Jakie warunki należy spełnić, by świadczyć usługę tax free

Usługa ta świadczona jest na rzecz osób fizycznych, które nie posiadają miejsca stałego zamieszkania na terytorium Unii Europejskiej (UE). Umożliwia ona zwrot VAT tym osobom w przypadku nabycia towarów na terytorium naszego kraju, które w stanie nienaruszonym zostały wywiezione poza terytorium UE w bagażu osobistym podróżnego. Przy czym procedura ta nie dotyczy nabycia paliw silnikowych.

Zwrot VAT podróżnym spoza UE może być dokonany przez sprzedawców towarów lub odrębnych pośredników prowadzących działalność w zakresie jego zwrotu. Koniecznym warunkiem jest to, że podróżny wywiózł zakupiony towar poza teren UE nie później niż w ostatnim dniu trzeciego miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonał jego zakupu. Minimalna kwota łącznej wartości zakupów wraz z VAT, wynikająca z dokumentu wystawionego przez sprzedawcę, przy której podróżny może żądać zwrotu, wynosi 200 zł.

Aby podmiot dokonujący sprzedaży mógł samodzielnie zwracać VAT podróżnym, musi spełniać kilka warunków. Przede wszystkim musi być zarejestrowany jako czynny podatnik VAT oraz prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas fiskalnych. Ponadto samodzielny zwrot podatku przez sprzedawcę jest możliwy, gdy jego obrót za poprzedni rok podatkowy był wyższy niż 400 000 zł oraz gdy dokonuje tego zwrotu wyłącznie w odniesieniu do towarów nabytych przez podróżnego właśnie u niego. Zwrot taki jest również możliwy w sytuacji, gdy sprzedawca wprawdzie nie spełnia warunku o wysokości obrotu za poprzedni rok podatkowy, ale w roku, w którym dokonał sprzedaży, obrót ten przekroczył wskazaną wartość.

Poza spełnieniem przesłanek wskazanych powyżej, sprzedawcy muszą, po pierwsze, poinformować naczelnika urzędu skarbowego na piśmie, że mają status sprzedawcy w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Po drugie, zapewnić podróżnym pisemną informację o zasadach zwrotu podatku w czterech językach: polskim, angielskim, niemieckim i rosyjskim. Po trzecie, oznaczyć punkty sprzedaży znakiem informującym podróżnych o możliwości zakupu w tych punktach towarów, od których przysługuje zwrot podatku. Po czwarte, poinformować naczelnika urzędu skarbowego o miejscu, gdzie podróżny dokonujący u nich zakupu towarów może odebrać podatek.

Wzór znaku informującego podróżnych o możliwości zakupu w punktach sprzedaży towarów, od których przysługuje zwrot podatku od towarów i usług, oraz wzór stempla potwierdzającego wywóz towarów poza terytorium Unii Europejskiej został dookreślony w rozporządzeniu ministra finansów z 28 marca 2011 r. (Dz.U. nr 68, poz. 361).

Po stronie sprzedawcy zwrot podatku ewidencjonowany jest jako sprzedaż ze stawką 0 proc., aczkolwiek dopiero w okresie, w którym otrzymał on dokument potwierdzający wywóz zakupionych towarów. Od 1 kwietnia 2011 r. wprowadzono do art. 129 ust. 2 ustawy o VAT zmiany, dzięki którym sprzedawca ma więcej czasu na zastosowanie tej stawki. W ujęciu finansowym jest to zatem traktowane tak, jakby sprzedawca dokonał eksportu lub wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.

Sam zwrot podatku jest dokonywany podróżnym w polskich złotych. Nowelizacja umożliwia również oprócz stosowanej dotychczas wypłaty gotówkowej także zwrot bezgotówkowy w formie polecenia przelewu, czeku rozrachunkowego lub karty płatniczej. W praktyce najczęściej zwrot następuje w takiej formie, w jakiej dokonano zakupu. Jest to ważne dla osób płacących kartą, która jest potrzebna również przy zwrocie podatku.

Podstawą do dokonania zwrotu podatku jest przedstawienie przez podróżnego imiennego dokumentu wystawionego przez sprzedawcę, zawierającego w szczególności kwotę podatku zapłaconego przy dostawie towarów. Wywóz towarów powinien być potwierdzony na tym dokumencie przez urząd celny stemplem zaopatrzonym w numerator. Do dokumentu należy też dołączyć wystawiony przez sprzedawcę paragon z kasy rejestrującej.

Podkreślić należy, że obecnie nie ma już urzędowego formularza potwierdzającego wywóz towaru na potrzeby zwrotu podatku. Tym samym to na sprzedającym ciąży obowiązek przygotowania wzoru tego dokumentu, uwzględniając przepisy rozporządzenia z 28 marca 2011 r.

Sprzedawca, co do zasady, ewidencjonuje sprzedaż stosując stawkę właściwą dla danego towaru. Otrzymanie dokumentu potwierdzającego wywóz towaru uprawnia go do objęcia takiej sprzedaży stawką 0 proc. VAT. Dokument ten jednak musi zostać mu przedłożony przez podróżnego w okresie objętym rozliczeniem danej sprzedaży na potrzeby VAT. Przykładowo, sprzedaż nastąpiła w lutym, a deklaracja za ten miesiąc jest składana do 25 marca. Jeżeli zatem sprzedawca otrzyma potwierdzenie wywozu tego zakupu do 25 marca, może ująć taką sprzedaż ze stawką 0 proc. w deklaracji VAT-7 składanej za luty. Jeżeli potwierdzenie otrzymał w terminie późniejszym, nie później niż w okresie 10 miesięcy od końca miesiąca, w którym sprzedaż nastąpiła, ma on prawo do korekty. Nie będzie to jednak korekta deklaracji za luty, ale korekta podatku należnego wykazanego w deklaracji za okres, w którym otrzymał dokument potwierdzający wywóz. Przykładowo, sprzedaż nastąpiła w lutym, ale potwierdzenie sprzedawca otrzymał dopiero w lipcu. Termin 10 miesięcy został zachowany, a w deklaracji lutowej sprzedaż tę musiał wykazać ze stawką właściwą dla danego towaru. Stąd też obniża kwotę podatku należnego w deklaracji za lipiec, składanej do 25 sierpnia.

Warto zwrócić uwagę, że w przypadku przekroczenia terminu do złożenia deklaracji za miesiąc objęty sprzedażą kwota podatku zwróconego nie będzie wykazana w pozycji objętej stawką 0 proc., ale w pozycji sprzedaży opodatkowanej stawką właściwą dla danego towaru. Ponadto, jeżeli dokument ten zostanie przedłożony później niż w okresie wskazanych 10 miesięcy, sprzedawca wprawdzie może dokonać zwrotu podatku, ale nie będzie mógł obniżyć kwoty podatku należnego. Nie będzie to zatem dla niego opłacalne finansowo, chyba że potraktuje to jako swoisty rabat dla nabywcy.

Dokument tax free musi potwierdzać sprzedaż na rzecz podróżnego, który nabył towar, oraz wywiezienie go poza terytorium UE. Jak już wspomniałem, od 1 kwietnia w miejsce dokumentu imiennego sporządzanego według urzędowego wzoru można stosować zwykły dokument wystawiony przez sprzedawcę. Niezbędne dane, które powinien zawierać taki dokument będący podstawą zwrotu VAT podróżnym, minister finansów określił w rozporządzeniu z 28 marca 2011 r. Wymienia ono szczegółowo elementy, które powinny znaleźć się w treści takiego dokumentu.

Warto wskazać, że sprzedawcy powinni zwrócić szczególną uwagę na poprawność merytoryczną treści tego dokumentu. Jak bowiem wskazał WSA w orzeczeniu z 14 kwietnia 2010 r. (sygn. akt I SA/Lu 645/09), przysługujące podatnikowi prawo do zastosowania 0-proc. stawki VAT w przypadku sprzedaży na zasadach tax free nie może być oparte na posiadaniu jakiegokolwiek dokumentu. Dokument ten musi się cechować poprawnością materialną, a zatem potwierdzać sprzedaż na rzecz faktycznego nabywcy, który w rzeczywistości nabył towar, a następnie wywiózł go poza terytorium Wspólnoty i zwrócił się do sprzedawcy o zwrot podatku i zwrot ten otrzymał. Zatem koniecznym warunkiem zastosowania preferencyjnej stawki VAT jest udokumentowanie wywozu poza granice UE za pomocą prawidłowo wystawionych dokumentów tax free, potwierdzających rzeczywiste zdarzenia.

Organy podatkowe mają prawo zakwestionowania prawa do stosowania 0-proc. stawki VAT przede wszystkim w sytuacji, kiedy sprzedawca nie posiada dokumentu potwierdzającego wywóz towaru poza terytorium UE lub dokument ten został wystawiony niepoprawnie. Nie jest bowiem możliwe inne udowodnienie wywozu towarów poza prawidłowo wystawionym dokumentem tax free.

Konsekwencją kwestionowania stawki 0 proc. jest konieczność odprowadzenia podatku według stawki właściwej dla sprzedawanego towaru. W przypadku wypłaty podróżnemu podatku dla sprzedawcy oznacza to niejako podwójne obciążenie finansowe: raz poprzez dokonany zwrot podatku, drugi raz poprzez konieczność jego zapłaty do organu podatkowego.

Możliwe jest również zakwestionowanie stawki 0 proc., jeżeli sprzedaż potwierdzona dokumentem wywozu nastąpiła w okresach wcześniejszych, za które deklaracja została już złożona. Będzie to wówczas prowadziło nie do definitywnego zakwestionowania zwrotu podatku, ale wiązać się będzie z korektą deklaracji za okres, kiedy potwierdzenie sprzedawca otrzymał. Złożenie takiej korekty będzie możliwe po zakończonej u sprzedawcy kontroli skarbowej lub podatkowej.

Art. 126 - 130 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 107, poz. 1054).

@RY1@i02/2011/181/i02.2011.181.086.012a.001.jpg@RY2@

dr Krzysztof Biernacki doradca podatkowy

Rozmawiała Magdalena Majkowska