Przeniesienie kosztów na najemców lokali musi być opodatkowane

TEZA

Przeniesienie kosztu dostawy energii cieplnej podlega opodatkowaniu VAT, a prawidłowym sposobem dokumentowania na rzecz najemcy opłat z tego tytułu jest wystawienie faktury VAT przez właściciela budynku.

STAN FAKTYCZNY

Gmina zajmuje się gospodarowaniem i administrowaniem komunalnymi nieruchomościami stanowiącymi jej własność. W swoim zasobie ma budynek mieszkalny Dom Nauczyciela. Gmina posiada w nim 69 proc. udziałów. Pozostałe 31 proc. stanowi własność Komendy Wojewódzkiej Policji. Właściciele, których lokale wchodzą w skład budynku, tworzą wspólnotę mieszkaniową. Gmina przenosi koszt zakupu energii cieplnej na najemców (finalnych odbiorców) w drodze wystawionych rachunków. Zgodnie z nimi obrotem jest kwota wynikająca z noty obciążeniowej wystawionej przez wspólnotę na gminę - naliczona dla każdego najemcy proporcjonalnie do powierzchni użytkowej danego lokalu użytkowego. W efekcie takiej praktyki nie następuje wzrost ceny za dostawę energii cieplnej dla bezpośredniego odbiorcy (lokatora).

Gmina zapytała, czy przeniesienie kosztu dostawy energii cieplnej na finalnego odbiorcę (najemcę lokalu) podlega opodatkowaniu VAT i czy jej praktyka jest prawidłowa. Organ podatkowy uznał praktykę gminy za nieprawidłową.

Z UZASADNIENIA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę gminy. Sąd zauważył, że zarząd wspólnoty w zakresie dostawy mediów do poszczególnych lokali występuje praktycznie jedynie jako pośrednik między dostawcami a odbiorcami - właścicielami lokali. W ocenie sądu powstające tą drogą stosunki nie mają charakteru rozliczeń wewnątrz wspólnoty, zakup mediów do poszczególnych lokali nie może być traktowany jako czynność na rzecz samych siebie, niepodlegająca regulacjom ustawy o VAT (art. 5 ust. 1).

Zdaniem WSA wspólnota w tym zakresie działa jako pośrednik, nie kupuje tych mediów dla siebie, lecz działa w istocie w imieniu właścicieli. Nawet jeżeli zawiera umowę we własnym imieniu, to w odpowiedniej części jest ona zawarta na rzecz właścicieli. Taka odsprzedaż mediów właścicielom lokali stanowić będzie przedmiot opodatkowania VAT jako świadczenie usług.

Sąd zauważył też, że stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji jest bardzo lakoniczne. W związku z tym sąd wyjaśnił dodatkowo, że od 1 grudnia 2008 r. w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, podstawą opodatkowania jest kwota należna z tytułu świadczenia usług, pomniejszona o kwotę podatku.

Zgodnie z zamierzeniem ustawodawcy regulacja ta stanowi doprecyzowanie, w jaki sposób jest określana podstawa opodatkowania przy świadczeniu usług o podobnym charakterze do usług m.in. pośrednictwa, jeżeli podatnik działający we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług.

W sytuacji jednak, gdy od 1 grudnia 2008 r. obowiązuje art. 30 ust. 3 ustawy o VAT, istnieje obecnie jednoznaczna podstawa do odrębnego traktowania rozliczenia z tytułu tych usług między wynajmującym (wydzierżawiającym) a najemcą (dzierżawcą). Brak jednak takiego umownego zastrzeżenia w tym zakresie powoduje, że rozliczanie opłat z tego rodzaju usług powinno odbywać się na zasadach ogólnych, przy uwzględnieniu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, czyli w ramach opłat czynszowych.

Aleksandra Tarka