Przekazanie nieruchomości przez spółkę w zamian za umarzane udziały/akcje a VAT

O CO TOCZYŁ SIĘ SPŃR

Chodziło o sytuację, w której spółka kapitałowa (np. akcyjna) nabywa od swojego akcjonariusza akcje, po to, by je następnie umorzyć. W zamian przekazuje mu wynagrodzenie w formie rzeczowej, np. przenosząc na niego prawo własności nieruchomości. Wątpliwości dotyczyły tego, czy takie przekazanie nieruchomości podlega VAT. Gdyby spółka zapłaciła wspólnikowi za umarzane udziały gotówką, to problemu by nie było.

Wydawało się, że sprawa jest już przesądzona na niekorzyść podatników. 16 listopada 2015 r. NSA orzekł bowiem w uchwale, że takie przekazanie nieruchomości jest dostawą towaru i podlega VAT (sygn. akt I FPS 6/15). Dwa lata później jeden ze składów orzekających NSA nabrał jednak wątpliwości, czy uchwała była słuszna, i postanowił skierować w tej sprawie pytanie do TSUE.

Rozstrzygnięcie

TSUE potwierdził stanowisko wyrażone w uchwale NSA. Orzekł, że jeśli nieruchomość, którą oddaje spółka, jest związana z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą, to jej przekazanie jest odpłatną dostawą towarów. Spółka powinna więc rozliczyć z tego tytułu VAT, chyba że ma prawo skorzystać ze zwolnienia (art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT).

Podsumowanie

Rozstrzygnięcie nie oznacza, że każde przekazanie nieruchomości w ramach umorzenia akcji lub udziałów będzie opodatkowane VAT, ponieważ w dalszym ciągu w wielu przypadkach będzie możliwe stosowanie zwolnień przedmiotowych dla dostaw używanych budynków lub budowli. VAT-u nie będzie też, gdy wspólnik w zamian za umarzane akcje lub udziały otrzyma przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część.

Kilka lat temu podobne spory toczyły się również na gruncie CIT. Przecięto je na niekorzyść podatników, dodając z początkiem 2015 r. do ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1036 ze zm.; dalej: ustawa o CIT) art. 14a. Zgodnie z nim spółka, która ureguluje swoje zobowiązanie finansowe względem wspólnika poprzez świadczenie niepieniężne, ma przychód i w efekcie musi zapłacić podatek. Tym samym takie przekazanie podlega obecnie zarówno CIT, jak i VAT.©℗