Fiskus zawsze musi badać zgodność z prawem unijnym

Organ podatkowy zarówno w procesie stosowania prawa, jak i jego interpretacji nie może się uchylać od uwzględnienia celu wyznaczonego przepisami dyrektyw unijnych.

Podatnik jest komornikiem sądowym. W ramach czynności egzekucyjnych dokonuje egzekucji z ruchomości i nieruchomości. We wniosku o interpretację komornik wyjaśnił, że w przypadku gdy dłużnik jest podatnikiem VAT, a sprzedaż w ramach egzekucji stanowi opodatkowaną dostawę towarów, jest płatnikiem VAT. Oznacza to, że jest zobowiązany do obliczenia i pobrania należnego podatku oraz wpłacenia go do właściwego urzędu skarbowego. Komornik zauważył jednak, że w przypadku egzekucji z nieruchomości przepisy regulujące postępowanie egzekucyjne przewidują instytucję tzw. przybicia, a następnie przysądzenia dokonywanego przez sąd. Zapłata za nieruchomość wpływa na konto sądu. Tym samym w terminie zapłaty podatku komornik nie dysponuje środkami pieniężnymi zapłaconymi przez nabywcę, w tym również kwotą VAT. Taka sytuacja powoduje istotne trudności praktyczne, szczególnie w przypadku egzekucji z nieruchomości. Wnioskodawca wyjaśnił, że chcąc dopełnić swoich obowiązków jako płatnika w terminie wskazanym w ustawie, niejednokrotnie zmuszony jest finansować zapłatę VAT z własnych środków.

Zdaniem komornika w związku z niezgodnością przepisu art. 18 ustawy o VAT z przepisami Dyrektywy 112 nie jest płatnikiem VAT. Organy interpretacyjne nie zgodziły się z tym stanowiskiem. Ponadto w ich ocenie nie są one uprawnione do badania i dokonywania wiążącej oceny zgodności lub niezgodności przepisów ustawy o VAT z przepisami Dyrektywy 2006/112/WE Rady.

Komornik zaskarżył interpretację do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uwzględnił jego skargę, choć nie z przyczyn merytorycznych w niej wskazanych. Sąd przypomniał, że zasadniczym elementem interpretacji indywidualnej jest wyrażenie oceny co do stanowiska wnioskodawcy zaprezentowanego we wniosku.

Zdaniem WSA pisemna interpretacja przepisów prawa podatkowego, zawierająca ocenę prawną stanowiska pytającego wraz z uzasadnieniem prawnym, musi być na tyle konkretna, aby podatnik mógł się do niej zastosować. Uzasadnienie prawne organu powinno zawierać nie tylko argumentację prawną na poparcie stanowiska organu w sprawie, ale też wskazywać, również przy użyciu argumentów prawnych, dlaczego stanowisko wnioskodawcy zostało uznane za nieprawidłowe. Brak uzasadnienia prawnego może polegać nie tylko na całkowitym braku argumentacji prawnej, ale także na braku stanowiska w odniesieniu do argumentacji zaprezentowanej przez wnioskodawcę. Uzasadnienie organu musi być zatem wyczerpujące i kompleksowo odnosić się do zawartego stanowiska w kontekście przedstawionego stanu faktycznego.

Sąd administracyjny zauważył, że wnioskodawca poparł swoje stanowisko wykładnią przepisów krajowych dokonywaną przy uwzględnieniu ich zgodności i realizacji celów wyznaczonych przepisami Dyrektywy 112. Brak obowiązków jako płatnika w zakresie realizowanych czynności egzekucyjnych wywiódł z konkretnych postanowień Dyrektywy 112. Organ natomiast, udzielając interpretacji, w ogóle nie odniósł się do stanowiska wnioskodawcy i jego prowspólnotowych argumentów. Sąd uznał taką praktykę za niedopuszczalną i stwierdził, że organ podatkowy zarówno w procesie stosowania prawa, jak i jego interpretacji, nie może się uchylać od uwzględnienia celu wyznaczonego przepisami dyrektyw unijnych.

Oprac. Aleksandra Tarka

@RY1@i02/2010/236/i02.2010.236.086.003a.001.jpg@RY2@

Marek Kolibski doradca podatkowy, radca prawny, partner w Kancelarii Kolibski Nikończyk Dec & Partnerzy

Od początku istnienia procedury wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego izby skarbowe starały się w sposób jak najbardziej wąski rozumieć przepisy prawa podatkowego. W ten sposób bardzo często odmawiały podatnikom interpretowania przepisów z innych gałęzi prawa, nawet jeśli dla oceny skutków podatkowych danej transakcji czy zdarzenia przepisy tej innej gałęzi miały fundamentalne znaczenie. Sądu administracyjne skutecznie zastopowały tę niekorzystną dla podatników praktykę. Obecnie przyszła kolej na prawo wspólnotowe oraz jego interpretowanie w indywidualnych interpretacjach prawa podatkowego. Na szczęście i w tej sprawie sądy administracyjne nie mają wątpliwości, że dyrektywy UE oraz ich preambuły powinny być w pełni uwzględniane przez ministra finansów w procesie wykładni przepisów prawa podatkowego. Zwłaszcza że w wielu sytuacjach przepisy dyrektywy mają bezpośredni skutek w państwie członkowskim. Brak w indywidualnej interpretacji stanowiska danej izby skarbowej co do wykładni wskazanych przez podatnika przepisów dyrektywy może nawet stanowić przesłankę uznania, że w danej sprawie została w rzeczywistości wydana tzw. milcząca interpretacja, której skutkiem jest przyjęcie za prawidłowe stanowiska wnioskodawcy.