Potwierdzenie odbioru faktur korygujących a zasada neutralności VAT

W opisanym przypadku, w świetle art. 29 ust. 4a ustawy o VAT, podatnik nie jest uprawniony do obniżenia podatku należnego w okresie rozliczeniowym, w którym faktycznemu obniżeniu uległ obrót. Z drugiej strony, podatnik jest zobowiązany do zwrotu na rzecz nabywcy towaru lub usługi środków pieniężnych stanowiących różnicę między fakturą pierwotną a fakturą korygującą. Taka sytuacja powoduje naruszenie podstawowej zasady, na której oparty jest wspólnotowy system VAT, tj. zasady neutralności. Zgodnie z tą zasadą VAT powinien obciążać ostatni etap obrotu, jakim jest konsumpcja towarów bądź usług. Ciężaru ekonomicznego podatku od towarów i usług nie może ponosić podatnik, natomiast powinien go ponosić ostateczny odbiorca towarów lub usług, czyli konsument.

Trzeba również pamiętać, że polskie przepisy nie przewidują żadnego formalnego mechanizmu umożliwiającego wyegzekwowanie od odbiorcy towaru lub usługi potwierdzenia odbioru faktury korygującej. Brak takiego mechanizmu powoduje, że uprawnienia podatnika wystawiającego fakturę korygującą uzależnione są całkowicie od działań podejmowanych przez odbiorcę faktury. Skutkiem braku działań po stronie odbiorcy faktury jest brak potwierdzenia odbioru faktury korygującej lub otrzymanie potwierdzenia z opóźnieniem przez podatnika (w późniejszym okresie niż okres rozliczeniowy, w którym została wystawiona faktura korygująca). W konsekwencji podatnik ponosi ekonomiczny ciężar podatku do momentu otrzymania potwierdzenia odbioru faktury korygującej, a to przecież stanowi naruszenie zasady neutralności.

Taki stan rzeczy już od jakiegoś czasu spotyka się ze słusznym sprzeciwem podatników, którzy opierając się na regulacjach prawa wspólnotowego, walczą o prawo do obniżenia podatku należnego w okresie rozliczeniowym, w którym obrót został faktycznie obniżony. Najczęściej wybieraną drogą jest złożenie wniosku o interpretacje indywidualną do ministra finansów. Oczywiście dyrektorzy izb skarbowych wytrwale przedstawiają stanowisko, zgodnie z którym potwierdzenie odbioru faktury korygującej należy posiadać. Tak naprawdę dopiero na poziomie sądu administracyjnego podatnik ma szansę na potwierdzenie swojego prawa mającego oparcie w zasadzie neutralności VAT. W obecnej sytuacji przepisy prawa wspólnotowego, orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UE oraz krajowych sądów administracyjnych powinny być wyraźnym sygnałem dla ustawodawcy, że należy dostosować przepisy krajowe tak, aby nie naruszały nie tylko zasady neutralności, ale również zasady proporcjonalności.

@RY1@i02/2010/118/i02.2010.118.086.002b.001.jpg@RY2@

Fot. Wojciech Górski

Kamil Lewandowski, doradca podatkowy w kancelarii Parulski & Wspólnicy

(EM)