Jakie są podobieństwa i różnice rozliczeń VAT w Polsce i Finlandii

starszy konsultant w Pricewaterhouse-Coopers

Obydwa systemy oparte są na regulacjach wspólnotowych, jednak kilka fińskich rozwiązań, które państwa członkowskie mogą swobodnie kształtować, jest praktycznie identycznych z rozwiązaniami polskimi (np. stawka VAT w wysokości 22 proc., miesięczne okresy rozliczeń). Fiński system podobnie jak polski jest również mocno sformalizowany, poczynając od wymogów dotyczących obowiązkowych elementów na fakturze, po obowiązki dokumentacyjne i informacyjne w przypadku rejestracji, zmiany adresu, ustanowienia przedstawiciela podatkowego.

Przedsiębiorcy, którzy będą się rozliczać w Finlandii, powinni również pamiętać, że fińskie przepisy podatkowe przewidują surowe kary za ich nieprzestrzeganie. Niezłożenie informacji podsumowującej w terminie może nas kosztować grzywnę nawet w wysokości 1,7 tys. euro. Natomiast w przypadku przekroczenia terminu do złożenia deklaracji lub zapłaty podatku, błędnego zadeklarowania należnych kwot, podatek może zostać podwyższony w formie sankcji od 10 do 200 proc.

Pomiędzy obydwoma systemami występują również różnice, przy czym rozwiązania fińskie często są korzystniejsze dla podatnika od tych obowiązujących w Polsce.

Przykładowo przy miesięcznych rozliczeniach na złożenie, jak również na zapłatę podatku przedsiębiorcy mają 1,5 miesiąca od zakończenia okresu rozliczeniowego, w przeciwieństwie do 25 dni w Polsce. Na szczególną uwagę zasługuje również bardzo krótka lista wydatków, które nie dają prawa do odliczenia podatku naliczonego. W Finlandii nie przysługuje odliczenie w związku z zakupem towarów i usług dotyczących nieruchomości wykorzystywanych do prywatnego użytku przedsiębiorcy lub jego personelu, wydatków reprezentacyjnych, przejazdów z i do pracy. Dodatkowo odliczenie podatku naliczonego może dotyczyć tylko samochodów osobowych używanych wyłącznie do użytku służbowego (tj. odliczenie nie przysługuje w odniesieniu do samochodów osobowych wykorzystywanych dla celów prywatnych lub wykorzystywanych jednocześnie do celów prywatnych i służbowych). Przypomnijmy, że polska ustawa o VAT w art. 88 przewiduje znacznie szerszy katalog wydatków niedających prawa do odliczenia.

W odróżnieniu od polskich unormowań fińska ustawa o VAT nie przewiduje opodatkowania stawką lokalną wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz eksportu w przypadku braku w określonym terminie stosownych dokumentów potwierdzających prawo do zastosowania stawki 0 proc. Ponadto wszyscy fińscy rolnicy opodatkowani są na ogólnych zasadach, jednak przysługują im uproszczenia w prowadzeniu rozliczeń. Przykładowo mogą rozliczać się z VAT raz do roku. Przysługuje im również wyższy limit, po przekroczeniu którego zobligowani są do rejestracji VAT.

Ciekawym rozwiązaniem przyjętym przez Finlandię, podobnie jak w wielu krajach członkowskich, jest możliwość tworzenia grup podatkowych VAT (tzw. VAT grouping). Uprawnienie to przysługuje głównie przedsiębiorcom z sektora finansowego i ubezpieczeniowego, których działalność przedmiotowo zwolniona jest z VAT. Rejestracja grupy pozwala na wyłączenie z opodatkowania VAT dostaw towarów lub usług (np. administracyjnych) pomiędzy członkami grupy, wpływając znacząco na zmniejszenie kosztów związanych z nieodliczonym VAT.