Kolejny zwrot w orzecznictwie w sprawie szkoleń

Od 1 stycznia 2011 r., tj. od czasu wprowadzenia zmian w ustawie z 11 marca 2004 r. o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) w zakresie zwolnienia dla usług szkoleniowych, wiele kontrowersji budzi stosowanie zwolnienia przez firmy szkoleniowe świadczące usługi na rzecz podmiotów, które otrzymały na te cele dotacje ze środków publicznych, np. szkolenia finansowane z funduszy unijnych w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Wątpliwości budzi stosowanie przepisu par. 13 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia wykonawczego do ustawy o VAT z 4 kwietnia 2011 r. (Dz.U. nr 73, poz. 392), przewidującego zwolnienie z VAT dla usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, finansowanych w co najmniej 70 proc. ze środków publicznych.

W interpretacjach indywidualnych wydawanych w 2011 roku Ministerstwo Finansów twierdziło, że jedynie faktyczny beneficjent dotacji może korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie tego przepisu. Natomiast zwolnienie nie miałoby zastosowania dla usług szkoleniowych (z zakresu kształcenia zawodowego), które są zlecane firmie szkoleniowej przez podmiot będący beneficjentem funduszy unijnych. Wówczas, jak twierdziły organy, finansowanie nie następuje bezpośrednio ze środków publicznych, lecz z własnych środków beneficjenta dotacji. Trudno się z tym zgodzić, gdyż beneficjent otrzymuje dotacje na ściśle określone cele, które obejmują m.in. wydatki na szkolenia. Co więcej, dotacje są przekazywane na odrębny rachunek bankowy beneficjenta i musi on szczegółowo rozliczyć się z wykorzystania uzyskanych kwot na określone wydatki uznane za koszty kwalifikowalne. Zatem zapłata wynagrodzenia firmie szkoleniowej niewątpliwie następuje ze środków publicznych.

Pod koniec 2011 r. zmieniło się stanowisko organów podatkowych w zakresie omawianego zagadnienia. W świetle nowego podejścia, firmy szkoleniowe otrzymujące wynagrodzenie od podmiotu, który otrzymał dofinansowanie na szkolenia ze środków publicznych, powinny stosować zwolnienie z VAT (przy założeniu spełnienia pozostałych warunków). Naliczenie VAT przez firmę szkoleniową w takiej sytuacji może zatem skutkować po stronie usługobiorcy brakiem prawa do odliczenia tego podatku przez usługobiorcę (podmiot będący beneficjentem środków unijnych) oraz nieuwzględnieniem kwoty VAT jako kosztu kwalifikowalnego w rozliczeniu dotacji, tj. brakiem finansowania nieodliczalnego VAT z dotacji.

Stanowisko takie potwierdziły sądy administracyjne w wyrokach wydanych pod koniec 2011 r.: wyrok WSA w Gdańsku z 4 października 2011 r. (sygn. akt I SA/Gd 859/11) oraz wyrok WSA w Łodzi z 15 listopada 2011 r. (sygn. akt I SA/Kr 1534/11).

Gdy wydawało się, że praktyka została ukształtowana i firmy szkoleniowe działające na zlecenie beneficjentów funduszy powinny stosować zwolnienie z VAT, okazało się, że sprawa nie jest przesądzona, gdyż w 2012 roku pojawiły się odmienne orzeczenia sądów administracyjnych. W dwóch wyrokach WSA odmówiły prawa do zwolnienia z VAT w sytuacji, gdy firma szkoleniowa nie jest bezpośrednim beneficjentem środków publicznych, lecz otrzymuje wynagrodzenie od beneficjenta takich środków (por. wyrok WSA w Łodzi z 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Łd 1350/11, oraz wyrok WSA w Krakowie z 5 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Kr 116/12).

Podatnicy - usługodawcy i usługobiorcy - muszą zatem funkcjonować w sytuacji niepewności prawa co do skutków dla ich rozliczeń podatkowych. W celu ujednolicenia stosowanego podejścia przez organy podatkowe wskazane byłoby wydanie interpretacji ogólnej przez ministra finansów. Ponadto w świetle rozbieżnego orzecznictwa WSA konieczne jest ujednolicenie linii orzeczniczej na poziomie NSA.

@RY1@i02/2012/092/i02.2012.092.071000200.802.jpg@RY2@

Janina Fornalik, doradca podatkowy w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy spółka doradztwa podatkowego sp. z o.o.

Janina Fornalik

doradca podatkowy w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy spółka doradztwa podatkowego sp. z o.o.