Rozliczenia VAT będą prostsze

Zmiany omówione w niniejszym dodatku zostały wprowadzone w ramach pierwszej od lat systemowej reformy systemu europejskiego podatku od wartości dodanej.

Nowe przepisy dotyczą zasadniczo trzech podstawowych zagadnień: nowych zasad dotyczących miejsca świadczenia usług, uproszczenia procesu występowania o zwrot VAT przez podmioty zagraniczne oraz wprowadzenia dodatkowych obowiązków ewidencyjnych w zakresie transakcji międzynarodowych.

Została wprowadzona nowa zasada ogólna w transakcjach pomiędzy podatnikami. Usługi będą opodatkowane tam, gdzie siedzibę lub stałe miejsce działalności ma usługobiorca.

Zasadą w przypadku usług świadczonych na rzecz podatników z innych państw Unii Europejskiej stanie się tymczasem rozliczenie VAT przez nabywcę w ramach tzw. mechanizmu reverse charge (czyli samo naliczenia podatku). Dlatego usługi nie powinny być obciążone VAT w kraju świadczącego usługę, a usługobiorcy dużo rzadziej niż dotąd będą musieli ubiegać się o zwrot tego podatku w państwie usługobiorcy, gdyż sami naliczą i odliczą ten podatek w deklaracji VAT.

Ta zmiana wydaje się kolejnym krokiem w harmonizacji VAT, realizując jednocześnie w praktyce podstawową zasadę VAT - zasadę jego neutralności dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.

Oczywiście, nowe przepisy przewidują wiele wyjątków od wspomnianych zasad ogólnych. Część z tych wyjątków ma obowiązywać trwale (np. usługi związane z nieruchomościami), a niektóre tylko do końca 2010 roku (usługi związane m.in. z kulturą, sportem, targami itp., które jeszcze przez rok będą opodatkowane tam, gdzie są faktycznie świadczone). Nowością jest również jasne odniesienie się do stałego miejsca prowadzenia działalności jako decydującego o miejscu opodatkowania.

Biorąc pod uwagę zakres i naturę wprowadzanych zmian Rada Unii Europejskiej zamierza wyjaśnić kluczowe wątpliwości dotyczące nowych przepisów w formie zmian do rozporzadzenia nr 1777/2005, czyli aktu prawnego obowiązującego bezpośrednio we wszystkich krajach członkowskich. Wiele z tych wątpliwości zostanie szczegółowo omówionych w ramach tego dodatku.

Wprawdzie znacznie rzadziej niż dotychczas, ale nadal będą istnieć sytuacje, w których podatnicy VAT poniosą wydatki obciążone VAT w kraju innym niż ich siedziba. Podatek ten będzie można odzyskiwać według nowych zasad, które powinny przyczynić się do uproszczenia i przyśpieszenia zwrotów.

Rozliczanie VAT za pomocą mechanizmu reverse charge wiąże się też z wprowadzeniem większej kontroli na poziomie wymiany informacji między państwami członkowskimi w zakresie przepływu towarów i usług w ramach Unii Europejskiej.

Od 1 stycznia 2010 r. na terenie całej UE w deklaracjach podsumowujących będą musiały być wykazane zarówno dostawy towarów, jak i świadczenie usług na rzecz podatników w innych krajach UE. Ponadto deklaracje będą składane nie kwartalnie, ale za okresy miesięczne i, co do zasady, już w terminie do 15. dnia następnego miesiąca.

Wchodzące w życie przepisy w połączeniu z fundamentalnymi zmianami dotyczącymi miejsca świadczenia usług powodują, że polscy przedsiębiorcy muszą ponownie zastanowić się, czy są gotowi do stosowania nowych przepisów.

@RY1@i02/2010/016/i02.2010.016.055.0001.001.jpg@RY2@

Michał Kłosiński, doradca podatkowy, partner w Zespole ds. Podatków Pośrednich Deloitte

Michał Kłosiński

doradca podatkowy, partner w Zespole ds. Podatków Pośrednich Deloitte