Import usług z raju podatkowego korzysta z prawa do odliczenia VAT

Obowiązująca przed wejściem Polski do Unii Europejskiej ustawa z 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług i podatku akcyzowym zakazywała podatnikowi obniżania VAT oraz ubiegania się o zwrot VAT w stosunku do importowanych usług z rajów podatkowych. Odnosiło się to do zapłaty należności dokonywanej na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub kraju wymienionym w załączniku nr 9 do ustawy. Załącznik ten zawierał listę 41 państw uważanych za raje podatkowe.

Za raj podatkowy uważa się państwo, w których przepisy podatkowe są wyjątkowo łagodne dla podmiotów i kapitału zagranicznego. Kraje te są wykorzystywane przez bogatych przedsiębiorców oraz ich firmy do transferowania zysków i unikania płacenia podatków w krajach macierzystych, co jest zgodne z obowiązującym prawem.

Wspomniane regulacje zakazujące odliczenia VAT zostały utrzymane w art. 88 ust. 1 pkt. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm), czyli już po wstąpieniu Polski do Wspólnoty Europejskiej. Oznaczało to, że podatnik, który dokonywał importu usług z raju podatkowego, nie mógł obniżyć kwoty lub uzyskać zwrotu różnicy podatku należnego, jeżeli importował usługi w jednym z krajów wymienionych w załączniku nr 5 do nowej ustawy o VAT. Liczba państw uznawanych za raje podatkowe określona w nowej ustawie o VAT została zmniejszona z 41 do 39.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 30 września 2010 r. (sprawa C-395/09) orzekł, że utrzymany w mocy przepis zakazujący odliczenia VAT z tytułu importu usług z raju podatkowego jest niezgodny z art. 6 szóstej dyrektywy Rady 77/388/ EWG, której treść została przyjęta przez art. 176 dyrektywy Rady 2006/112/WE. Przepisy zakazują utrzymania w mocy przepisów krajowych mających zastosowanie w chwili wejścia szóstej dyrektywy 77/388 w danym państwie członkowskim, które w sposób ogólny wyłączają uprawnienia do odliczenia. Wyłączenia w prawie do odliczenia VAT muszą się odnosić do konkretnego rodzaju usług lub towarów, nie mogą mieć charakteru ogólnego.

Dodatkowo trybunał stwierdził, że zakaz odliczania VAT w polskiej ustawie nie chroni przed oszustwami podatkowymi. W przypadku osób dokonujących oszustw podatkowych w celu unikania opodatkowania można odmówić prawa do odliczenia na podstawie przepisów ogólnych ustawy o VAT. W dodatku państwo członkowskie może ograniczyć prawa do odliczenia, ale tylko wtedy, gdy uzyska zgodę Rady Europejskiej.

Ministerstwo Finansów powinno dostosować przepisy do prawa unijnego. Natomiast podatnicy, którzy dokonali importu usług z krajów wymienionych w załączniku nr 5 do ustawy o VAT, mogą, powołując się na wyrok trybunału, odzyskać nieodliczony VAT.

pb

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 30 września 2010 r. w sprawie C-395/09 Oasis East sp. z o.o.