowego (w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym) wyłącza możliwość korzystania ze zwolnienia podmiotowego.

Zmieni się to 1 stycznia 2014 r. Z nowego brzmienia art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. b ustawy o VAT wynikać będzie, że korzystania ze zwolnienia obejmujących drobnych przedsiębiorców nie będzie wyłączać dokonywanie dostaw (sprzedaży) samochodów osobowych, które:

1) nie są nowymi środkami transportu; dokonywanie dostaw nowych środków transportu bezwzględnie wyłącza i będzie wyłączać od 1 stycznia 2014 r. możliwość korzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ustawy o VAT,

2) są zaliczane przez podatnika, na podstawie przepisów o podatku dochodowym, do środków trwałych podlegających amortyzacji. [przykład 7]

Wskazane dwa warunki muszą być spełnione łącznie. Jeżeli nie będzie spełniony choćby jeden z nich, dokonanie dostawy (sprzedaży) samochodu osobowego wyłączy możliwość korzystania ze zwolnienia obejmującego drobnych przedsiębiorców. Sytuacja taka może mieć miejsce w szczególności w przypadku samochodów osobowych wykupionych z leasingu operacyjnego, które po wykupie - ze względu na wartość początkową nieprzekraczającą 3500 zł - nie zostały zaliczone do środków trwałych podlegających amortyzacji. Z tego względu podatnicy, którym zależy na zachowaniu prawa do zwolnienia, wykupując samochody z leasingu operacyjnego (czy nabywając w inny sposób samochody o wartości początkowej nieprzekraczającej 3500 zł), nie powinni wydatków na ich nabycie zaliczać do kosztów uzyskania przychodów bezpośrednio, lecz zaliczać te samochody do środków trwałych (i - jeżeli chcą szybko rozliczyć wydatek na wykup w kosztach - jednorazowo je amortyzować na podstawie art. 22f ust. 3 ustawy o PIT albo art. 16f ust. 3 ustawy o CIT). [przykład 8]

Dostawy budynków, budowli lub ich części

Od 1 stycznia 2014 r. będzie obowiązywał przepis wyłączający możliwość korzystania ze zwolnienia obejmującego drobnych przedsiębiorców przez podatników dokonujących dostaw budynków, budowli lub ich części, w przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b ustawy o VAT. Podobny przepis obecnie nie obowiązuje.

Budynkami, budowlami lub ich częściami, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b ustawy o VAT, są budynki, budowle lub ich części, których dostawa jest dokonywana:

1) w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

2) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Dodać należy, że obowiązujące na gruncie VAT pojęcie pierwszego zasiedlenia definiuje art. 2 pkt 14 ustawy o VAT. Jest nim oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

a) wybudowaniu lub

b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30 proc. wartości początkowej.

Dodanie wskazanego przepisu powoduje, że w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. dokonanie każdej dostawy budynku, budowli lub ich części, które nie są zasiedlone od przynajmniej 2 lat, skutkować będzie utratą prawa do zwolnienia obejmującego drobnych przedsiębiorców. [przykład 9]

Pozostałe wyłączenia

W pozostałym zakresie wyłączenia korzystania ze zwolnienia obejmującego drobnych przedsiębiorców będą takie same jak obecnie, z tą różnicą, że od 1 stycznia 2014 r. zakres tych wyłączeń w całości będzie wynikać z treści ustawy o VAT (obecnie zakres wyłączeń częściowo wynika z załącznika do rozporządzenia o fakturach). A zatem - zważywszy brzmienie przepisów art. 113 ust. 13 ustawy o VAT - nadal ze zwolnienia nie będą mogli korzystać podatnicy:

1) dokonujący dostaw:

a) wyrobów (złomu) z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali (wyroby takie wymieniać od 1 stycznia 2014 r. będzie załącznik nr 12 do ustawy o VAT; obecnie wyroby te wymienia załącznik do rozporządzenia o fakturach),

b) towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, z wyjątkiem energii elektrycznej oraz wyrobów tytoniowych,

c) terenów budowlanych,

d) nowych środków transportu,

2) świadczący usługi:

a) prawnicze,

b) w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego (obecnie część tego wyłączenia wynika z rozporządzenia o fakturach),

c) jubilerskie.

Gdy podatnikiem jest nabywca

Obecnie art. 113 ust. 13 ustawy o VAT przewiduje, że zwolnienie podmiotowe nie ma zastosowania do importu towarów i usług, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, świadczenia usług, dla których zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 8 ustawy o VAT podatnikiem jest ich usługobiorca. Od 1 stycznia 2014 r. podobnego przepisu nie będzie.

Nie oznacza to, że wymienione czynności będą mogły być zwolnione od podatku na podstawie przepisów art. 113 ustawy o VAT. Rezygnacja z powyższego przepisu związana jest ze wskazaną wcześniej zmianą charakteru zwolnienia. Od 1 stycznia 2014 r. zwolnieniem objęta będzie sprzedaż podatników, zaś wymienione powyżej czynności nie stanowią sprzedaży w rozumieniu VAT (zob. art. 2 pkt 22 ustawy o VAT). [przykład 10]

Dokumentowanie

Podatników korzystających ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ustawy o VAT, czekają nie tylko omówione powyżej zmiany, ale również zmiany w zakresie wystawianych przez nich dokumentów. Obecnie tylko niektórzy z takich podatników (podatnicy zarejestrowani jako podatnicy VAT zwolnieni) mogą wystawiać faktury. Pozostali podatnicy korzystający ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ustawy o VAT, wystawiają rachunki (zob. par. 4 oraz par. 17 pkt 4 rozporządzenia o fakturach).

Od 1 stycznia 2014 r. wszyscy podatnicy korzystający ze zwolnienia obejmującego drobnych przedsiębiorców będą wystawiać faktury. Wystawianie faktur przez takich podatników nie będzie jednak bezwzględnie konieczne, lecz tylko na żądanie nabywcy, o ile żądanie takie zostanie zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty (zob. art. 106b ust. 2 oraz art. 106b ust. 3 pkt 2 ustawy o VAT).

WAŻNE

Od 1 stycznia 2014 r. przy ustalaniu prawa do zwolnienia do wartości sprzedaży nie będzie się wliczać wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów, sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju

WAŻNE

W przyszłym roku wszyscy podatnicy korzystający ze zwolnienia obejmującego drobnych przedsiębiorców będą mogli wystawiać faktury

WAŻNE

Z nowego brzmienia art. 113 ust. 5 ustawy o VAT będzie wynikać, że przekroczenie limitu zwolnienia będzie powodować, iż zwolnienie straci moc, począwszy od czynności, która spowodowała przekroczenie limitu

PRZYKŁAD 1

Pośrednictwo kredytowe

Podatnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa kredytowego (usługi w tym zakresie są zwolnione przedmiotowo od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT) oraz świadczenia usług fotograficznych. Załóżmy, że wartość sprzedaży osiągnięta przez podatnika w 2013 roku wyniesie - odpowiednio - 64 000 zł i 97 000 zł. W tej sytuacji podatnik nie będzie mógł w 2014 roku korzystać ze zwolnienia obejmującego drobnych przedsiębiorców. Ustalając prawo do tego zwolnienia, podatnik musi bowiem uwzględnić wartość sprzedaży ze świadczenia usług pośrednictwa kredytowego (mimo że są to usługi zwolnione przedmiotowo od podatku), a w konsekwencji jego wartość sprzedaży dla celów zwolnienia obejmującego drobnych przedsiębiorców przekroczyła w 2013 roku 150 000 zł (64 000 zł + 97 000 zł = 161 000 zł).

PRZYKŁAD 2

Udzielenie pożyczki

Spółka jawna korzystająca w 2013 roku ze zwolnienia podmiotowego udzieliła pożyczki swojemu wspólnikowi. Udzielanie pożyczek nie stanowi przedmiotu działalności gospodarczej spółki i była to jedyna pożyczka udzielona przez spółkę w ostatnich latach. Wartości zwolnionej od podatku (na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT) sprzedaży z tytułu udzielenia tej pożyczki (jeżeli uznać, że udzielenie takiej pożyczki stanowi sprzedaż w rozumieniu VAT, tj. podlega opodatkowaniu VAT; kwestia ta - zważywszy incydentalny charakter udzielonej pożyczki - jest sporna) spółka jawna nie musi uwzględniać przy ustalaniu prawa do korzystania w 2014 roku, ze zwolnienia obejmującego drobnych przedsiębiorców.

PRZYKŁAD 3

Wewnątrzwspólnotowa dostawa

Podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT UE dokonuje dostaw towarów oraz - w niewielkim zakresie - wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów. Załóżmy, że wartość sprzedaży krajowej (netto, gdyż do wartości sprzedaży nie wlicza się kwot podatku; podobnie będzie od 1 stycznia 2014 r.) wyniesie u podatnika w 2013 roku 145 000 zł, wartość wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów zaś - 15 000 zł (oraz że żadna inna sprzedaż u podatnika w 2013 roku nie wystąpi). Z punktu widzenia art. 113 ustawy o VAT obowiązujących od 1 stycznia 2014 r. wartość sprzedaży osiągnięta przez podatnika w 2013 roku wyniesie 145 000 zł, a więc nie przekroczy 150 000 zł. Podatnik, o którym mowa, będzie mógł zatem skorzystać w 2014 roku ze zwolnienia podmiotowego.

PRZYKŁAD 4

Zbycie środków trwałych

Wróćmy do poprzedniego przykładu i załóżmy, że podatnik, o którym w tym przykładzie mowa, sprzedał w 2013 roku dwa środki trwałe (komputer oraz urządzenie wielofunkcyjne) za 7800 zł netto. Nie wyłączy to możliwości skorzystania przez podatnika ze zwolnienia w 2014 roku, gdyż kwoty tej nie wlicza się do wartości sprzedaży osiągniętej w 2013 roku, na której podstawie ustala się prawo do skorzystania przez podatnika ze zwolnienia w 2014 roku.

PRZYKŁAD 5

Opodatkowanie całej transakcji

U podatnika korzystającego ze zwolnienia podmiotowego do 20 września 2013 r. wystąpiła sprzedaż opodatkowana o wartości 148 500 zł. 21 września 2013 r. podatnik wykonał usługę (standardowo opodatkowaną stawką podstawową 23 proc.) za 2500 zł. Do kwoty 1500 zł usługa ta jest zwolniona od podatku, w pozostałej zaś części usługa ta jest opodatkowana VAT według stawki 23 proc. (przyjmując, że kwota 2500 zł jest kwotą brutto, VAT z tytułu świadczenia tej usługi wyniesie 186,99 zł).

Inaczej miałaby się rzecz w analogicznej sytuacji w 2014 roku. Wówczas opodatkowana według stawki 23 proc. byłaby cała usługa, o której mowa (a w konsekwencji kwota podatku wyniosłaby - zakładając, że kwota 2500 zł jest kwotą brutto - 467,48 zł).

PRZYKŁAD 6

Rezygnacja ze zwolnienia

Na początku lutego 2013 roku podatnik rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej i zrezygnował ze zwolnienia podmiotowego. Po sześciu miesiącach podatnik zdecydował się na zlikwidowanie działalności gospodarczej. Jeżeli podatnik ten zdecyduje się w 2014 roku na ponowne rozpoczęcie działalności gospodarczej, nie będzie mógł - rozpoczynając tę działalność - skorzystać ze zwolnienia obejmującego drobnych przedsiębiorców (niezależnie od wysokości sprzedaży osiągniętej przez podatnika w 2013 roku oraz niezależnie od przewidywanej wartości sprzedaży w 2014 roku). Rezygnacja ze zwolnienia podmiotowego dokonana przez niego w lutym 2013 roku powoduje, że ze zwolnienia tego będzie mógł skorzystać dopiero od 1 stycznia 2015 r.

PRZYKŁAD 7

Pojazd używany

Podatnik korzystający w 2013 roku ze zwolnienia podmiotowego użytkuje w prowadzonej działalności czteroletni samochód osobowy zaliczony do środków trwałych. Jeżeli podatnik sprzeda ten samochód przed końcem 2013 roku, utraci - zdaniem organów podatkowych oraz sądów administracyjnych - prawo do korzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ustawy o VAT. Jeżeli jednak podatnik poczeka ze sprzedażą samochodu do początku 2014 roku, sprzedaż taka nie spowoduje utraty prawa do tego zwolnienia.

PRZYKŁAD 8

Wykup leasingowanego auta

Podatnik korzystający ze zwolnienia podmiotowego wykupi w listopadzie 2013 roku z leasingu samochód za kwotę 1400 zł. Samochód ten podatnik zamierza sprzedać w 2014 roku. Jeżeli w związku z wykupem:

1) podatnik nie zaliczy przedmiotowego samochodu do środków trwałych, jego sprzedaż w 2014 roku spowoduje utratę możliwości korzystania ze zwolnienia obejmującego drobnych przedsiębiorców,

2) podatnik zaliczy przedmiotowy samochód do środków trwałych, jego sprzedaż w 2014 roku nie spowoduje utraty możliwości korzystania ze zwolnienia obejmującego drobnych przedsiębiorców (niezależnie od tego, czy zaliczając samochód do środków trwałych podatnik jednorazowo go zamortyzuje, czy będzie go amortyzował na zasadach ogólnych).

PRZYKŁAD 9

Zakup lokalu na gabinet

Podatnik (lekarz) prowadzi gabinet lekarski i korzysta w 2013 roku ze zwolnienia podmiotowego. W celu prowadzenia tego gabinetu podatnik kupił w listopadzie 2012 roku nowy lokal użytkowy (nabycie tego lokalu w listopadzie 2012 r. stanowiło jego pierwsze zasiedlenie w rozumieniu VAT). Jeżeli podatnik sprzeda taki lokal na początku 2014 roku, np. w marcu 2014 roku, utraci prawo do zwolnienia obejmującego drobnych przedsiębiorców (mimo że sprzedaż tego lokalu będzie zwolniona od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT). Będzie to konsekwencją dodania od 1 stycznia 2014 r. art. 113 ust. 13 pkt 2 lit. c ustawy o VAT.

PRZYKŁAD 10

Import usług

U podatnika korzystającego ze zwolnienia obejmującego drobnych przedsiębiorców wystąpi w 2014 roku import usługi informatycznej. Import ten podatnik będzie obowiązany opodatkować VAT według stawki 23 proc. (i rozliczyć, składając deklarację VAT-9M). Fakt, że sprzedaż podatnika jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT, nie oznacza, że zwolniony od podatku jest występujący u podatnika import usług.

@RY1@i02/2013/194/i02.2013.194.071001000.807.jpg@RY2@

Tomasz Krywan doradca podatkowy

Tomasz Krywan

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Art. 106b ust. 2, art. 106b ust. 3 pkt 2 oraz art. 113 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r.