Wobec odrębnych usług trzeba zastosować różne stawki

Roboty budowlane można wyodrębnić od usługi projektowej. Obie usługi mają charakter samoistny i mogą występować niezależnie. Usługa projektowa nie stanowi składowej części generalnej usługi budowlanej. Poprzedza ją i może być wykonana przez dowolny, inny podmiot. Nie można uznać, że jest to jed-na złożona usługa, która podlega jednej preferencyjnej stawce VAT.

W październiku 2008 r. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zapytała organy podatkowe o właściwą stawkę VAT przy zaprojektowaniu i sprzedaży zespołu budynków mieszkalnych wraz z infrastrukturą towarzyszącą i małą architekturą. Spółka wyjaśniła, że zawarła umowę projektowo-budowlaną z zastrzeżeniem wynagrodzenia ryczałtowego. Umowa dotyczyła systemu zaprojektuj i wybuduj, do którego zastosowano 7-proc. stawkę VAT oraz wykonanie infrastruktury towarzyszącej niezbędnej do realizacji zamówienia przy zastosowaniu 22-proc. stawki VAT. Spółka wyjaśniła, że przedmiotem umowy jest wykonanie budynków sklasyfikowanych w PKOB w dziale 11.

Organ wyjaśnił, że obniżoną stawkę 7 proc. powinno się stosować jedynie w odniesieniu do robót polegających na realizacji obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części. Natomiast przepisy nie przewidują preferencji podatkowych dla infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu. Dlatego roboty budowlane z nią związane opodatkowane są podstawową stawką podatku w wysokości 22 proc. Organ uznał, że tę stawkę należy zastosować również w odniesieniu do usług projektowych.

Spółka zaskarżyła interpretację do sądu. Jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie zgodził się, że zaprojektowanie i wybudowanie budynków mieszkalnych jest usługą złożoną, kompleksową, do której, jako całości, powinna być zastosowana jedna stawka podatkowa. W ocenie sądu kwestia sformułowania umowy z kontrahentem, ustalenia sposobu wynagrodzenia jako ryczałtu za wszystkie przewidziane umową i wykonane czynności nie może wywoływać skutków na gruncie podatkowym. Organy podatkowe trafnie uznały, że w przypadku skarżącej chodzi o odrębne czynności, do których mają zastosowanie różne stawki podatkowe.

Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych, że przepisy statuujące preferencje podatkowe nie mogą być interpretowane rozszerzająco. WSA przyznał, że zdarzają się sytuacje, gdy występuje wielość świadczeń wynikających z jednej umowy i następuje opodatkowanie jedną stawką. Jednak jest to możliwe tylko i wyłącznie w takich sytuacjach, gdy na tę usługę składa się cały zespół niemożliwych do wyodrębnienia czynności dających w efekcie ostateczną, jednorodną usługę.

W przypadku skarżącej można wyodrębnić roboty budowlane od usługi projektowej. Usługi te mają charakter samoistny i mogą występować niezależnie. Usługa projektowa nie stanowi składowej części generalnej usługi budowlanej. Poprzedza ją i może być wykonana przez dowolny inny podmiot. Ponadto usługi te nie są ze sobą tak ściśle powiązane, by nie było możliwe ich wyodrębnienie - wręcz przeciwnie - co do zasady są to dwie różne i niezależne od siebie usługi.

Sąd przypomniał też, że prawo podatkowe, w tym ustawa o VAT, stanowi samodzielną gałąź prawa. W konsekwencji charakteryzuje się właściwymi dla siebie regułami stosowania prawa, w tym także w odniesieniu do określenia przedmiotu stosunku prawnopodatkowego. Prawidłowe stosowanie przepisów ustaw podatkowych, przy analizie stanów faktycznych związanych z opodatkowaniem, wymaga właściwego oddzielenia zagadnień podatkowych od cywilnoprawnych z uwzględnieniem odmiennych celów tych obu gałęzi prawa.

Opracowała Aleksandra Tarka