Jak rozliczyć pod kątem podatku od towarów i usług umowy pożyczek

@RY1@i02/2011/084/i02.2011.084.183.004d.001.jpg@RY2@

Arkadiusz Michaliszyn, prawnik, partner w CMS Cameron McKenna

Sprawa ta ma podwójne znaczenie. Po pierwsze, umowa pożyczki podlega 2-proc. podatkowi od czynności cywilnoprawnych (z wyjątkiem pożyczek udzielanych przez udziałowców), z tym że ze zwolnienia z PCC korzystają umowy, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu tej czynności jest: opodatkowana VAT lub zwolniona z VAT. Prawidłowe ujęcie pożyczki w deklaracji VAT może okazać się kluczowe przy okazji ewentualnego sporu z organami skarbowymi w sprawie zwolnienia pożyczki z PCC. Po drugie, nieprawidłowe sporządzenie deklaracji może skutkować sankcją karno-skarbową dla osoby odpowiedzialnej, nawet jeżeli nieprawidłowości nie towarzyszy zaniżenie podatku.

Niewątpliwie podstawą opodatkowania usługi pożyczki są odsetki i one stanowią podstawę opodatkowania sprzedaży zwolnionej z VAT. Znacznie więcej trudności sprawia ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego. A raczej problem ten jest nierozstrzygnięty. Co do zasady, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wykonania usługi. Przepisy nie przewidują szczególnego momentu powstania obowiązku podatkowego dla usług finansowych. Wydaje się, że usługa pożyczki jest wykonana w chwili, gdy pożyczkodawca wydaje przedmiot pożyczki (zwykle pieniądze) pożyczkobiorcy. Teoretycznie zatem obowiązek podatkowy w VAT powstaje w tym dniu. Jednak ustalenie podstawy opodatkowania na tę chwilę w większości przypadków nie jest możliwe. Innymi słowy, ścisłe trzymanie się litery prawa prowadziłoby na manowce. Na szczęście z pomocą przychodzą urzędy skarbowe - w wielu interpretacjach spotkać się można z poglądem, że obowiązek podatkowy powstaje w dniu, w którym odsetki są należne. Trudno powiedzieć, na którym przepisie oparty jest ten pogląd, ale przynajmniej zastosowanie się do tej wskazówki jest wykonalne i dlatego zastosowanie się do tej wykładni jest uzasadnione.

not. EM