Premia pieniężna jest rabatem

Za zrealizowanie pewnego poziomu zakupów w danym okresie (ustalonego w umowie) dostawcy nagradzali odbiorców premią pieniężną. Uzyskane premie odnoszą się do dostaw towarów zakupionych w określonym przedziale czasu. Warunkiem wspólnym zawartych umów jest uzyskanie premii za osiągnięcie określonego obrotu. Jak traktować premie pieniężne na gruncie prawa podatkowego, otrzymywane od dostawców za osiągnięcie określonej w umowie wielkości obrotu w danym czasie?

Podstawą opodatkowania VAT jest obrót. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Podstawę opodatkowania zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów, zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach oraz zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze.

Gdy wypłacona premia pieniężna jest związana z konkretną dostawą (dostawami) i nie wiąże się z wykonywaniem na rzecz sprzedawcy dodatkowych czynności, to nawet jeżeli jest to premia wypłacona po dokonaniu zapłaty, powinna być traktowana jak rabat. Rabat rozumieć należy jako zniżkę od ustalonej ceny określonego towaru lub usługi, wyrażoną procentowo lub kwotowo. Rozróżnia się rabaty na przyznane przed ustaleniem ceny oraz udzielane po jej ustaleniu. Rabat udzielony w momencie wystawienia faktury (rabat transakcyjny) nie ma znaczenia dla ustalenia podstawy opodatkowania VAT, ponieważ kwota należna od nabywcy już go uwzględnia - dane dotyczące rabatu znajdą swoje odzwierciedlenie w wystawionej fakturze stwierdzającej dokonanie sprzedaży. Rabat udzielony po sprzedaży i wystawieniu faktury, w której dokonano pierwotnego określenia obrotu (rabat potransakcyjny), wymaga wystawienia faktury korygującej.

W analizowanym przypadku podatnik, otrzymując premie pieniężne, nie był w żaden sposób zobowiązany przez dostawcę do wykonywania na jego rzecz jakichkolwiek innych czynności mających na celu intensyfikację sprzedaży czy promocję towarów. Tym samym otrzymywanie premii pieniężnej przez podatnika nie jest w żaden sposób związane z uzyskaniem przez dostawcę świadczenia wzajemnego, gdyż za takie świadczenie nie można uznać składania przez podatnika zamówień czy też dokonywania zakupów.

W takim kształcie sprawy premie nie stanowią zapłaty za świadczenie usług. Premie pieniężne otrzymane od kontrahentów można przyporządkować do konkretnych dostaw, bowiem obrót uprawniający podatnika do uzyskania gratyfikacji pieniężnych ustalony jest na podstawie wielkości faktycznie zrealizowanych zakupów dokonanych w konkretnie określonym przedziale czasowym (rok, miesiąc, kwartał). Wypłata premii następuje po osiągnięciu określonego w umowie poziomu obrotu i odnosi się do całości zakupów zrealizowanych przez wnioskodawcę, np. w rocznym okresie rozliczeniowym.

Aby więc ustalić wysokość premii należnej nabywcy towaru (podatnikowi), zsumowane muszą być poszczególne faktury dokumentujące konkretne dostawy, na podstawie których dokonywane jest obliczenie premii stanowiącej w efekcie obniżenie wartości tych poszczególnych dostaw w całym okresie rozliczeniowym objętym gratyfikacją w postaci przyznanej premii.

Otrzymywane przez podatnika premie pieniężne nie wiążą się ze świadczeniem na rzecz podmiotu wypłacającego premie usług wzajemnych, skutkiem tego nabycie przez podatnika towarów aż do uzyskania określonego poziomu obrotów nie jest usługą. Jednak otrzymana premia pieniężna w związku z dokonaniem zakupów określonej wartości jest de facto rabatem. W takim przypadku premia pieniężna nie jest odrębną czynnością podlegającą opodatkowaniu, lecz zmniejszeniem podstawy opodatkowania dokonanej dostawy towarów.

Opracowała Ewa Matyszewska

prawnik, doradca podatkowy w Kancelarii CMS Cameron McKenna

@RY1@i02/2010/075/i02.2010.075.086.004a.001.jpg@RY2@

Andrzej Pośniak, prawnik, doradca podatkowy w Kancelarii CMS Cameron McKenna

Omawiana interpretacja jest interesująca z kilku powodów. Przede wszystkim, trudno oprzeć się wrażeniu, że minister finansów, za pośrednictwem dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, uznał stanowisko podatnika - w tym jego uzasadnienie - za prawidłowe, po czym w swoim uzasadnieniu jako prawidłowe przedstawił nieco inne stanowisko. Ponadto interpretacja ta jest zarówno sprzeczna z bardzo powszechnie powtarzaną interpretacją zaprezentowaną przez ministra finansów w piśmie z 30 grudnia 2004 r., zgodnie z którą tego typu premia stanowi usługę podlegającą VAT, jak i z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, zgodnie z którym premie takie są neutralne w zakresie VAT. Co ciekawe, przyjęcie podejścia zaprezentowanego w omawianej interpretacji powoduje, że co do zasady kontrahenci podatnika, którzy odliczali VAT naliczony z faktur wystawionych przez tego podatnika, nie mieli prawa do tego odliczenia. W efekcie podmioty te mogą znaleźć się w niekorzystnej sytuacji, mimo zastosowania się w dobrej wierze do wspomnianego pisma ministra finansów z 30 grudnia 2004 r. Niestety, w zakresie opodatkowania VAT premii pieniężnych w obrocie prawnym znajduje się ogromna liczba sprzecznych ze sobą interpretacji.