Faktura udokumentuje usługi nieopodatkowane

Podstawowe zmiany wprowadzone w VAT dotyczą opodatkowania świadczenia usług pomiędzy podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą, tj. podatnikami (tzw. usługi Business to Business - B2B). W przypadku takich usług zgodnie z przepisami obowiązującymi do końca 2009 roku zasadą ogólną było ich opodatkowanie w miejscu, gdzie siedzibę ma usługodawca. Jednocześnie przewidzianych było wiele wyjątków od zasady ogólnej dotyczących, np. usług telekomunikacyjnych, reklamowych, transportowych, związanych z nieruchomościami, które określały miejsce świadczenia w odmienny sposób. Często jednak podatnicy mieli problem z prawidłowym zaklasyfikowaniem danej usługi, m.in. ze względu na ich złożony charakter. Typowym przykładem były usługi zarządcze, które zazwyczaj składają się z wielu świadczeń o bardzo różnej naturze - od czynności administracyjnych do doradztwa.

Od 1 stycznia 2010 r. regułą jest opodatkowanie usług w miejscu, gdzie siedzibę posiada usługobiorca. Dotyczy to zdecydowanej większości usług, włączając w to m.in. usługi określane obecnie jako tzw. niematerialne, usługi pośrednictwa, usługi wykonywane na ruchomym majątku rzeczowym itd. Zgodnie z tą zasadą opodatkowany będzie również transport towarów.

Od 1 stycznia 2010 r. szczególnego znaczenia nabiera także instytucja stałego miejsca prowadzenia działalności. Zgodnie z nowymi regulacjami, gdy usługobiorca posiada stałe miejsce prowadzenia działalności, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba, a usługi są świadczonego dla tego stałego miejsca, to takie usługi będą opodatkowane tam, gdzie się ono znajduje. Polskie firmy wykonujące usługi na rzecz podmiotów zagranicznych powinny m.in. sprawdzać, czy ich kontrahenci posiadają w Polsce stałe miejsce prowadzenia działalności (np. oddział), dla którego świadczona jest usługa.

Nowe zasady przewidują pewne wyjątki od zasady ogólnej. Główne odstępstwo dotyczy usług związanych z nieruchomościami. Będą one nadal opodatkowane w miejscu położenia nieruchomości, z którymi są związane. Dotyczyć to będzie np. usług hotelowych, usług najmu/dzierżawy nieruchomości, usług budowlanych. Przykładowo usługa budowy budynku w Polsce będzie obciążona polskim VAT.

Kolejny wyjątek będzie związany z tzw. usługami krótkoterminowego wynajmu środków transportu. Przez najem krótkoterminowy rozumie się ciągłe posiadanie lub korzystanie ze środka transportu nie dłużej niż 30 dni (90 dni dla jednostek pływających). Usługi te będą opodatkowane w miejscu, w którym te środki będą faktycznie oddawane do dyspozycji usługobiorcy. Zasada ta obejmie np. wynajem samochodów - jeśli samochód zostanie oddany do dyspozycji podatnika na Okęciu w Warszawie, to taka usługa powinna zostać obciążona polskim VAT.

Ustawa o VAT określa również inne wyjątki, ale będą one miały zastosowanie w ograniczonym zakresie.

Ważne

W przypadku usług transportowych świadczonych pomiędzy polskimi podatnikami istotne będzie również określenie odpowiedniej stawki VAT (tj. 22 lub 0 proc.)

@RY1@i02/2010/016/i02.2010.016.055.003a.001.jpg@RY2@

Tomasz Siek, doradca podatkowy, menedżer w Deloitte

Tomasz Siek

doradca podatkowy, menedżer w Deloitte