Wykładnia prowspólnotowa nie może nakładać nowych obowiązków

TEZA

Nie może być stosowana taka wykładnia prawa krajowego, która będzie prowadziła do nakładania na podatnika obowiązków niewyrażonych wprost w prawie krajowym. Jeżeli podatnik stosuje się do dyspozycji wadliwie transponowanej normy krajowej, uznając, że jest ona dla niego korzystniejsza, to nie ma podstaw do dokonywania wykładni prowspólnotowej.

STAN FAKTYCZNY

Spółka wystąpiła o interpretację podatkową w sprawie VAT. Wyjaśniła, że w ramach prowadzonej działalności podejmuje działania o charakterze promocyjnym, marketingowym oraz reklamowym. Przy okazji targów, szkoleń produktowych, spotkań handlowych, a także świąt przekazuje przedmioty oznaczone logo spółki. Ofiaruje je dystrybutorom produktów (bezpośredni klienci spółki), wykonawcom robót budowlanych (klienci dystrybutorów) oraz architektom, co do zasady niebędącym klientami. Towary, nagrody w ramach konkursów i sprzedaży premiowej są przekazywane nieodpłatnie. W ocenie spółki przekazywane przez nią przedmioty przeznaczone są na cele związane z prowadzonym przedsiębiorstwem. Organy podatkowe uznały jednak, że spółka powinna opodatkować nieodpłatne przekazanie towarów.

Z UZASADNIENIA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną przez spółkę interpretację. Wskazał na siedmioosobowy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2009 r. (I FPS 6/08). Wyjaśniono w nim, że przekazanie przez podatnika bez wynagrodzenia towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele związane z tym przedsiębiorstwem nie stanowi dostawy towarów. Dotyczy to również sytuacji, w których podatnikowi przysługiwało prawo do obniże-nia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem tych towarów.

WSA podzielił też stanowisko NSA w zakresie wykładni prowspólnotowej. Wskazał, że sąd administracyjny, jako sąd europejski, zobowiązany do dokonywania wykładni prowspólnotowej przepisów prawa podatkowego, powinien jej dokonywać tak dalece, jak to jest możliwe, aby osiągnąć wymagany stan rzeczy (prawny, gospodarczy, społeczny). Jednak rezultaty tej wykładni - przez rozszerzenie zakresu obowiązku podatkowego poza granice zakreślone przepisami krajowymi ustaw podatkowych - nie mogą naruszać zasad wynikających z obowiązujących przepisów konstytucji, godząc w prawa podatników.

Prowspólnotowa wykładnia prawa powinna mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy wykładnia językowa nie prowadzi do odpowiedzi w przedmiocie treści przepisów prawa krajowego. Natomiast nie powinna mieć miejsca, gdy będzie prowadziła do rezultatów sprzecznych z efektami wykładni językowej. Przepisy prawa krajowego należy wykładać, mając na uwadze stosowne regulacje prawa wspólnotowego. Jednak zasada ta nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego. W szczególności nie należy jej stosować w sytuacji, gdy regulacja unijna ma charakter dyrektywy (ze swej istoty skierowanej do państw członkowskich, mających obowiązek doprowadzenia prawa krajowego do stanu, realizującego zapisy zawarte w dyrektywach). Sąd potwierdził, że nie może być stosowana taka wykładnia prawa krajowego, która będzie prowadziła do nakładania na podatnika obowiązków niewyrażonych wprost w prawie krajowym. W związku z tym, jeżeli podatnik stosuje się do dyspozycji wadliwie transponowanej normy krajowej, uznając, że jest ona dla niego korzystniejsza, to nie ma podstaw do dokonywania wykładni prowspólnotowej.

Opracowała Aleksandra Tarka