Kiedy można zastosować kurs EBC zamiast kursu NBP

● 1 230 000 euro brutto (1 000 000 euro netto + 230 000 euro VAT) - faktura z 4 stycznia 2013 r.,

● 1 230 000 dol. brutto (1 000 000 dol. netto + 230 000 dol. VAT) - faktura z 9 stycznia 2013 r.,

● 1 230 000 euro brutto (1 000 000 euro netto + 230 000 euro VAT) - faktura z 10 stycznia 2013 r. Jaki kurs powinna zastosować spółka XYZ dla celów podatku od towarów i usług do przeliczenia powyższych kwot wyrażonych w walutach obcych?

Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy są zobowiązani do wystawiania faktur określających w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy. Szczególne wymogi w tym zakresie zostały zawarte w rozporządzeniu ministra finansów z 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług. Zgodnie z par. 5 ust. 7 kwoty podatku muszą być wykazywane w złotych bez względu na to, w jakiej walucie określona jest kwota należności na fakturze. W praktyce oznacza to, że mimo wystawienia faktury w walucie obcej (np. w euro), konieczne jest zawarcie na fakturze kwoty VAT w przeliczeniu na polskie złote.

Jak było

W stanie prawnym obowiązującym do 31 grudnia 2012 r., przepisy ustawy o VAT przewidywały, że w przypadku gdy kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania wykazane zostały w walucie obcej, przeliczenia należało dokonać według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego (art. 31a ust. 1 ustawy o VAT).

Co do zasady, zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Jeżeli istnieje obowiązek potwierdzenia dokonania dostawy lub wykonania usługi fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej wystawienia, nie później niż w 7. dniu od wydania towaru/wykonania usługi (art. 19 ust. 4 ustawy o VAT). W związku z tym, jeżeli transakcja jest potwierdzana fakturą, przeliczenia należy dokonywać na dzień poprzedzający dzień wystawienia faktury. W przypadku wystawienia faktury w terminie późniejszym niż 7 dni od dokonania dostawy lub wykonania usługi należałoby zastosować zasadę ogólną, tj. kurs z dnia poprzedzającego powstanie obowiązku podatkowego (obowiązek ten powstałby 7. dnia od dostawy lub wykonania usługi).

W szczególnych przypadkach, gdy zgodnie z przepisami ustawy lub przepisami wykonawczymi podatnik mógł wystawić fakturę przed powstaniem obowiązku podatkowego (lecz w terminie przewidzianym przepisami), kwota przeliczana była według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury.

Nowe możliwości

Powyższe regulacje uległy zmianie od 1 stycznia 2013 r. Artykuł 31a ust. 2 ustawy o VAT przewiduje obecnie dodatkową możliwość przeliczenia kwoty waluty obcej według kursu wymiany opublikowanego przez Europejski Bank Centralny (dalej: EBC) na ostatni dzień poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego. Przy wyborze tej możliwości, w sytuacji gdy waluta transakcji jest inna niż euro, przelicza się ją z zastosowaniem kursu wymiany każdej z nich względem euro. EBC ogłasza bowiem kursy poszczególnych walut względem euro, w konsekwencji wystawiając fakturę np. w dolarach, nie znajdzie się wprost w tabeli kursów EBC kursu dolara do złotego. W praktyce konieczne jest w tym wypadku dokonanie dwukrotnego przeliczenia - najpierw z waluty, w której wystawiono fakturę, na euro, a następnie z euro na polskie złote.

Taka nowelizacja przepisów jest efektem implementacji przepisów unijnych (dyrektywy 2010/45/UE zmieniającej dyrektywę 2006/112/WE), która zobowiązuje państwa członkowskie do wprowadzenia możliwości stosowania ostatniego kursu wymiany opublikowanego przez EBC w momencie, w którym podatek stał się wymagalny.

Konsekwencje

Wprowadzone zmiany są nową możliwością dla podatników i w pewnych okolicznościach mogą stanowić dla nich narzędzie optymalizacji. Przepisy nie regulują bowiem, czy wybór kursu, po którym dokonywane jest przeliczenie, może być dokonany tylko raz i konieczne jest stosowanie wybranej metody do wszystkich przeprowadzonych przez podatnika transakcji w walucie obcej, czy też praktycznie każdą fakturę można przeliczać inną metodologią. Wobec braku szczegółowych regulacji ustawowych w tym zakresie możliwe powinno być stosowanie dowolnej metody, która w danych okolicznościach będzie dla podatnika korzystniejsza.

Należy bowiem zauważyć, że zastosowanie niższego kursu przy ustaleniu podstawy opodatkowania w odniesieniu do konkretnej transakcji może przyczynić się do powstania istotnych oszczędności po stronie podatnika. Kwota VAT, jaką podatnik jest zobowiązany wykazać na fakturze VAT w polskich złotych, podlega bowiem zapłacie do urzędu. Co ważne, poprzez zastosowanie niższego kursu wymiany walut, z dwóch dostępnych dla podatnika rozwiązań, zmniejszeniu ulegnie tylko zobowiązanie do zapłaty VAT do urzędu skarbowego. Sama należność od kontrahenta wyrażona w walucie obcej nie ulegnie natomiast zmianie i zastosowany kurs dla celów VAT nie wpłynie na wielkość otrzymanego wynagrodzenia.

W praktyce, wprowadzona możliwość stosowaniu kursu EBC zamiast NBP będzie miała istotne znaczenie w szczególności dla podatników dokonujących transakcji na znaczne kwoty. Im większa będzie różnica między kursem EBC i NBP oraz im większa będzie kwota VAT wyrażona w walucie obcej, tym większa będzie oszczędność dla podatnika wynikająca z zastosowania kursu EBC.

Konieczność rozliczenia CIT

Nie należy zapominać, że omawiane zmiany dotyczą jedynie regulacji na gruncie podatku od towarów i usług. W przypadku podatków dochodowych nadal konieczne jest stosowanie średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. W praktyce, w przypadku zastosowania kursu EBC do danej transakcji na gruncie VAT, konieczne stanie się dodatkowe przeliczenie przychodu według kursu NBP, co może powodować pewne trudności związane z ograniczeniami systemów finansowo-księgowych, które mogą nie przewidywać stosowania różnych kursów dla celów VAT i podatku dochodowego.

Wystawione faktury

Z uwagi na to, że faktury wystawiane przez XYZ opiewają na duże kwoty, stosując mniejszy z kursów wymiany walut, XYZ może zaoszczędzić na VAT. W przypadku faktury z 4 stycznia kurs EBC z 3 stycznia (dnia poprzedzającego wystawienie faktury) jest wyższy niż kurs NBP z tego dnia, więc dla XYZ zastosowanie kursu EBC nie byłoby korzystne i oznaczałoby zapłatę o 2622 zł wyższej kwoty VAT.

Przeciwnie natomiast w przypadku faktury z 10 stycznia. W tym przypadku kurs EBC z 9 stycznia jest niższy od kursu NBP, w efekcie stosując kurs EBC spółka XYZ mogłaby zaoszczędzić na podatku od towarów i usług 2346 zł.

Ostatnia z faktur jest wystawiana w dolarach, tak więc chcąc zastosować kurs EBC, należy w pierwszej kolejności dokonać przeliczenia kwoty VAT z dolarów na euro przy zastosowaniu kursu Europejskiego Banku Centralnego dol./euro, a następnie przeliczenia tej kwoty według kursu zł/euro. W omawianym przypadku kwota VAT uzyskana z tego przeliczenia byłaby wyższa o 1413 zł niż przy zastosowaniu kursu NBP, więc zastosowanie kursu NBP będzie korzystniejsze dla XYZ.

WAŻNE

Od 1 stycznia 2013 r. podatnicy mogą stosować do przeliczenia kwot wyrażonych w walutach obcych nie tylko kurs NBP, ale także kurs Europejskiego Banku Centralnego

WAŻNE

Jeżeli kurs EBC jest niższy niż kurs NBP, zastosowanie kursu EBC może przyczynić się do zmniejszenia kwoty VAT podlegającej zapłacie do urzędu skarbowego, w przypadku wystawiania przez podatnika faktury VAT w walucie obcej

Rozliczenie XYZ

Kwota VAT - 230 000 euro

● Kurs NBP

1 euro = 4,0770 zł (Tabela NBP nr 002/A/NBP/2013)

230 000 euro x 4,0770 zł/euro = 937 710 zł

● Kurs EBC

1 euro = 4,0884 zł

230 000 euro x 4,0884 zł/euro = 940 332 zł

Różnica: 940 332 zł - 937 710 zł = 2622 zł

Kwota VAT - 230 000 euro

● Kurs NBP

1 euro = 4,1192 zł (Tabela NBP nr 006/A/NBP/2013)

230 000 euro x 4,1192 zł/euro = 947 416 zł

● Kurs EBC

1 euro = 4,1090 zł

230 000 euro x 4,1090 zł/euro = 945 070 zł

Różnica: 945 070 zł - 947 416 zł = -2346 zł

Kwota VAT - 230 000 dol.

● Kurs NBP

1 dol. = 3,1457 zł (Tabela nr 005/A/NBP/2013)

230 000 euro x 3,1457 zł/dol. = 723 511 zł

● Kurs EBC

Krok 1

1 euro = 1,3086 dol.

230 000 dol./1,3086 dol./euro = 175 760,35 euro

Krok 2

1 euro = 4,1245 zł

175 760,35 euro x 4,1245 zł/euro = 724 924 zł

Różnica: 724 924 zł - 723 511 zł = 1413 zł

@RY1@i02/2013/014/i02.2013.014.07100090f.804.jpg@RY2@

Remigiusz Fijak

doradca podatkowy w ABC Tax

Katarzyna Wieczorek

konsultant w ABC Tax

Podstawa prawna

Art. 31a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Art. 11 ust. 5 ustawy z 16 listopada 2012 r. o redukcji niektórych obciążeń administracyjnych w gospodarce (Dz.U., poz. 1342). Art. 1 ust. 6 dyrektywy 2010/45/UE z 13 lipca 2010 r. zmieniającej dyrektywę 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w odniesieniu do przepisów dotyczących fakturowania (Dz.Urz. L 189 z 22 lipca 2010 r.). Par. 5 ust. 7 rozporządzenia ministra finansów z 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od VAT (Dz.U. nr 68, poz. 360 z późn. zm.).