Jaki zwrot VAT można uzyskać w związku z budową lub remontem

Wiosna i lato to sezon remontowo-budowlany. Osoby fizyczne, które kupują materiały budowlane, mogą odzyskać część poniesionych wydatków. Należy im się zwrot części VAT, zapłaconego w cenie kupionych towarów. Aby go otrzymać, trzeba złożyć w urzędzie skarbowym wniosek udokumentowany fakturami. Warto to zrobić, bo przy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, odzyskać można ponad 30 tys. zł, a połowę tej kwoty w przypadku remontu. Jest jednak kilka warunków.

Rodzaje inwestycji

Wniosek o zwrot można składać nie częściej niż raz w roku. Rekompensata przysługuje osobom, które poniosły wydatki na zakup materiałów budowlanych w związku z inwestycją polegającą na:

wbudowie, nadbudowie lub rozbudowie budynku na cele mieszkalne lub przebudowie (przystosowaniu) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstał lokal mieszkalny,

wremoncie domu lub mieszkania.

Szczegółowy wykaz robót zaliczanych do remontu można znaleźć w załączniku do ustawy z 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków zwianych z budownictwem mieszkaniowym (dalej: ustawa o zwrocie). Prace remontowe uprawniające do zwrotu to nie tylko te, które prowadzimy w obecnym lokum, ale również prace wykończeniowe w mieszkaniu czy domu kupionym w stanie deweloperskim.

Właściwa dokumentacja

W zależności od rodzaju inwestycji należy mieć odpowiednie dokumenty, poświadczające prawo do lokalu. W przypadku budowy i innych prac wymagających pozwolenia na budowę wymagane jest prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (tytuł prawny wynikający m.in. z prawa własności, użytkowania wieczystego) oraz pozwolenie na budowę. Trzeba je mieć najpóźniej na dzień składania wniosku (wydatki poniesione przed jego uzyskaniem też będą objęte zwrotem). Przy remoncie wystarczający jest tytuł prawny do domu lub mieszkania (własność, najem itd.).

Poniesione wydatki muszą być udokumentowane fakturami. Zwrot dotyczy tych materiałów budowlanych, na które stawka VAT wzrosła od 1 maja 2004 r. z 7 proc. do 22 proc., a obecnie wynosi 23 proc. Katalog takich towarów zawarty jest w załączniku do obwieszczenia ministra infrastruktury z 3 września 2010 r. Wykaz oparty jest na Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług z 2008 r. Kopie dokumentów poświadczających tytuł prawny do nieruchomości oraz kopie faktur dołącza się do wniosku.

Z punktu widzenia inwestora najważniejszą sprawą jest to, ile może odzyskać. Im wyższe wydatki, tym wyższy będzie zwrot. Podatnik musi samodzielnie obliczyć przysługującą mu kwotę zgodnie z ustawowymi wytycznymi i według odpowiedniego wzoru. Musi też pamiętać, że zwrot jest limitowany. Zasady obliczania jego kwoty oraz określania właściwego limitu skomplikowały się od 2011 r. wraz ze wzrostem stawki VAT na materiały budowlane z 22 proc. do 23 proc. W konsekwencji inne wskaźniki przeliczeniowe należy przyjmować w zależności od tego, jaka stawka widnieje na fakturze (czyli kiedy kupione były materiały budowlane). Także limity zwrotu wyliczane są odrębnie dla podatników, którzy pierwsze podanie składają w okresie obowiązywania wyższej stawki VAT i tych, którzy już wnioskowali o zwrot w czasie, gdy obowiązywał 22-proc. VAT (chyba że od czasu złożenia tego wniosku minęło już pięć lat).

Obowiązujące limity

Sporządzając wniosek, należy ustalić limit zwrotu, przy czym osobny dotyczy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, a osobny remontu.

W pierwszym przypadku można odzyskać nie więcej niż 12,195 proc. kwoty stanowiącej iloczyn 70 mkw. i ceny 1 mkw. powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ostatnio ogłoszonej przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego przed kwartałem złożenia wniosku.

Dla wniosków składanych w II kwartale tego roku, czyli do końca czerwca, właściwa jest cena 3829 zł (za IV kwartał 2011 r. ). We wnioskach składanych od 1 lipca do 30 września należy uwzględniać cenę 4130 zł (za I kwartał 2012 r.). Limity budowlane wynoszą zatem odpowiednio 32 686,26 zł i 35 256 zł. Dotyczą one jednak tylko osób, które pierwszy wniosek składają w okresie obowiązywania 23-proc. stawki VAT.

Osoby, które pierwszy wniosek składały w okresie obowiązywania 22-proc. stawki VAT, do obliczenia limitu przyjmują wskaźnik 12,295 proc. Zatem obowiązujące ich limity to 32 954,28 zł i 35 545 zł. Różnice są niewielkie, jednak w przypadku wysokich zwrotów zbliżających się lub przekraczających granicę limitu mogą mieć one istotne znaczenie.

Inaczej należy liczyć limity remontowe. Osoby składające pierwszy wniosek w okresie obowiązywania 23-proc. stawki VAT mogą odzyskać nie więcej niż 12,195 proc. kwoty stanowiącej iloczyn 30 mkw i ceny 1 mkw., czyli 14 008,40 zł, jeśli wniosek złożą do końca czerwca lub 15 110 zł, jeśli będą wnioskować o zwrot w III kwartale 2012 r.

Jeżeli podatnik składał pierwszy wniosek przed 1 stycznia 2011 r., gdy obowiązywała 22-proc. stawka VAT, to przyjmuje wskaźnik 12,295 proc. Obliczone w ten sposób limity wynoszą odpowiednio 14 123,27 zł i 15 233,50 zł.

Wszystkie limity zwrotu dotyczą okresów pięcioletnich, liczonych od daty złożenia pierwszego wniosku. W praktyce oznacza to, że ubiegając się o kolejną rekompensatę, należy odliczyć od limitu aktualnego na dzień składania wniosku zwrot już otrzymany.

Po ustaleniu limitu można obliczyć kwotę zwrotu. Z faktur wystawionych ze stawką 22-proc. VAT zwrot wynosi 68,18 proc. kwoty podatku zapłaconego w cenie zakupionych materiałów budowlanych. Podatnik, który posiada faktury z 23-proc. VAT, może odzyskać 65,22 proc. kwoty podatku zapłaconego w cenie zakupionych materiałów budowlanych.

Pieniądze powinny trafić do podatnika w ciągu pięciu miesięcy. Czas oczekiwania zależy od sposobu załatwienia sprawy, tj. w drodze decyzji bądź bez jej wydania, gdy wniosek nie budzi wątpliwości.

Wniosek do urzędu

Nie obowiązuje urzędowy wzór wniosku o zwrot, ale w urzędach skarbowych i na stronie internetowej Ministerstwa Finansów www.mf.gov.pl. dostępny jest druk, z którego podatnicy powszechnie korzystają. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko popełnienia błędów czy braków formalnych w pisanych własnoręcznie podaniach. Formularz oznaczony jest symbolem VZM-1. Wraz z nim trzeba złożyć odpowiedni załącznik, w którym podatnik podaje numery faktur i określa wartość poniesionych wydatków: VZM-1/B - dla materiałów budowlanych z 22-proc. VAT; VZM-1C - dla materiałów budowlanych z 23-proc. VAT.

Osoby posiadające jeszcze faktury z lat 2004 - 2005 r., z których wydatki odliczały w ramach nieobowiązujących ulg mieszkaniowych w PIT, mogą ubiegać się o zwrot VAT z tych samych faktur. Posługują się wtedy załącznikiem VZM-1A. Tym osobom przysługują jednak dużo niższe limity i kwoty zwrotu, które obliczają na szczególnych zasadach określonych w art. 3 ust. 6 ustawy o zwrocie.

Wniosek składa się w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby fizycznej w dniu złożenia przez nią wniosku. Osoby pozostające w związkach małżeńskich mogą składać wspólny wniosek o zwrot lub wnioski osobne. W obu przypadkach wymagane są podpisy męża i żony.

Najczęstsze błędy we wnioskach

● niekompletne wnioski, brak podpisu małżonka,

● nieczytelne kopie faktur dołączane do wniosków,

● brak symbolu PKWiU na fakturach oraz informacji o zapłacie za materiały budowlane,

● ujmowanie towarów nieobjętych wykazem,

● wykorzystywanie tych samych faktur do różnych wniosków,

● odliczanie wydatków, które nie są wyłącznie związane z budownictwem mieszkaniowym, lecz np. dotyczą również prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej.

PRZYKŁADY

1 Jak odliczać zwrot uzyskany w poprzednim związku małżeńskim

Zasadą jest, że limit przysługujący na dzień złożenia kolejnego wniosku w tym samym pięcioletnim okresie stanowi różnicę pomiędzy kwotą limitu przysługującego w ciągu 5 lat a kwotą już wykorzystaną w tym okresie. W przypadku osoby fizycznej pozostającej w związku małżeńskim kwota zwrotu dotyczy łącznie obojga małżonków. Jeżeli jednak przed zawarciem związku małżeńskiego, osoba fizyczna otrzymała już rekompensatę, to w kolejnym wniosku obliczoną kwotę pomniejsza o zwrot już otrzymany. Natomiast w sytuacji gdy w czasie trwania małżeństwa osoba fizyczna otrzymała kwotę zwrotu, a następnie związek małżeński ustał lub sąd orzekł separację, przysługującą jej kwotę zwrotu pomniejsza się o 50 proc. kwoty wcześniej otrzymanej, jeżeli składany był wspólny wniosek małżonków, lub o kwotę otrzymanego zwrotu, jeżeli składany był odrębny wniosek.

2 Od czego zależy czas oczekiwania na wypłatę pieniędzy

Zwrotu kwoty wykazanej we wniosku dokonuje naczelnik urzędu skarbowego, przy czym może to nastąpić w dwóch trybach. Ma to wpływ na czas oczekiwania na zwrot. Jeżeli prawidłowość złożonego wniosku nie budzi wątpliwości, naczelnik urzędu skarbowego nie wydaje decyzji, a zwrot dokonywany jest w terminie 4 miesięcy od dnia złożenia wniosku. W takim wypadku pieniądze są wypłacane w kwocie obliczonej przez podatnika. Natomiast w przypadku jakichkolwiek wątpliwości dokonanie zwrotu poprzedza wydanie decyzji naczelnika urzędu skarbowego, określającej wysokość kwoty zwrotu. Decyzję tę naczelnik urzędu skarbowego wydaje w terminie 4 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Wypłata następuje w terminie 25 dni od dnia doręczenia decyzji. Zatem w tym wypadku maksymalny okres oczekiwania się wydłuży.

3 Czy bierze się pod uwagę limit aktualny na dzień składania wniosku

W sierpniu, czyli w III kwartale 2012 r., kiedy to podatnik zamierza składać wniosek, obowiązywać będzie limit zwrotu dla budowy w wysokości 35 256 zł. Z pytania wynika, że pierwszy wniosek podatnik składał w ubiegłym roku, czyli już w okresie obowiązywania 23-proc. stawki VAT. Składając wniosek w sierpniu, uwzględni zatem właśnie ten limit. Ponieważ jednak ograniczenie wysokości zwrotu stosuje się w okresie pięciu lat, oznacza to, że od kwoty limitu aktualnego na dzień składania wniosku podatnik będzie musiał odliczyć zwrot już poprzednio otrzymany. Z uwagi na to, że ubiegłoroczny zwrot wyniósł 20 000 zł, podatnik, składając wniosek w tym roku, może uzyskać maksymalnie 15 256 zł (35 256 zł - 20 000 zł).

Ważne

Wydatki muszą być udokumentowane fakturami. Zwrot dotyczy tych materiałów budowlanych, na które stawka VAT wzrosła od 1 maja 2004 r. z 7 proc. do 22 proc., a obecnie wynosi 23 proc.

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz.U. nr 177, poz. 1468 z późn. zm.). Obwieszczenie ministra infrastruktury z 3 września 2010 r. w sprawie ogłoszenia obowiązującego od 1 stycznia 2011 r. wykazu materiałów budowlanych, które do 30 kwietnia 2004 r. były opodatkowane stawką podatku od towarów i usług w wysokości 7 proc., a od 1 maja 2004 r. są opodatkowane podatkiem VAT (Dz.Urz. MI nr 11, poz. 35).