Kradzież nie pozbawia prawa do rozliczenia VAT

Podatnik nabył od kontrahenta niemieckiego opony, które znajdowały się w Grecji. Do zorganizowania transportu opon do magazynu spółki wynajęty został na giełdzie transportowej polski spedytor - firma A. W ustalonym terminie transport opon nie dotarł do magazynu spółki, a od następnego dnia telefon pracownika firmy A nie odpowiadał. Spółka dotarła do właściciela firmy A, który oświadczył, że pod jego firmę podszywają się oszuści, którzy już oszukali co najmniej 5 firm z różnych branż. Spółka powiadomiła policję o kradzieży opon.

Firma otrzymała interpretację indywidualną (nr IPTPP2/443-69/12/12-4/KW), z której wynika konieczność rozpoznania obowiązku podatkowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów na terytorium Polski. Czy ma zatem prawo do odliczenia podatku od towarów i usług?

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik VAT oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.

Zasada ta wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

Niedobory mogą być zawinione i niezawinione. Te pierwsze to niedobory, które powstały na skutek niedopełnienia obowiązków przez osobę materialnie odpowiedzialną za powierzone jej mienie. Z kolei niedobory niezawinione to te, które powstały z przyczyn niezależnych od osób materialnie odpowiedzialnych. Mogą one powstać na skutek zdarzeń losowych, np.: pożaru, kradzieży, powodzi, zalania, jak też wskutek transportu, braku prądu itp. Są to przyczyny, na które osoba materialnie odpowiedzialna nie miała żadnego wpływu.

W przypadku powstania niedoborów (zarówno zawinionych, jak i niezawinionych) dochodzi do sytuacji, w której nabyte towary nie zostaną wykorzystane do działalności opodatkowanej, co jest warunkiem niezbędnym dokonania odliczenia.

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE w przypadku, gdy zakup danego towaru przez podatnika jest dokonany z zamiarem wykorzystania go do działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, to mimo utraty tego towaru z przyczyn od podatnika niezależnych, tj. w sposób niezawiniony, czy z powodów pozostających poza kontrolą podatnika, przysługuje prawo do odliczenia podatku w związku z ww. nabyciem.

Oznacza to, że podatnikowi na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów, jeżeli w efekcie końcowym towary te nie posłużą czynnościom opodatkowanym na skutek wystąpienia kradzieży z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy.

Interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 10 sierpnia 2012 r. nr IPTPP2/443-465/12-4/JN

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2012/175/i02.2012.175.07100030i.802.jpg@RY2@

Roman Namysłowski, dyrektor w Ernst & Young

Zachowanie zasady neutralności VAT dla podatnika wymaga, aby miał on prawo do odliczenia podatku naliczonego w przypadku kradzieży towaru nawet jeszcze przed wykorzystaniem go do działalności opodatkowanej. Tym bardziej że brak możliwości takiego wykorzystania wynikał z działań osób trzecich pozostających poza kontrolą podatnika. W konsekwencji każdy podatnik, który doświadczył takich nieuczciwych działań, może odliczać VAT, jeżeli oczywiście miał zamiar wykorzystywania tych towarów do działalności opodatkowanej. Wątpliwości budzi jednak wcześniejsze stanowisko władz skarbowych, które zobowiązało poszkodowanego w wyniku kradzieży do rozpoznania wewnątrzwspólnotowego nabycia (WNT). Tymczasem już z samej definicji tego nabycia w ustawie o VAT można wysnuć wniosek, że podatnik nie powinien wykazywać tej czynności w swoich rozliczeniach. WNT jest bowiem nabycie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, a tu z takim nabyciem nie mamy do czynienia. Definicja WNT jest zwierciadlanym odbiciem definicji dostawy towarów - a na gruncie tej czynności sądy wielokrotnie się wypowiadały, że w przypadku kradzieży towaru poszkodowany nie dokonuje ich dostawy.